Theo đánh giá sơ bộ của cơ quan chuyên môn, vụ đông xuân năm nay năng suất lúa dự ước đạt hơn 63 tạ/ha. Những cánh đồng lúa chín vàng trải dài vào vụ. Dọc các tuyến giao thông nội đồng, xe tải nhỏ nối đuôi nhau vận chuyển thóc sau thu hoạch bên cạnh những chiếc máy gặt hoạt động liên tục từ sáng sớm đến tối muộn là nhịp điệu ngày mùa quen thuộc vào mỗi vụ thu hoạch của nông dân khu vực lòng chảo.

Nếu như trước đây, mỗi vụ gặt là khoảng thời gian vất vả nhất với người nông dân thì nay, việc đẩy mạnh cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt đưa máy gặt đập liên hợp vào đồng ruộng đã giúp giải phóng sức lao động, rút ngắn thời gian thu hoạch và giảm chi phí nhân công. Những thửa ruộng chỉ mất vài giờ đồng hồ đã thu hoạch xong, thóc được đóng bao gọn gàng ngay tại ruộng, hạn chế thất thoát sau thu hoạch.

Trên cánh đồng gần thôn Hồng Thanh 7, xã Thanh Nưa, lau vội mồ hôi trên trán sau lượt quay máy, ông Lò Văn Minh, một chủ máy gặt thuê cho biết: “Trước đây chỉ những hộ có ruộng lớn mới thuê máy gặt, còn nay cả những thửa nhỏ bà con cũng thuê. Gặt thủ công giờ vừa khó thuê người, giá công lại cao. Máy gặt nhanh, chỉ vài chục phút là xong một thửa ruộng”. 

Theo ông Minh, diện tích lúa bị đổ ngã do mưa to, gió lớn khiến việc vận hành máy khó khăn hơn, thời gian thu hoạch lâu hơn so với lúa đứng, song các chủ máy vẫn giữ nguyên mức giá để hỗ trợ bà con. “Mùa này ai cũng muốn tranh thủ thu hoạch nhanh trước khi mưa xuống nên chúng tôi cố gắng chạy hết công suất, nhiều hôm làm tới tối muộn mới nghỉ” - ông Minh chia sẻ.

Gia đình chị Cà Thị Kim, xã Thanh Nưa cấy gần 1.300m² lúa séng cù. Những năm trước, mỗi vụ thu hoạch chị đều phải thuê thêm 3 - 4 nhân công gặt tay liên tục trong 2 ngày, với mức công khoảng 300 nghìn đồng/người/ngày. Nhưng năm nay, chị quyết định thuê máy gặt với chi phí chưa đến 700 nghìn đồng.

“Máy gặt nhanh lắm, chỉ một lúc là xong cả ruộng. Thóc đóng bao sạch sẽ, chuyển lên bờ phơi luôn, đỡ rất nhiều công sức. Nhà tôi chỉ nhờ thêm vài người hỗ trợ trải thóc. Trời nắng như thế này chỉ cần phơi khoảng 2 ngày là khô” - chị Kim phấn khởi nói. 

Tại khu vực cánh đồng Tiền Phong thuộc phường Mường Thanh, hơn một tuần nay, 2 máy gặt đập liên hợp của anh em anh Vương Hồng Tuế hoạt động liên tục. Đây là khu vực diện tích canh tác của người dân các bản Co Cáng, Khá, Pom Loi và một số tổ dân phố lân cận. Dù ruộng của các hộ chia nhỏ theo từng ô thửa, việc di chuyển máy gặt phải thực hiện nhiều lần, song nhờ hệ thống giao thông nội đồng được đầu tư tương đối đồng bộ nên việc vận hành máy thuận lợi hơn trước rất nhiều.

Anh Vương Hồng Tuế cho biết, anh đầu tư máy gặt đập liên hợp đã hơn 3 năm nay. Từ đầu vụ đến nay, anh gần như không có ngày nghỉ. “Năm nay giá xăng dầu, chi phí vận hành tăng nên giá gặt cũng nhích lên khoảng 500 nghìn đồng/1.000m². Dù vậy bà con vẫn ưu tiên thuê máy, vì tính ra vẫn tiết kiệm hơn thuê nhân công gặt tay. Mấy hôm nay thời tiết thất thường, có hôm mưa cả ngày nên hễ tạnh là chúng tôi lại tranh thủ làm, kể cả buổi trưa” - anh Tuế nói.

Mùa gặt cũng tạo thêm việc làm thời vụ cho nhiều lao động địa phương. Để một máy gặt vận hành cần ít nhất 2 lao động hỗ trợ đóng bao, vận chuyển thóc và điều tiết máy.

Anh Lý A Ký, xã Pu Nhi, trước đây làm xây dựng tại Hà Nội, nay trở về quê làm phụ máy gặt trong mùa thu hoạch. “Mỗi ngày công được khoảng 400 nghìn đồng. Những ngày cao điểm, chúng tôi làm đến 11 - 12 giờ đêm mới nghỉ để kịp tiến độ cho bà con” - anh Ký cho biết.

Trên cánh đồng bản Khá, phường Mường Thanh, gia đình chị Lường Thị Xiên tất bật thu hoạch hơn 1.000m² lúa. Một thửa chị Xiên cấy giống lúa tẻ Gia Lộc, thửa còn lại là giống nếp tăm mới với đặc điểm hạt nhỏ, cơm dẻo. Toàn bộ diện tích được thu hoạch bằng máy với tiền công gần 600 nghìn đồng.

“Giá thóc năm nay khoảng 9.000 - 9.500 đồng/kg. Thu hoạch xong gia đình tôi phải tranh thủ làm đất ngay để khoảng hơn 10 ngày nữa còn xuống giống vụ mới” - chị Xiên chia sẻ.