Tạo nền tảng cho doanh nghiệp bước vào môi trường kinh doanh số

Trong những năm gần đây, cùng với xu thế chuyển đổi số trên phạm vi cả nước, TMĐT đã trở thành kênh phân phối quan trọng của nền kinh tế. Đối với một tỉnh miền núi như Điện Biên, nơi khoảng cách địa lý vẫn là rào cản lớn đối với lưu thông hàng hóa, TMĐT càng có ý nghĩa đặc biệt khi giúp xóa nhòa khoảng cách không gian, kết nối trực tiếp sản phẩm địa phương với thị trường trong và ngoài nước.

Thực tế cho thấy, nhiều sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng của tỉnh đã từng bước xuất hiện trên các sàn giao dịch điện tử. Tuy nhiên, mức độ ứng dụng TMĐT trong doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh vẫn chưa đồng đều; kỹ năng kinh doanh số còn hạn chế; tỷ lệ thanh toán điện tử chưa cao; nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn chủ yếu kinh doanh theo phương thức truyền thống. Đây là những "điểm nghẽn" cần được tháo gỡ nếu muốn kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng mới.

Xuất phát từ yêu cầu đó, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 734/QĐ-UBND ngày 08/4/2026 kế hoạch phát triển TMĐT năm 2026 với mục tiêu cụ thể hóa Kế hoạch phát triển TMĐT giai đoạn 2026-2030, đồng thời triển khai các nhiệm vụ thuộc Chương trình phát triển TMĐT quốc gia năm 2026. Kế hoạch hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất kinh doanh mở rộng ứng dụng TMĐT; thúc đẩy giao dịch điện tử xuyên biên giới; hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ chuyển đổi số; phát triển thanh toán không dùng tiền mặt; nâng cao năng lực quản lý nhà nước đối với hoạt động TMĐT.

Một trong những điểm đáng chú ý của kế hoạch là việc xác định các chỉ tiêu khá cụ thể. Năm 2026, tỉnh phấn đấu nâng thứ hạng Chỉ số phát triển TMĐT (EBI) so với năm trước, đưa Điện Biên vào nhóm trung bình khá của cả nước; đào tạo từ 100-150 lượt doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, cán bộ quản lý và sinh viên; nâng tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng TMĐT lên khoảng 60-65%; tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt trong TMĐT đạt từ 50-55%.

Đáng chú ý, việc đào tạo được đặt lên hàng đầu. Theo kế hoạch, trong quý III/2026, tỉnh sẽ tổ chức lớp tập huấn chuyên đề "Kinh doanh số và phát triển thị trường trực tuyến cho doanh nghiệp" dành cho doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất kinh doanh, cán bộ quản lý và sinh viên. Hoạt động này có sự phối hợp của Trung tâm Phát triển thương mại điện tử, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cùng các chuyên gia, KOL, KOC có kinh nghiệm trong lĩnh vực TMĐT.

Đại diện các doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ thể OCOP và hộ kinh doanh nông sản trên địa bàn tỉnh Điện Biên tham gia tập huấn kỹ năng quảng bá, bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử do Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch phối hợp với Viettel Post Điện Biên và TikTok Shop Việt Nam tổ chức. Ảnh CTV

Đây không chỉ đơn thuần là hoạt động đào tạo mà còn tạo cơ hội để doanh nghiệp địa phương tiếp cận các mô hình kinh doanh mới, kỹ năng xây dựng thương hiệu số, quảng bá sản phẩm, livestream bán hàng, khai thác dữ liệu khách hàng và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kinh doanh. Trong bối cảnh TMĐT thay đổi rất nhanh, cập nhật kiến thức và kỹ năng số chính là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp thích ứng.

Lan tỏa thanh toán số, mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa địa phương

Song song với phát triển nguồn nhân lực, kế hoạch cũng dành sự quan tâm cho hạ tầng số ngành Công Thương. Một nội dung quan trọng là tiếp tục duy trì và nâng cấp Bản đồ số ngành Công Thương tại địa chỉ congthuongdienbien.com. Đây là nền tảng tích hợp dữ liệu về công nghiệp, thương mại, quy hoạch, hệ thống chợ, xăng dầu và chuỗi giá trị trên nền bản đồ số; đồng thời cung cấp thông tin thị trường, giá cả phục vụ quản lý nhà nước cũng như hỗ trợ doanh nghiệp. Việc gia hạn tên miền, thuê dịch vụ lưu trữ, bảo mật, sao lưu dữ liệu và khắc phục lỗi hệ thống được xác định là nhiệm vụ cần triển khai trong thời hạn 5 năm nhằm bảo đảm hệ thống hoạt động ổn định, an toàn và lâu dài.

Nếu được khai thác hiệu quả, nền tảng này sẽ góp phần hình thành cơ sở dữ liệu ngành Công Thương, hỗ trợ phân tích thị trường, dự báo cung cầu, phục vụ điều hành cũng như tạo thêm kênh cung cấp thông tin minh bạch cho doanh nghiệp và người dân.

Một điểm mới khác là tổ chức Phiên chợ thanh toán không dùng tiền mặt tại Phố đi bộ Mường Thanh trong quý II/2026 với quy mô khoảng 30 gian hàng. Khác với các hội chợ truyền thống, toàn bộ giao dịch tại phiên chợ sẽ sử dụng hình thức thanh toán điện tử như QR Code, ví điện tử và ngân hàng số. Bên cạnh đó là hoạt động trưng bày sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng của tỉnh; kết nối doanh nghiệp với các đơn vị cung cấp giải pháp thanh toán; tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng phương thức thanh toán hiện đại.

Để các mục tiêu đề ra trở thành hiện thực, bên cạnh sự hỗ trợ của Nhà nước, yếu tố quyết định vẫn là sự chủ động của doanh nghiệp và người dân. TMĐT không đơn thuần là mở thêm một gian hàng trực tuyến mà là quá trình thay đổi phương thức quản trị, tiếp cận khách hàng, tổ chức chuỗi cung ứng và xây dựng thương hiệu trong môi trường số. Doanh nghiệp càng sớm chuyển đổi sẽ càng có lợi thế cạnh tranh, đặc biệt đối với các sản phẩm nông nghiệp, OCOP, đặc sản vùng miền vốn có nhiều tiềm năng nhưng còn hạn chế về khả năng tiếp cận thị trường.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, phát triển TMĐT không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Kế hoạch phát triển TMĐT năm 2026 của tỉnh Điện Biên mang ý nghĩa tạo nền móng để xây dựng hệ sinh thái kinh doanh số, thúc đẩy tiêu dùng hiện đại, mở rộng thị trường cho hàng hóa địa phương và từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Khi doanh nghiệp biết tận dụng công nghệ, người dân sẵn sàng thay đổi thói quen tiêu dùng và các cơ quan quản lý đồng hành bằng những chính sách phù hợp, TMĐT sẽ không chỉ là công cụ bán hàng mà còn trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số của Điện Biên trong giai đoạn phát triển mới.

Gia Kiên