Thời gian đăng: 04/01/2026 10:03:33 AM - Lượt đọc: 324
Về vùng cao của tỉnh Điện Biên hôm nay, đường bê tông uốn lượn trên các triền đồi, nhà mới khang trang thay thế nhà tạm dột nát, điện lưới quốc gia thắp sáng những thôn, bản xa xôi nhất. Diện mạo đổi thay ấy là kết quả của sự nỗ lực triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn tỉnh.
Những ngày cuối năm, chúng tôi về thăm bản Huổi Khương của xã biên giới Nà Bủng. Không còn những con đường đất bụi mù mịt, mà là tuyến đường bê tông phẳng lỳ nối từ trung tâm xã đến tận bản. Đây là một trong những minh chứng sinh động nhất cho hiệu quả của Dự án 4 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (Chương trình 1719). Với nguồn lực đầu tư giai đoạn 2021 - 2025 hơn 1.690 tỷ đồng, tỉnh đã triển khai 525 công trình hạ tầng thiết yếu, trong đó có 264 công trình giao thông được cứng hóa. Những tuyến đường kiên cố giúp người dân đi lại thuận tiện, đưa nông sản vùng cao tới thị trường miền xuôi và các tỉnh lân cận.
Trò chuyện với chị Sùng Thị Ly, người dân bản Huổi Khương, xã Nà Bủng được biết, tháng 8/2025 gia đình chị được hỗ trợ 50 triệu đồng từ nguồn vốn Dự án 5 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững. Cùng với số tiền tích góp, gia đình đã dựng được ngôi nhà gỗ khang trang. Hiện gia đình chị đã làm được ngôi nhà khang trang, không còn phải ở nhà tạm, dột nát như trước nữa. Chồng chị cũng yên tâm đi làm tại tỉnh Bắc Ninh thu nhập đều nên cuộc sống ổn định hơn trước nhiều.
Các dự án sản xuất cộng đồng đã giúp người dân các xã vùng cao Điện Biên chuyển đổi từ canh tác lạc hậu sang nông nghiệp hàng hóa. Trong ảnh: Người dân xã Nà Bủng chăm sóc cây mít Thái.
Thực hiện Chương trình 1719 giai đoạn 2021 - 2025, xã Nà Bủng được giao 43,02 tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư phát triển 20,75 tỷ đồng, thực hiện đầu tư 5 dự án, 9 nhà văn hóa; vốn sự nghiệp 13,26 tỷ đồng, thực hiện 23 dự án, trong đó có 9 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất. Các dự án đã góp phần phát triển cơ sở hạ tầng trên địa bàn xã. Các mô hình, dự án hỗ trợ phát triển sản xuất đang phát huy hiệu quả, từng bước thay đổi nhận thức, cách nghĩ, cách làm trong phát triển sản xuất của Nhân dân, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện cuộc sống.
Một trong những điểm sáng trong triển khai chính sách hỗ trợ vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh phải kể đến vốn tín dụng chính sách xã hội của Dự án 1 thuộc Chương trình 1719. Nguồn vốn đã trực tiếp giúp cho 3.312 hộ gia đình có kinh phí làm nhà ở, 12 hộ có đất ở và 30 hộ chuyển đổi nghề nghiệp thành công. Thay vì chỉ trông chờ vào sự hỗ trợ “cho không” của Nhà nước như trước kia, bà con đã chủ động vay vốn, đối ứng ngày công xây dựng nhà cửa, tạo nền móng vững chắc để “lạc nghiệp”.
Trong lĩnh vực kinh tế, Dự án 3 thuộc Chương trình 1719 đã hình thành nên các chuỗi liên kết sản xuất giá trị cao. Với 110 dự án liên kết trồng mắc ca, cà phê, quế và 338 dự án sản xuất cộng đồng, chương trình đã giúp bà con chuyển đổi từ canh tác lạc hậu sang nông nghiệp hàng hóa.
Để triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia tỉnh Điện Biên đã thành lập các ban chỉ đạo từ tỉnh đến cơ sở. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, phát huy vai trò người đứng đầu, các nút thắt về pháp lý dần được tháo gỡ qua 13 nghị quyết của HĐND và 18 quyết định của UBND tỉnh. Tổng nguồn vốn huy động cho riêng Chương trình 1719 đã đạt mức ấn tượng: Hơn 4.510 tỷ đồng, trong đó ngân sách địa phương đối ứng 366.174 triệu đồng, cao hơn 182% so với kế hoạch giao.
Hiệu quả từ các các chương trình dự án, đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Thu nhập bình quân đầu người được cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm còn khoảng 17,66%. Vùng đồng bào dân tộc thiểu số ghi nhận mức giảm nghèo bình quân 5,85%/năm, vượt mục tiêu 5%/năm do Chính phủ giao.
Dù đã đạt được những thành tựu, nhưng việc triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia tại Điện Biên vẫn còn gặp không ít khó khăn. Để các chương trình mục tiêu quốc gia thực sự trở thành “chìa khóa” mở ra tương lai cho vùng cao Điện Biên, trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đã đề xuất nhiều nội dung mang tính đột phá. Trong đó, đề xuất tích hợp 3 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 chương trình chung mang tên: “Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn”. Về cơ chế tài chính, kiến nghị Trung ương chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, giao mục tiêu và tổng nguồn vốn cho cả giai đoạn, để địa phương tự chủ động phân bổ và điều chỉnh linh hoạt giữa vốn đầu tư và vốn sự nghiệp. Đồng thời, đề xuất điều chỉnh cơ cấu vốn theo hướng tăng nguồn vốn đầu tư (80% - 90%), giảm vốn sự nghiệp (10% - 20%). Với các tỉnh khó khăn nhận hỗ trợ ngân sách Trung ương trên 70%, kiến nghị bãi bỏ quy định bắt buộc đối ứng vốn địa phương. Bên cạnh đó, mở rộng đối tượng hỗ trợ sang cả những hộ kinh tế khá, giỏi tại vùng dân tộc thiểu số, để những hộ này đóng vai trò là “đầu tàu”, dẫn dắt, chia sẻ kinh nghiệm cho các hộ nghèo trong chuỗi liên kết sản xuất.
Việc triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia tại Điện Biên đã thắp sáng bản làng vùng sâu, vùng xa và mang lại niềm tin về một cuộc sống ấm no, đủ đầy. Dù còn nhiều thách thức, song với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng của người dân, các chương trình mục tiêu quốc gia sẽ tiếp tục là động lực đưa Điện Biên trở thành điểm sáng về xóa đói giảm nghèo.