Dự án thành phần 1 tập trung công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng trước khi triển khai thi công tuyến cao tốc. Thực hiện di dời, tái định cư trước thể hiện quyết tâm của tỉnh trong chăm lo đời sống đồng bào các dân tộc nhường đất cho dự án. Gia đình ông Lò Văn Quy, bản Lịch Tở, xã Mường Lạn là một trong những hộ nằm trong diện di dời để thực hiện dự án. Ngôi nhà 2 tầng được xây dựng khang trang, gắn bó nhiều năm, nay nằm trong phạm vi phải giải tỏa nên việc chuyển đến nơi ở mới khiến ông không khỏi băn khoăn.

Ông Quy chia sẻ: “Ban đầu cũng tiếc lắm, vì ở đây quen rồi. Nhưng nghĩ lại, đường làm xong thì đi lại thuận lợi hơn, hàng hóa bán dễ hơn, con cháu sau này cũng có điều kiện phát triển. Vì lợi ích chung, gia đình tôi đồng ý chuyển đi”.

Ở xã Mường Phăng, gia đình ông Lò Văn Thư, bản Khẩu Cắm thuộc diện phải di dời, nhường đất cho dự án. Thay vì tâm tư, khi được thông tin về chủ trương và kế hoạch triển khai đầu tư tuyến cao tốc, ông và gia đình nhanh chóng đồng thuận.

“Chuyển đến nơi ở mới chắc chắn sẽ có những thay đổi nhưng gia đình tôi xác định đây là chủ trương đúng, vì lợi ích chung. Nhà nước làm đường để phát triển thì người dân phải ủng hộ, mình đi trước một bước để sau này con cháu được hưởng” - ông Thư cho biết.

Không chỉ gia đình ông Quy, ông Thư, gần 300 hộ trên địa bàn 3 xã: Mường Ảng, Mường Lạn và Mường Phăng phải di dời, nhường đất cho dự án. Khối lượng công việc lớn, liên quan trực tiếp đến đời sống của nhiều hộ dân, song nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, đa số các hộ đều đồng thuận, sẵn sàng bàn giao mặt bằng.

Ông Trần Văn Tuấn, Chủ tịch UBND xã Mường Phăng cho biết: Theo quy hoạch, tuyến cao tốc sẽ đi qua địa phận xã với chiều dài khoảng 13,45km. Dự kiến 37 hộ dân phải di chuyển và hơn 145ha đất cần giải phóng mặt bằng để phục vụ dự án. Phạm vi dự án đi qua 11 bản, đến nay, toàn bộ nhân dân trong vùng ảnh hưởng đều đồng tình, ủng hộ. Người dân nhận thức rõ, khi công trình hoàn thành sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho đi lại, giao thương hàng hóa, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống.

Mở đường tới tương lai

Sở hữu nhiều nông sản đặc trưng như: Gạo, cà phê, mắc ca, bí xanh, dứa, rau xanh... song việc tiêu thụ sản phẩm của Điện Biên vẫn gặp không ít khó khăn. Khoảng cách xa các trung tâm tiêu thụ lớn, hạ tầng giao thông hạn chế, chi phí vận chuyển cao khiến nông sản khó vươn xa, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và mở rộng đầu ra. Dự án đầu tư đoạn tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang vì vậy được kỳ vọng góp phần tháo gỡ “điểm nghẽn”, tạo điều kiện nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Bà Hà Thị Thanh Tâm, Chủ tịch UBND xã Mường Ảng chia sẻ: “Đảng bộ, chính quyền và nhân dân trên địa bàn đặt nhiều kỳ vọng vào những chuyển biến tích cực khi tuyến cao tốc hoàn thành. Khi đó, việc kết nối giữa Mường Ảng với các địa phương khác sẽ thuận lợi hơn, tạo điều kiện phát huy thế mạnh sản xuất nông nghiệp, nhất là cây cà phê và các sản phẩm OCOP. Tuyến đường được kỳ vọng sẽ mở rộng thị trường tiêu thụ, thu hút đầu tư, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân”.

Ông Nguyễn Xuân Huy, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp tổng hợp Noong Luống cho biết: “Hiện nay, chi phí vận chuyển hàng hóa từ Điện Biên đi các tỉnh khá cao, thời gian di chuyển dài nên ảnh hưởng nhiều đến việc tiêu thụ sản phẩm. Khi tuyến cao tốc được hoàn thành, việc vận chuyển sẽ thuận lợi hơn, giảm chi phí, rút ngắn thời gian, giúp nông sản giữ được chất lượng và dễ tiếp cận thị trường hơn”.

Dự án đầu tư đoạn tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang (giai đoạn 1) đi qua địa bàn Điện Biên có chiều dài 48,3km, quy mô mặt cắt ngang 22m với 4 làn xe hoàn chỉnh. Ngày 20/5/2026, dự án thành phần 1 đã được tỉnh Điện Biên tổ chức động thổ tại điểm tái định cư số 1, bản Món Hà, xã Mường Lạn.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Lê Thành Đô nhấn mạnh: Việc đầu tư tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển của tỉnh, góp phần mở rộng không gian phát triển. Dự án là bước cụ thể hóa mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV đưa Điện Biên phát triển theo hướng xanh, thông minh, bền vững, trở thành một trong những trung tâm du lịch của vùng và là tỉnh phát triển khá trong khu vực Tây Bắc.

Để dự án được triển khai bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư, các cơ quan, đơn vị, ngành, địa phương liên quan nâng cao tinh thần trách nhiệm, tăng cường phối hợp, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Tập trung thực hiện hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư theo đúng quy định, bảo đảm công khai, minh bạch, tuyệt đối tránh thất thoát, lãng phí, tiêu cực.