Cải cách hành chính - đưa chính quyền đến gần dân hơn

Những năm gần đây, Điện Biên xác định cải cách hành chính không chỉ là đơn giản hóa thủ tục mà còn là đổi mới phương thức phục vụ người dân và doanh nghiệp. Mỗi thủ tục được cắt giảm thời gian giải quyết, mỗi quy trình được công khai, minh bạch đều góp phần bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Từ năm 2021 đến tháng 6/2026, UBND tỉnh đã ban hành 531 quyết định công bố danh mục thủ tục hành chính; công bố mới và chuẩn hóa 2.417 thủ tục, sửa đổi, bổ sung, thay thế 3.786 thủ tục và bãi bỏ 990 thủ tục. Hiện toàn tỉnh còn 2.253 thủ tục hành chính có hiệu lực và 100% được niêm yết, công khai, giải quyết theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông. Quan trọng hơn những con số là sự thay đổi trong tư duy phục vụ. Các cơ quan hành chính chuyển từ cách làm "chờ người dân đến" sang chủ động công khai quy trình, hướng dẫn đầy đủ, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị và nâng cao trách nhiệm giải trình đối với từng hồ sơ. Đặc biệt, việc triển khai cơ chế "Luồng xanh" đối với 23 thủ tục hành chính, rút ngắn tối thiểu 60% thời gian giải quyết, đã tạo thuận lợi đáng kể cho người dân và doanh nghiệp.

Nếu cải cách hành chính tạo nền tảng thì chuyển đổi số đang mở rộng không gian để người dân thực hiện quyền làm chủ một cách thuận tiện và hiệu quả hơn. Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 27/02/2026 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035; đồng thời xây dựng nhiều kế hoạch để triển khai đồng bộ trên địa bàn. Điểm nổi bật là chuyển đổi số không chỉ phục vụ công tác quản lý, điều hành mà còn tạo điều kiện để người dân tham gia sâu hơn vào hoạt động quản trị xã hội. Đến nay, toàn tỉnh đã công khai 2.253 thủ tục hành chính; cung cấp 1.070 dịch vụ công trực tuyến toàn trình; Hệ thống Quản lý văn bản và điều hành được triển khai tại 590 đơn vị, tỷ lệ ký số đạt 98,81%. Nhiều nền tảng số cũng được đưa vào phục vụ người dân như ứng dụng Điện Biên Smart, Hệ thống phản ánh, kiến nghị trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, tổng đài AI tự động hay cây AI hỗ trợ tại 45/45 xã, phường. Ứng dụng Điện Biên Smart hiện có trên 92.700 tài khoản, tiếp nhận 117 phản ánh hiện trường, trong đó 99 phản ánh đã được xử lý; tổng đài AI hỗ trợ thành công hơn 4.000 cuộc gọi; ứng dụng AgriApp thu hút trên 5.000 tài khoản với hơn 30.000 lượt tương tác. Những nền tảng này đang từng bước biến quyền giám sát và tham gia quản lý của người dân từ quy định trong pháp luật thành hoạt động thường xuyên trong đời sống hằng ngày.

Đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế, Hội Cựu chiến binh xã Nà Tấu ra mắt Mô hình "Cựu chiến binh giúp đỡ nhau trồng và chăm sóc cây cà phê" tại bản Thái. Ảnh: Xã Nà Tấu.

Phát huy vai trò giám sát của Nhân dân

Cùng với cải cách hành chính và chuyển đổi số, Điện Biên tiếp tục phát huy vai trò của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong giám sát, phản biện xã hội nhằm tăng cường tính công khai, minh bạch trong hoạt động của bộ máy nhà nước. Giai đoạn 2021 - 2026, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp đã chủ trì 2.278 cuộc giám sát, kiến nghị 2.176 nội dung; phối hợp tham gia 833 đoàn kiểm tra, giám sát; tổ chức 88 cuộc phản biện xã hội với 833 ý kiến được các cơ quan có thẩm quyền tiếp thu, nghiên cứu.

Hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng cũng tiếp tục được phát huy. Từ năm 2021 đến nay, Ban Thanh tra nhân dân thực hiện 481 cuộc giám sát, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng thực hiện 1.130 cuộc, kịp thời kiến nghị nhiều nội dung liên quan đến các công trình, dự án và việc thực hiện chính sách tại cơ sở. Qua đó, người dân không chỉ phản ánh những bất cập phát sinh mà còn trực tiếp tham gia xây dựng bộ máy chính quyền ngày càng công khai, minh bạch và hiệu quả hơn.

Đối thoại giữa chính quyền với Nhân dân cũng ngày càng đi vào thực chất. Sau khi Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Quy định số 30-QĐ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với Nhân dân, các cuộc đối thoại được tổ chức thường xuyên hơn, tập trung giải quyết những vấn đề người dân quan tâm. Đặc biệt, từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, 45/45 UBND cấp xã đều đã tổ chức hội nghị đối thoại với Nhân dân.

Cùng với đó, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tiếp tục được thực hiện nghiêm túc. Giai đoạn 2021 - 2026, Trụ sở Tiếp công dân tỉnh đã tiếp 1.187 lượt công dân với 1.707 người; tiếp nhận 2.196 đơn thư, trong đó có 1.624 đơn đủ điều kiện xử lý và đều được giải quyết theo quy định. Đáng chú ý, trên địa bàn không phát sinh các vụ việc khiếu kiện đông người, phức tạp kéo dài. Điều đó cho thấy khi người dân được lắng nghe, đối thoại và giải quyết kịp thời, nhiều vấn đề được tháo gỡ ngay từ cơ sở, góp phần củng cố niềm tin đối với Đảng và chính quyền.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện dân chủ ở cơ sở vẫn còn những hạn chế cần tiếp tục khắc phục. Ở một số nơi, việc thực hiện dân chủ còn mang tính hình thức; một bộ phận cán bộ, công chức và người dân chưa nhận thức đầy đủ về quyền, trách nhiệm trong thực hiện dân chủ. Chất lượng một số cuộc đối thoại chưa cao; hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng tại một số địa phương còn hạn chế. Đặc biệt, khoảng cách về trình độ và kỹ năng số giữa khu vực trung tâm với vùng sâu, vùng xa vẫn là thách thức lớn. Khi nhiều hoạt động quản trị được chuyển lên môi trường số, khả năng tiếp cận công nghệ của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, sẽ quyết định mức độ thực hiện quyền làm chủ. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu chuyển đổi số phải đi cùng nâng cao nhận thức, phổ cập kỹ năng số và bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.

Thực tiễn cho thấy, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân ở Điện Biên đang từng bước chuyển từ việc bảo đảm quyền tham gia theo quy định sang xây dựng một nền quản trị hiện đại, công khai, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm. Trong nền quản trị đó, mọi chủ trương đều được lắng nghe từ cơ sở; mọi quyết sách đều hướng tới lợi ích của Nhân dân; mọi hoạt động của bộ máy nhà nước đều đặt dưới sự giám sát của Nhân dân và được đánh giá bằng mức độ hài lòng của người dân. Đó không chỉ là thước đo chất lượng quản trị mà còn là nền tảng để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng hệ thống chính trị ngày càng trong sạch, vững mạnh và tạo động lực để Điện Biên phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Gia Kiên