Lượng hóa từng nguồn lực tăng trưởng

Với xuất phát điểm là tỉnh miền núi biên giới, quy mô kinh tế còn khiêm tốn, kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ, chi phí logistics cao và sức cạnh tranh của doanh nghiệp còn hạn chế, Điện Biên nhiều năm đối mặt với áp lực duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Chính vì vậy, mục tiêu GRDP tăng trên 10% luôn là thách thức lớn, đòi hỏi những giải pháp điều hành mang tính đột phá.Năm 2026 đánh dấu bước chuyển từ tư duy giao chỉ tiêu sang điều hành tăng trưởng theo kịch bản. Lần đầu tiên,Điện Biên lượng hóa từng nguồn tăng trưởng theo dự án, ngành kinh tế và địa phương; đồng thời xác định rõ mức đóng góp, tiến độ thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.

Cách tiếp cận này được cụ thể hóa trong Kế hoạch thực hiện kịch bản tăng trưởng kinh tế quý III và cả năm 2026 do UBND tỉnh ban hành ngày 26/7/2026, trên cơ sở thực hiện Nghị quyết số 168/NQ-CP ngày 27/6/2026 của Chính phủ, Nghị quyết số 25-NQ/TU ngày 03/4/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Kết luận số 121-KL/TU ngày 15/7/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Kết luận số 207/KL-TTHĐND ngày 14/7/2026 của Thường trực HĐND tỉnh.

Theo kịch bản, GRDP theo giá so sánh năm 2020 của Điện Biên năm 2026 phấn đấu đạt 33.826,4 tỷ đồng, tăng 11,02% so với năm 2025. Trong đó, khu vực dịch vụ đạt khoảng 12.303,57 tỷ đồng, chiếm hơn 36% GRDP; công nghiệp - xây dựng đạt 8.851,91 tỷ đồng; nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt 5.277,93 tỷ đồng. Đây là lần đầu tiên quy mô từng khu vực kinh tế được lượng hóa thành mục tiêu cụ thể để phục vụ công tác điều hành.Đồng thời, từng nguồn tăng trưởng đều được phân nhóm theo mức độ khả thi, khả năng tạo giá trị tăng thêm trong năm và phương án bù đắp nếu không đạt tiến độ, tạo cơ sở để UBND tỉnh điều hành sát với diễn biến thực tế.

Áp lực tăng trưởng tập trung chủ yếu vào 6 tháng cuối năm 2026. Để hoàn thành mục tiêu cả năm, toàn tỉnh phải tạo thêm 18.389,07 tỷ đồng giá trị tăng thêm, tăng 13,07% so với cùng kỳ; trong đó khu vực dịch vụ phải tăng 15,57%, công nghiệp - xây dựng tăng 13,39%, nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,14%. Riêng quý III/2026 phải đạt mức tăng trưởng 11,67% và quý IV/2026 lên tới 14,22%.

Những con số trên cho thấy áp lực tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm 2026 là rất lớn. Mỗi công trình hoàn thành đúng tiến độ, mỗi dự án được giải ngân, mỗi doanh nghiệp mở rộng sản xuất hay mỗi lượt khách du lịch tăng thêm... đều được quy đổi thành giá trị đóng góp trực tiếp vào GRDP.

Điểm khác biệt của kịch bản tăng trưởng năm 2026 là chuyển từ điều hành theo chỉ tiêu sang điều hành theo kết quả đầu ra. Chỉ những dự án đủ điều kiện tạo giá trị tăng thêm trong năm mới được ghi nhận vào GRDP; các dự án chưa bảo đảm điều kiện tiếp tục được theo dõi như nguồn tăng trưởng dự phòng. Tiến độ thực hiện được cập nhật hằng tuần, hằng tháng và gắn trực tiếp với trách nhiệm của người đứng đầu.

Việc lượng hóa nguồn tăng trưởng không chỉ phục vụ điều hành trước mắt mà còn tạo nền tảng cho phương thức quản trị phát triển hiện đại hơn, trong đómọi quyết định đều dựa trên dữ liệu, tiến độ và hiệu quả thực chất.

Kích hoạt các cực tăng trưởng mới

Kịch bản tăng trưởng năm 2026 được xây dựng trên nhiều trụ cột thay vì phụ thuộc vào một động lực duy nhất. Bên cạnh đầu tư công, dịch vụ, du lịch, khu vực doanh nghiệp và khoa học, công nghệ được xác định là các cực tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Theo kịch bản tăng trưởng, đầu tư tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. UBND tỉnh yêu cầu tập trung tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư công, dự án ngoài ngân sách và các dự án có sử dụng đất; lấy kết quả giải ngân, khối lượng thi công hoàn thành và giá trị tăng thêm làm căn cứ đánh giá đóng góp vào GRDP. Các dự án trọng điểm được theo dõi hằng tuần, kịp thời xử lý các điểm nghẽn về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, đất đai và nguồn vốn nhằm bảo đảm tiến độ.Trọng tâm là đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, tháo gỡ khó khăn đối với các dự án ngoài ngân sách và khai thác hiệu quả nguồn thu từ đất nhằm tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Song song với đầu tư công, tỉnh tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, mở rộng quy mô đầu tư, hình thành năng lực sản xuất mới và nâng cao năng lực cạnh tranh. Mục tiêu không chỉ thu hút thêm nhà đầu tư mà còn từng bước nâng tỷ trọng đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân vào tăng trưởng GRDP.

Trong cơ cấu tăng trưởng năm 2026, khu vực dịch vụ được kỳ vọng trở thành đầu tàu khi phải đạt tốc độ tăng 15,57% trong 6 tháng cuối năm. Riêng ngành tài chính, ngân hàng và bảo hiểm phấn đấu đạt 1.266,77 tỷ đồng, tăng 7,47% so với năm trước; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế duy trì 98% dân số, góp phần mở rộng quy mô dịch vụ và nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính hiện đại.

Du lịch tiếp tục được xác định là động lực tăng trưởng mới theo Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 31/12/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển du lịch tỉnh Điện Biên giai đoạn 2026- 2030, định hướng đến năm 2035. Tỉnh hướng tới nâng cao giá trị trên mỗi lượt khách thông qua kéo dài thời gian lưu trú, phát triển kinh tế ban đêm, đa dạng hóa sản phẩm du lịch lịch sử, văn hóa, sinh thái và cộng đồng.Hàng loạt sự kiện quy mô quốc gia như: Festival Dân ca, Dân vũ - Nhịp bước Việt Nam; Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông toàn quốc lần thứ IV; Giải Marathon Điện Biên; các giải leo núi chinh phục Pu Tó Cọ, cực Tây Pa Chải cùng chương trình kích cầu du lịch 6 tháng cuối năm được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa tới thương mại, lưu trú, vận tải và các ngành kinh tế phụ trợ, qua đó mở rộng đóng góp của khu vực dịch vụ vào tăng trưởng GRDP.

Cùng với đó, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số được xác định là động lực tạo năng suất mới và chất lượng tăng trưởng. Tỉnh tập trung hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Để bảo đảm kịch bản tăng trưởng được triển khai thực chất, UBND tỉnh thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ. Các sở, ngành phải báo cáo hằng tuần về giải ngân đầu tư công, tiến độ dự án ngoài ngân sách, thu ngân sách, nguồn thu từ đất và chi ngân sách; đồng thời cập nhật số liệu hằng tháng để kịp thời điều chỉnh phương án điều hành. Kết quả thực hiện là căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị và người đứng đầu.

Mục tiêu GRDP tăng 11,02% trong năm 2026 là thách thức lớnnhưng cũng mở ra cơ hội để Điện Biên đổi mới mô hình tăng trưởng và phương thức điều hành. Quan trọng hơn, quá trình xây dựng và triển khai kịch bản tăng trưởng đã hình thành phương thức quản trị mới: Điều hành bằng dữ liệu, lượng hóa trách nhiệm và kiểm soát tiến độ theo thời gian thực. Nếu các cực tăng trưởng được kích hoạt đúng nhịp, các điểm nghẽn được tháo gỡ kịp thời và nguồn lực xã hội được huy động hiệu quả, mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là kết quả của năm 2026 mà còn tạo nền tảng để Điện Biên bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô kinh tế lớn hơn, năng lực cạnh tranh cao hơn và dư địa tăng trưởng bền vững hơn.

Gia Kiệt