Những năm gần đây, cùng với việc duy trì các giống vật nuôi bản địa phù hợp điều kiện tự nhiên, tỉnh quan tâm nhập nội, lai tạo giống ngoại nhằm nâng cao năng suất và chất lượng đàn vật nuôi. Một số cơ sở chăn nuôi lợn quy mô lớn đã chủ động sản xuất con giống phục vụ nhu cầu nội bộ, giảm phụ thuộc nguồn giống bên ngoài. Hoạt động thụ tinh nhân tạo cho đàn bò, lợn tiếp tục được duy trì hiệu quả tại nhiều địa phương, góp phần cải thiện chất lượng giống, tăng năng suất và từng bước hình thành vùng chăn nuôi hàng hóa.

Song bên cạnh đó, ngành chăn nuôi vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn. Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn tỉnh tiếp tục ghi nhận một số bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như dịch tả lợn châu Phi, lở mồm long móng xuất hiện rải rác tại một số địa phương.

Dịch bệnh trên đàn vật nuôi diễn ra tại một số xã, đặt ra yêu cầu cấp bách trong công tác phòng, chống dịch. Các địa phương đồng loạt áp dụng biện pháp cơ giới, hóa học và nhiều giải pháp kỹ thuật nhằm làm sạch môi trường chăn nuôi, tiêu diệt mầm bệnh của vi rút dịch tả lợn châu Phi, cúm gia cầm, viêm da nổi cục và nhiều tác nhân gây bệnh khác có khả năng lây truyền giữa động vật và con người.

Thanh Nưa là một trong những địa phương chịu nhiều ảnh hưởng bởi dịch tả lợn châu Phi. Thực hiện Tháng tổng vệ sinh, tiêu độc khử trùng, xã sử dụng 1.740 lít hóa chất sát trùng để phun tại các hộ chăn nuôi, khu vực chợ buôn bán, giết mổ gia súc, gia cầm. Theo thực tế quy mô, số hộ chăn nuôi, hóa chất được phân bổ cho các bản. Nhiều nhất là bản Co Mỵ, Mển, Bánh, Nậm Ty 1, Tâu 3 và thôn Độc Lập…

Thực tế cho thấy, mỗi khi thời tiết chuyển mùa, đàn vật nuôi thường đối mặt với nguy cơ phát sinh nhiều loại dịch bệnh. Trên đàn trâu, bò từng xuất hiện lở mồm long móng, viêm da nổi cục, tụ huyết trùng, bệnh than, viêm phổi cảm lạnh. Đàn lợn luôn tiềm ẩn nguy cơ tái phát dịch tả lợn châu Phi, tai xanh, tụ huyết trùng. Trong khi đó, đàn gia cầm cũng thường xuất hiện cúm gia cầm, tụ huyết trùng, dịch tả vịt khi điều kiện thời tiết thay đổi. Những yếu tố này đòi hỏi công tác phòng bệnh phải được triển khai chủ động, đồng bộ và liên tục thay vì chỉ xử lý khi dịch đã bùng phát.

Trong các giải pháp phòng bệnh, tiêm phòng vắc xin được xác định là biện pháp chủ động, hiệu quả và bền vững nhất. Từ nguồn vốn hỗ trợ phát triển nông nghiệp của tỉnh năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai cung ứng đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh cho gia súc, gia cầm như nhiệt thán, tụ huyết trùng trâu bò, dịch tả lợn cổ điển, cúm gia cầm, lở mồm long móng type O và nhiều loại vắc xin cần thiết khác.

Việc tổ chức tiêm phòng đồng loạt giúp tạo miễn dịch chủ động cho đàn trâu, bò, lợn và gia cầm, hình thành miễn dịch quần thể, giảm nguy cơ phát sinh các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, tạo nền tảng để ngành chăn nuôi phát triển ổn định.

Tại xã Na Son, ngoài việc hưởng ứng Tháng tổng vệ sinh, tiêu độc khử trùng theo kế hoạch chung của tỉnh, các cơ sở và hộ chăn nuôi còn chủ động mua thêm hóa chất, vôi bột để vệ sinh chuồng trại, khu vực nuôi trồng thủy sản theo đúng quy trình kỹ thuật. Công tác tiêm phòng cũng được địa phương triển khai khẩn trương tại toàn bộ 41 bản, tổ dân phố với phương châm nhanh gọn, đúng thời gian và đồng loạt trên toàn địa bàn nhằm phát huy tối đa hiệu quả của vắc xin, giảm nguy cơ bỏ sót vật nuôi trong diện tiêm phòng.

Công tác chuẩn bị cho đợt tiêm phòng được xã Na Sang triển khai kỹ lưỡng. Địa phương tiếp nhận 1.950 liều vắc xin tụ huyết trùng trâu bò, 1.450 liều dịch tả lợn cổ điển và 19.500 liều vắc xin lở mồm long móng. Dự kiến từ ngày 2/7 sẽ đồng loạt triển khai tiêm với mục tiêu đạt tối thiểu 80% tổng đàn gia súc thuộc diện tiêm phòng. Việc tiêm sẽ ưu tiên những địa bàn có quy mô đàn vật nuôi lớn như Ma Thì Hồ, Sa Lông, Na Sang nhằm tạo miễn dịch nhanh trên diện rộng, ngăn chặn dịch bệnh xâm nhập từ bên ngoài và hạn chế nguy cơ bùng phát trên địa bàn.

Theo ông Nguyễn Văn Thành, Phó Chủ tịch UBND xã Na Sang, để bảo đảm hiệu quả tiêm phòng, xã đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn phối hợp chặt chẽ. Các loại vắc xin sẽ được tiêm cho đàn trâu, bò, lợn tại các cơ sở và hộ chăn nuôi ở 39 bản trên địa bàn. Xã yêu cầu trưởng bản thông báo lịch tiêm cụ thể đến từng hộ dân trước ít nhất 3 ngày; tuyên truyền, vận động người dân đưa gia súc từ nương, trang trại về khu vực tiêm hoặc tạo điều kiện để cán bộ thú y đến tiêm trực tiếp tại hộ gia đình, bảo đảm không bỏ sót vật nuôi trong diện tiêm.

Cán bộ thú y phối hợp với các bản và mạng lưới thú y viên cơ sở thành lập các tổ, nhóm tiêm phòng lưu động. Các tổ công tác được phân công phụ trách từng khu vực, thực hiện tiêm nhanh, đúng kỹ thuật, đúng đối tượng và đủ liều lượng cho từng vật nuôi.

Triển khai Tháng tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường, xã Pa Ham tổ chức phun 400 lít thuốc sát trùng POVIDINE 10% trên diện tích khoảng 400.000m² chuồng trại chăn nuôi. Cán bộ chuyên môn tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thường xuyên quét dọn, thu gom chất thải, rắc vôi bột, vệ sinh khu vực chăn nuôi và môi trường xung quanh nhằm tiêu diệt mầm bệnh ngay từ đầu, giảm nguy cơ phát sinh dịch bệnh trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Phát triển chăn nuôi bền vững không chỉ là trách nhiệm của người chăn nuôi mà còn là sự đồng hành xuyên suốt của tỉnh và chính quyền các cấp. Trong điều kiện thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp, việc duy trì nghiêm các biện pháp an toàn sinh học, kết hợp vệ sinh tiêu độc môi trường và tiêm phòng đầy đủ sẽ là nền tảng quan trọng để ngành chăn nuôi của tỉnh phát triển an toàn, hiệu quả và bền vững, giúp người dân yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập và ổn định sinh kế lâu dài.