Làm rõ thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã trong tình huống khẩn cấp

Đại biểu thống nhất với việc phân quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản trong các trường hợp phục vụ trực tiếp công tác phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn khi cấp Trung ương, cấp tỉnh không trực tiếp tiếp cận hoặc chưa tiếp cận được địa bàn. Theo đại biểu, trong tình huống khẩn cấp, Chủ tịch UBND cấp xã là người trực tiếp quản lý địa bàn, có mặt tại hiện trường nên cần có thẩm quyền huy động kịp thời phương tiện, tài sản để bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cụm từ “không trực tiếp tiếp cận hoặc chưa trực tiếp tiếp cận được địa bàn” chưa xác định rõ điều kiện phát sinh thẩm quyền. “Chẳng hạn, khi xảy ra lũ quét, sạt lở tại một xã miền núi, lực lượng cấp tỉnh chưa thể đến hiện trường nhưng vẫn có thể chỉ đạo từ xa qua điện thoại, thì Chủ tịch UBND cấp xã có được quyết định ngay hay phải chờ ý kiến của cấp tỉnh? Nếu không làm rõ vấn đề này có thể dẫn đến chậm trễ trong xử lý tình huống cấp bách”, đại biểu đặt vấn đề.

Vì vậy, đại biểu đề nghị xác định rõ Chủ tịch UBND cấp xã được thực hiện ngay thẩm quyền huy động phương tiện, tài sản để bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân khi tình huống đòi hỏi phải xử lý khẩn cấp tại địa bàn, việc chờ quyết định của cấp trên có nguy cơ gây thiệt hại; đồng thời quy định trách nhiệm báo cáo cấp tỉnh ngay sau khi ra quyết định, nhưng không đặt thêm thủ tục làm chậm công tác cứu hộ, cứu nạn.

Quy định chặt chẽ thời hạn gia hạn và trách nhiệm quản lý tài sản trưng dụng

Về thời hạn và số lần gia hạn trưng dụng tài sản, đại biểu nhận thấy dự thảo đã điều chỉnh thời hạn trưng dụng từ 30 ngày xuống không quá 20 ngày; trường hợp cần thiết được gia hạn, mỗi lần không quá 15 ngày. Tuy nhiên, dự thảo chưa quy định số lần được gia hạn, có thể dẫn đến tình trạng gia hạn nhiều lần, kéo dài tổng thời gian trưng dụng. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung giới hạn số lần gia hạn; đồng thời quy định riêng về điều kiện, thẩm quyền, số lần và tổng thời gian gia hạn đối với trường hợp chiến tranh, tình trạng khẩn cấp hoặc thảm họa kéo dài.

Liên quan đến việc xử lý quyết định trưng mua, trưng dụng không còn căn cứ thực hiện, đại biểu Lò Thị Luyến cho rằng dự thảo chưa làm rõ cơ chế xử lý đối với trường hợp điều kiện trưng mua, trưng dụng không còn hoặc tài sản không còn tồn tại do nguyên nhân khách quan trước khi quyết định được thực hiện. Để bảo vệ kịp thời quyền của người có tài sản, đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền trong việc kiểm tra, yêu cầu hủy bỏ hoặc chấm dứt thực hiện quyết định khi không còn căn cứ; đồng thời quy định rõ thời hạn xử lý và trách nhiệm thông báo cho người có tài sản, phân biệt với trường hợp đình chỉ, bãi bỏ quyết định trái pháp luật.

Bên cạnh đó, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh đề nghị rà soát để bảo đảm tính thống nhất về chủ thể chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng tài sản trưng dụng giữa các điều khoản trong dự thảo luật; qua đó phân định cụ thể trách nhiệm bảo quản, sửa chữa, chi trả chi phí và bồi thường thiệt hại cho bên thứ ba phát sinh trong thời gian trưng dụng.