Ở bản Tả Kố Khừ, nhắc đến ông Pờ Dần Xinh, cán bộ, đảng viên và người dân nơi đây đều dành sự kính trọng đặc biệt. Hơn 30 năm gắn bó với công việc, trong đó có 20 năm giữ cương vị Chủ tịch UBND rồi Bí thư Đảng ủy xã, ông luôn gần dân, sát dân, cùng cấp ủy, chính quyền xây dựng khối đoàn kết, giữ bình yên nơi biên cương và từng bước cải thiện đời sống của người dân. Điều quý giá ông để lại sau những năm tháng công tác, không chỉ là những kết quả nhìn thấy hôm nay, mà còn là niềm tin của bà con. Vì thế, dù đã nghỉ hưu, tiếng nói của ông vẫn có sức nặng, việc làm của ông vẫn được người dân trong bản noi theo.

Với người đảng viên lão thành Pờ Dần Xinh, nghỉ hưu không đồng nghĩa với nghỉ hoàn toàn mọi công việc. Bởi tự bao đời nay, đối với đồng bào Hà Nhì ở vùng biên cương xa xôi này, uy tín không được tạo nên từ lời nói, mà từ cả một quá trình sống gương mẫu, trách nhiệm với cộng đồng. Nên khi đã trở về cuộc sống đời thường, ông tiếp tục cần mẫn lao động, sản xuất, phát triển mô hình kinh tế gia đình. Ông cũng sẵn lòng chia sẻ kinh nghiệm tích luỹ được để bà con chọn lọc để áp dụng vào thực tế mô hình của chính gia đình mình. Bên cạnh đó, mỗi khi bản có công việc chung, địa phương tổ chức triển khai chủ trương mới hay phát sinh những vấn đề cần sự đồng thuận, ông lại kiên nhẫn đến từng nhà, cùng bà con trò chuyện, phân tích để tạo sự đồng thuận.

Bên hiên ngôi nhà sàn khang trang nằm trong khu homestay do gia đình gây dựng, ông Pờ Dần Xinh chậm rãi rót chén chè nóng mời khách. Sau một thoáng trầm ngâm, người cán bộ lão thành chia sẻ điều ông luôn tâm niệm: “Đối với người cán bộ Nhà nước thì có tuổi nghỉ hưu, chứ trách nhiệm của người đảng viên thì phải xác định là trọng trách suốt đời. Là người cha, người chú đi trước, tôi tự nhủ phải có trách nhiệm cùng Nhân dân trong bản xóa cái đói, giảm cái nghèo. Người dân mình thực tế lắm, thấy đảng viên gương mẫu, nói đi đôi với làm là họ một lòng thực hiện theo”.

Nếp nhà trình tường giữ hồn người Hà Nhì

Nếu ông Pờ Dần Xinh được bà con tin yêu bởi sự tận tụy với việc chung của bản, thì ở A Pa Chải, ông Lỳ Xuyến Phù lại lặng lẽ góp sức bằng một cách riêng. Nhiều năm qua, ông luôn đau đáu gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống. Bởi với ông, mỗi nếp nhà, mỗi phong tục, mỗi làn điệu dân ca, dân vũ của người Hà Nhì đều chứa đựng câu chuyện về cội nguồn, về bản sắc của dân tộc mình. Khi thấy những nếp nhà dần vắng lạnh, ông Phù đã lội bộ hàng chục cây số để tìm cỏ tranh, gom đất sét dẻo phục dựng lại ngôi nhà trình tường đầu tiên tại bản. Nếp nhà trình tường hoàn thành, ông đã xây dựng thành không gian du lịch cộng đồng độc đáo. Homestay của gia đình ông Phù hiện nay đã trở thành điểm đến thú vị, là không gian đậm bản sắc văn hoá của đồng bào Hà Nhì, nơi du khách có thể trải nghiệm đời sống, văn hóa và phong tục của đồng bào ngay giữa vùng cực Tây Tổ quốc.

Vén tấm rèm bên ô cửa nhỏ của ngôi nhà đất mát rượi, ông Phù bộc bạch về mục đích làm du lịch của mình: “Tôi dựng lại nếp nhà này không phải để ngắm, mà là để làm kinh tế, làm du lịch. Mình phải bắt tay vào làm trước, có hiệu quả thì bà con trong bản mới tin, mới học theo, để cùng nhau mở hướng thoát nghèo. Khi du khách đến đây, họ yêu mến nếp nhà đất, say sưa với điệu múa, tiếng hát Hà Nhì, bản làng mình có thêm thu nhập. Từ cái lợi thực tế đó, con cháu mình tự nhiên sẽ thấy tự hào mà có ý thức gìn giữ, nối nghiệp cha ông”.

Từ nếp nhà trình tường được dựng lại bằng tình yêu với văn hóa dân tộc, ông Lỳ Xuyến Phù đang góp sức để những giá trị của người Hà Nhì tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay. Bởi điều ông luôn mong mỏi, đó là làm sao để thế hệ trẻ ngày càng yêu và tự hào về văn hoá truyền thống, tiếp nối cha ông gìn giữ, cũng như quảng bá những nét đẹp ấy rộng rãi cho đông đảo du khách trong nước, quốc tế.

Điểm tựa bình yên vùng biên viễn

Ở mỗi bản người Hà Nhì nơi cực Tây Tổ quốc, các vị già làng, trưởng dòng họ, người có uy tín luôn gần gũi, gắn bó với cộng đồng. Trong những việc chung của bản, họ là người đứng ra bàn bạc, vận động, tiên phong thực hiện để bà con tin tưởng, làm theo. Từ phát triển sản xuất, mạnh dạn áp dụng cách làm mới đến động viên con cháu chăm lo học tập, họ luôn lấy chính sự gương mẫu của mình để tạo nên niềm tin, sự đồng thuận trong cộng đồng.

Sống ở vùng biên cương Tổ quốc, những người có uy tín luôn là hạt nhân nòng cốt trong xây dựng khối đại đoàn kết bền chặt ở khu dân cư. Từ tuyên truyền thực hiện Luật Biên giới quốc gia, vận động Nhân dân bảo vệ đường biên, cột mốc đến nhắc nhở bà con nêu cao tinh thần cảnh giác trước những luận điệu xuyên tạc, kích động trái pháp luật... đều được họ thực hiện bằng sự tâm tâm, trách nhiệm với cộng đồng. Cũng từ đó, họ trở thành cầu nối quan trọng giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và xây dựng khu vực biên giới ngày càng ổn định, phát triển bền vững.

Ông Đỗ Thùy Giang, Phó Chủ tịch UBND xã Sín Thầu chia sẻ: “Đội ngũ già làng, trưởng dòng họ, người có uy tín trên địa bàn xã luôn phát huy tốt vai trò của mình trong cộng đồng. Đây là lực lượng nòng cốt trong tập hợp khối đại đoàn kết; là cầu nối giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân; tham gia tuyên truyền, vận động bà con thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tích cực phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn”.

Mùa này nối mùa khác, những "cây đại thụ" dưới chân núi Khoang La San vẫn bám rễ, vươn mình giữa đất trời cực Tây. Các vị già làng, trưởng dòng họ và người có uy tín nơi đây đã trở thành điểm tựa vững chắc trong cộng đồng. Cũng từ đó mà nếp sống, phong tục cùng nhiều giá trị tốt đẹp của đồng bào dân tộc Hà Nhì tiếp tục được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ và được quảng bá rộng rãi.