Rà soát toàn diện, triển khai đồng bộ

Bám sát chỉ đạo Trung ương, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã kịp thời quán triệt, cụ thể hóa các yêu cầu về tổng rà soát hệ thống VBQPPL, xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Việc triển khai được thực hiện đồng bộ trên cơ sở nhiều văn bản chỉ đạo quan trọng, gồm: Quyết định số 05/QĐ-BCĐ ngày 10/4/2026 của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ban hành Kế hoạch triển khai tổng rà soát; Công điện số 32/CĐ-TTg ngày 19/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; Công văn số 720-CV/TU ngày 20/4/2026 của Thường trực Tỉnh ủy về triển khai thực hiện Công điện số 32/CĐ-TTg cùng Kế hoạch số 2988/KH-UBND ngày 17/4/2026 của UBND tỉnh về thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh. Đây là cơ sở để các sở, ngành, địa phương thống nhất phương pháp, tiến độ và trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ.

Để bảo đảm công tác rà soát được triển khai chặt chẽ, UBND tỉnh đã thành lập Tổ công tác thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL theo Quyết định số 973/QĐ-UBND ngày 11/5/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh.

UBND tỉnh giao Sở Tư pháp theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra tiến độ; định kỳ báo cáo tình hình thực hiện 2 lần/tháng; đồng thời giao Văn phòng UBND tỉnh kết nối chuyên mục Tổng rà soát hệ thống VBQPPL trên Cổng Pháp luật quốc gia với cổng thông tin điện tử của tỉnh và các cơ quan, đơn vị. Song song với đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh thông qua hệ thống thông tin điện tử, phương tiện truyền thông và mạng lưới Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao nhận thức, tạo sự tham gia của các cơ quan, tổ chức và Nhân dân vào quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Đến ngày 30/6/2026, công tác tổng hợp bước đầu cho thấy khối lượng văn bản thuộc diện rà soát rất lớn. Ở cấp tỉnh có 338 VBQPPL còn hiệu lực hoặc chưa có hiệu lực (99 nghị quyết của HĐND tỉnh, 233 quyết định của UBND tỉnh và 6 quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh); trong đó có 49 văn bản chỉ có nội dung bãi bỏ văn bản khác và 33 văn bản đã được sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ một phần. Trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, cấp huyện còn 40 quyết định thuộc diện rà soát; cấp xã có 42 VBQPPL gồm 1 nghị quyết của HĐND và 41 quyết định của UBND cấp xã.

Tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế

Giá trị lớn nhất của đợt tổng rà soát không nằm ở số lượng văn bản được kiểm tra mà ở việc nhận diện đầy đủ những quy định không còn phù hợp, chồng chéo hoặc chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn để có phương án xử lý. Việc rà soát được thực hiện trên nhiều tiêu chí, từ sự phù hợp với chủ trương của Đảng đến tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và tính khả thi của hệ thống pháp luật.

Kết quả rà soát sơ bộ cho thấy, ở cấp tỉnh có 53 văn bản quy phạm pháp luật được đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, trong đó 10 văn bản đề xuất sửa đổi, bổ sung và 43 văn bản đề xuất thay thế toàn bộ. Bên cạnh đó, 31 văn bản được đề xuất bãi bỏ toàn bộ, 27 văn bản được đề xuất ban hành mới và 6 nội dung tại 6 văn bản được đề xuất hướng dẫn áp dụng theo quy định tại Điều 61 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025. Ở cấp xã, có 9 văn bản được đề xuất bãi bỏ toàn bộ nhằm bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương sau sắp xếp. Những con số này phản ánh yêu cầu cấp thiết phải cập nhật hệ thống văn bản nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý sau khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và bảo đảm thống nhất với các quy định pháp luật hiện hành.

Theo đánh giá của UBND tỉnh, nhóm văn bản cần xử lý tập trung ở nhiều lĩnh vực có tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội và tổ chức bộ máy. Đáng chú ý, qua rà soát theo tiêu chí về sự phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, tỉnh xác định 65 văn bản quy phạm pháp luật cần xử lý. Trong đó, nhiều văn bản liên quan đến yêu cầu đẩy mạnh phân quyền, phân cấp, kiện toàn tổ chức bộ máy; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; giáo dục, y tế, văn hóa, tài chính, nông nghiệp và môi trường... Phần lớn các văn bản cần xử lý tập trung ở những lĩnh vực tác động trực tiếp đến hoạt động của bộ máy hành chính, môi trường đầu tư và đời sống dân sinh, đòi hỏi địa phương phải kịp thời điều chỉnh để bảo đảm thống nhất trong quá trình tổ chức thực hiện.

Đáng chú ý hơn, kết quả rà soát theo tiêu chí về tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật đã chỉ ra nhiều nội dung cần tiếp tục hoàn thiện. Cụ thể, có 19 nội dung tại 19 văn bản được xác định chưa phù hợp với quy định của Hiến pháp năm 2013; 14 nội dung tại 14 văn bản có quy định trái pháp luật; 32 nội dung tại 32 văn bản còn mâu thuẫn, chồng chéo hoặc không còn phù hợp với thực tiễn; đồng thời có 9 nội dung đã được luật giao quy định chi tiết nhưng đến nay vẫn chưa được ban hành văn bản hướng dẫn. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh đề xuất xử lý 54 văn bản quy phạm pháp luật, tập trung vào các lĩnh vực nội vụ, xây dựng, tài chính, giáo dục, khoa học và công nghệ, nông nghiệp và môi trường, văn hóa, công an...

Không dừng lại ở việc phát hiện những quy định bất cập, đợt rà soát còn chỉ ra những khoảng trống của hệ thống pháp luật. Qua tổng hợp, tỉnh phát hiện 27 nội dung, lĩnh vực chưa có quy định pháp luật điều chỉnh, chủ yếu thuộc các lĩnh vực: Y tế, tư pháp, khoa học và công nghệ, tài chính, nội vụ, công thương, nông nghiệp và môi trường, xây dựng, văn hóa, giáo dục và công an. Đây là cơ sở quan trọng để tỉnh đề xuất ban hành mới 27 văn bản quy phạm pháp luật, từng bước hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trên các lĩnh vực còn thiếu quy định.

Theo lộ trình của UBND tỉnh, việc xử lý các văn bản sẽ tập trung trong giai đoạn 2026 - 2027, ưu tiên hoàn thành ngay trong năm 2026 đối với những quy định không còn phù hợp với chủ trương của Đảng, pháp luật hiện hành và yêu cầu thực tiễn. Tổng rà soát hệ thống VBQPPL vì vậy không chỉ là hoạt động kiểm tra, hệ thống hóa văn bản mà còn là bước chuẩn bị quan trọng để xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, khả thi, tạo môi trường thuận lợi cho quản lý, đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Gia Kiên