Lần đầu tiên tại Điện Biên, các nội dung về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được truyền tải đến học sinh thông qua hình thức trải nghiệm tương tác. Thay vì tiếp cận kiến thức bằng những bài học lý thuyết đơn thuần, học sinh được trực tiếp tham gia các phần thi, giải quyết tình huống thực tế, vận dụng kiến thức để hoàn thành nhiệm vụ và trình bày những ý tưởng sáng tạo của mình. Năm 2026, chương trình “Hành tinh 4.0” thu hút 6 đội thi đến từ các trường THPT trên địa bàn tỉnh gồm: THPT Chuyên Lê Quý Đôn, THPT Điện Biên Phủ, THCS và THPT Lương Thế Vinh, PTDTNT THPT tỉnh Điện Biên, THPT Phan Đình Giót và THPT Thanh Nưa. Các đội tranh tài ở 4 phần thi: Chào hỏi, Cánh cổng tri thức, Robotics với chủ đề “Gặt mùa vàng Điện Biên” và Chinh phục khoa học - công nghệ. Mỗi phần thi được thiết kế như một “trạm trải nghiệm”, nơi kiến thức, kỹ năng và sự sáng tạo được kết hợp linh hoạt.

Trong đó, phần thi Robotics nhận được sự quan tâm đặc biệt từ các đội thi, bởi đây là cơ hội để học sinh trực tiếp tiếp cận những công nghệ hiện đại, vận dụng tư duy kỹ thuật, khả năng lập trình và kỹ năng điều khiển rô-bốt vào thực tiễn. Phần thi giúp các em khám phá thế giới khoa học công nghệ một cách trực quan, đồng thời khơi dậy niềm đam mê sáng tạo, tư duy chiến thuật và tinh thần đồng đội.

Lấy cảm hứng từ hoạt động thu hoạch lúa trên cánh đồng Mường Thanh trù phú, phần thi tái hiện sinh động hình ảnh lao động sản xuất của người nông dân. Các thành viên của đội thi phối hợp điều khiển rô-bốt thực hiện nhiệm vụ thu hoạch và vận chuyển lúa về Kho thóc để ghi điểm. Những màn tranh tài hấp dẫn vừa thể hiện sự khéo léo, chính xác trong điều khiển rô-bốt, vừa phản ánh khả năng phối hợp, ứng biến linh hoạt và tư duy chiến lược của các đội thi.

Để chuẩn bị cho nội dung này, các đội thi đã dành nhiều thời gian nghiên cứu, lắp ráp, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm. Em Nguyễn Trung Hiếu, đội thi Trường THPT Điện Biên Phủ cho biết: “Qua quá trình tham gia cuộc thi, em có cơ hội tiếp cận trực tiếp với công nghệ robot thay vì chỉ tìm hiểu qua sách vở. Khi bắt tay vào thực hành, chúng em hiểu rõ hơn cách công nghệ được ứng dụng trong thực tế. Việc nghiên cứu và điều khiển rô-bốt giúp em mở rộng kiến thức về công nghệ số, đồng thời rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, tư duy sáng tạo và khả năng xử lý tình huống”.

Cùng với phần thi Robotics, các phần thi còn lại cũng được thiết kế theo hướng tăng cường trải nghiệm, khuyến khích học sinh chủ động tìm hiểu kiến thức khoa học công nghệ. Thông qua những câu hỏi, thử thách và tình huống thực tế, học sinh được vận dụng kiến thức đã học để đưa ra phương án giải quyết phù hợp. Đặc biệt, tại phần thi chinh phục khoa học công nghệ, học sinh có cơ hội vận dụng kiến thức vào thực tiễn thông qua việc đề xuất ý tưởng, xây dựng và thuyết trình các dự án khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong trường học. Qua đó, khuyến khích tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề, kỹ năng nghiên cứu và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào học tập và đời sống.

Em Dương Tiến Thành, học sinh Trường THCS và THPT Lương Thế Vinh chia sẻ: “Điều em thích nhất là được cùng các bạn xây dựng ý tưởng và tham gia giải quyết các nhiệm vụ của cuộc thi. Trong quá trình chuẩn bị, chúng em phải chủ động tìm kiếm thông tin, trao đổi với nhau để lựa chọn phương án phù hợp. Qua đó, em học thêm nhiều kiến thức mới về công nghệ và nhận thấy việc ứng dụng công nghệ số vào học tập sẽ giúp việc tiếp thu kiến thức trở nên hiệu quả hơn.”

Chương trình “Hành tinh 4.0” năm 2026 do Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Báo và phát thanh, truyền hình Điện Biên, Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các đơn vị liên quan tổ chức. Chương trình đặt ra mục tiêu xây dựng nền tảng văn hóa khoa học và đổi mới sáng tạo trong học sinh THPT, đồng thời góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu của cách mạng công nghiệp 4.0. Đặc biệt, Chương trình là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đến năm 2030.

Ông Phạm Thanh Nam, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết: Chương trình “Hành tinh 4.0” tạo môi trường trải nghiệm giúp học sinh tiếp cận khoa học công nghệ một cách trực quan. Từ đó khơi dậy niềm đam mê nghiên cứu, thúc đẩy tư duy sáng tạo và nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ vào thực tiễn học tập”.

Số đầu tiên chương trình “Hành tinh 4.0” phát sóng vào ngày 15/6 đã tạo sức lan tỏa rộng rãi trong môi trường học đường và cộng đồng. Với cách tiếp cận mới, nội dung thiết thực cùng sự tham gia tích cực của học sinh, chương trình góp phần đưa khoa học công nghệ và chuyển đổi số đến gần hơn với thế hệ trẻ, khuyến khích tinh thần sáng tạo, thúc đẩy ứng dụng công nghệ số vào học tập.