Không để chuyển đổi số đi trước, an toàn thông tin đi sau

Những năm gần đây, Điện Biên đã đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, mở rộng cung cấp dịch vụ công trực tuyến, phát triển cơ sở dữ liệu chuyên ngành và từng bước hình thành hệ sinh thái số phục vụ người dân, doanh nghiệp. Càng nhiều hoạt động được thực hiện trên môi trường số thì yêu cầu bảo đảm an ninh mạng càng trở nên cấp thiết. Thực tế cho thấy, các cuộc tấn công mạng hiện nay không chỉ nhằm vào hạ tầng kỹ thuật mà còn khai thác chính những sơ hở của con người. Từ các tin nhắn giả mạo, cuộc gọi lừa đảo, tài khoản "ảo", sim "rác" đến các phần mềm độc hại đều có thể trở thành mắt xích dẫn đến mất an toàn dữ liệu. Chính vì vậy, Kế hoạch số 3273/KH-UBND không chỉ hướng tới bảo vệ hệ thống thông tin của các cơ quan nhà nước mà còn đặt mục tiêu xây dựng môi trường số an toàn cho toàn xã hội.

Theo kế hoạch, các cơ quan, đơn vị phải triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin và an ninh dữ liệu; nâng cao năng lực của lực lượng chuyên trách; bảo vệ các hệ thống thông tin trọng yếu, các nền tảng phục vụ chuyển đổi số và cải cách hành chính của tỉnh. Một trong những điểm nổi bật của Kế hoạch số 3273/KH-UBND là cách tiếp cận toàn diện, không chỉ đầu tư cho hạ tầng kỹ thuật mà còn chú trọng hoàn thiện thể chế, nâng cao nhận thức và phát triển nguồn nhân lực.

Theo đó, Công an tỉnh được giao chủ trì nhiều nhiệm vụ trọng tâm như tăng cường bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu; kết nối và khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để thống nhất định danh trên không gian mạng; phối hợp xử lý sim "rác", tài khoản "ảo", tài khoản nặc danh nhằm hạn chế các hành vi lừa đảo trực tuyến và bảo vệ người dân trên môi trường số.

Cùng với đó, tỉnh tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân; từng bước nâng cao năng lực Trung tâm giám sát an ninh mạng, an toàn thông tin tập trung (SOC) để phát hiện sớm, cảnh báo và xử lý kịp thời các nguy cơ tấn công mạng. Việc quy hoạch lại hạ tầng công nghệ thông tin theo hướng tập trung máy chủ tại các trung tâm dữ liệu đạt chuẩn cũng cho thấy quyết tâm xây dựng nền tảng số an toàn ngay từ gốc.

Đáng chú ý, kế hoạch không xem người sử dụng là "mắt xích yếu" mà coi họ là trung tâm của hệ thống phòng thủ. Bởi trên thực tế, phần lớn các vụ mất an toàn thông tin đều bắt nguồn từ việc thiếu kiến thức, kỹ năng sử dụng môi trường số. Vì vậy, tỉnh giao Sở Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu đưa kiến thức về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân vào chương trình giáo dục khi có hướng dẫn của cấp có thẩm quyền; đồng thời giao Sở Khoa học và Công nghệ đẩy mạnh tuyên truyền trên nền tảng "Bình dân học vụ số", góp phần hình thành thế hệ công dân số có kỹ năng tự bảo vệ mình trên không gian mạng.

An ninh mạng là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị

Nếu trước đây, bảo đảm an toàn thông tin chủ yếu được nhìn nhận là nhiệm vụ của bộ phận công nghệ thông tin thì nay, Kế hoạch số 3273/KH-UBND đã mở rộng phạm vi trách nhiệm tới tất cả các cấp, các ngành. Theo kế hoạch, Công an tỉnh giữ vai trò cơ quan đầu mối hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc thực hiện; triển khai Bộ chỉ số bảo đảm an ninh mạng quốc gia và tổ chức đánh giá, xếp hạng định kỳ đối với các cơ quan, đơn vị. Các sở, ngành, địa phương phải chủ động thực hiện các nhiệm vụ được giao, định kỳ báo cáo kết quả triển khai, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ trong toàn hệ thống.

Một điểm mới đáng chú ý là yêu cầu bảo đảm kinh phí dành cho an ninh mạng, bảo mật thông tin đạt tối thiểu 15% tổng kinh phí triển khai kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số của tỉnh. Điều này thể hiện quan điểm đầu tư đồng bộ, không để phát triển hạ tầng số mà thiếu nguồn lực bảo vệ hạ tầng số.

Song song với đó là phát động phong trào toàn dân bảo vệ an ninh mạng; phát huy vai trò của báo chí, truyền thông trong lan tỏa thông tin tích cực, đấu tranh với thông tin xấu độc; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và đẩy mạnh hợp tác trong phòng, chống tội phạm mạng xuyên quốc gia. Đây là những giải pháp tạo nên thế trận an ninh mạng toàn dân, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Và khi chuyển đổi số ngày càng đi vào chiều sâu, dữ liệu trở thành "tài sản" của nền hành chính hiện đại thì bảo đảm an ninh mạng chính là điều kiện tiên quyết để duy trì niềm tin số, bảo vệ hoạt động của bộ máy và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Minh Thùy