Di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ - nơi ghi dấu sự kiện Chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” của quân và dân ta, là một trong 10 di tích quốc gia đặc biệt quan trọng được xếp hạng đầu tiên trong cả nước năm 2009. Quần thể di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ có tổng số 46 điểm di tích thành phần được công nhận.

Để gìn giữ những dấu tích hào hùng của di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ, Ban Quản lý di tích đã chủ động tham mưu, triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng với tinh thần trách nhiệm và tâm huyết. Tỉnh Điện Biên đã lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích Chiến trường Điện Biên Phủ; khoanh vùng bảo vệ, cắm mốc, giải phóng mặt bằng, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại các điểm di tích; cải tạo sửa chữa công trình, các điểm di tích phục vụ 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ; dự án Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và đầu tư bổ sung một số hạng mục công trình tại di tích Đồi E2 lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng bổ sung vào di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ... Đến nay, nhiều điểm di tích đã được trùng tu, tôn tạo; trong đó 9/46 điểm di tích thành phần đã đưa vào khai thác, trở thành điểm đến ý nghĩa, thu hút du khách về với miền ký ức hào hùng của dân tộc.

Bà Phạm Thị Thảo, Phó Giám đốc Ban Quản lý di tích (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết: Để các điểm di tích trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của tỉnh, ngoài việc bảo tồn, tôn tạo giữ nguyên những dấu tích, giá trị lịch sử của di tích thì Ban Quản lý di tích còn cải tạo cảnh quan tạo điểm nhấn cho các điểm di tích; quan tâm chất lượng đội ngũ viên chức, người lao động thực hiện nhiệm vụ đón tiếp, hướng dẫn khách du lịch tham quan tạo cảm xúc, ấn tượng cho du khách tại các điểm đến.

Ban Quản lý di tích đã phối hợp với Trung đoàn 82; Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Đoàn Thanh niên Công an tỉnh và các đơn vị trường học vệ sinh, cải tạo cảnh quan môi trường, trồng và chăm sóc hệ thống cây xanh, vườn hoa tại các điểm di tích. Thường xuyên thực hiện công tác vệ sinh, phát dọn, cải tạo cảnh quan, cắt tỉa cây cảnh; đảm bảo công tác an ninh trật tự, an toàn cho khách tham quan.

Thúc đẩy phát triển du lịch

Được xem là nguồn tài nguyên du lịch “vô giá”, mang dấu ấn riêng của tỉnh Điện Biên, di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ được chú trọng bảo tồn gắn với phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng. Những tour du lịch về nguồn, hành trình trải nghiệm lịch sử kết hợp khám phá văn hóa dân tộc, ẩm thực vùng cao ngày càng hấp dẫn du khách. Từ các điểm di tích, du khách có thể tiếp tục hành trình đến với bản làng, tìm hiểu đời sống, phong tục của đồng bào các dân tộc, qua đó kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao giá trị du lịch, góp phần lan tỏa sức hút của vùng đất lịch sử Điện Biên.

Giai đoạn 2020 - 2025, di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ đã đón khoảng 1,6 triệu lượt du khách đến tham quan, tìm hiểu lịch sử; trong đó khoảng 14.000 lượt khách quốc tế. Thông qua hoạt động tham quan, trải nghiệm, du khách có cơ hội hiểu sâu hơn về Chiến dịch Điện Biên Phủ, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh Điện Biên đến bạn bè trong nước và quốc tế.

Chị Nguyễn Hà Linh, du khách Hà Nội chia sẻ: “Tham quan các điểm thuộc di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ là hành trình trải nghiệm đầy ý nghĩa, giúp thế hệ trẻ như chúng tôi thêm trân trọng giá trị của hòa bình hôm nay”.

Tuy nhiên, hiện nay việc phát huy giá trị của di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ gắn với phát triển du lịch vẫn còn không ít khó khăn. Trong đó, cơ sở hạ tầng di tích thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch; chưa hình thành các sản phẩm du lịch mang tính đặc trưng, hấp dẫn; nguồn nhân lực phục vụ du lịch gắn với di tích còn mỏng và thiếu kỹ năng...

Để phát huy hiệu quả giá trị của di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ, từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, Ban Quản lý di tích đã chủ động đề xuất, tham mưu triển khai nhiều giải pháp đồng bộ.

Trong đó, tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư trùng tu, tôn tạo di tích, gìn giữ nguyên vẹn những dấu tích lịch sử. Tập trung phát triển đa dạng sản phẩm du lịch gắn với giá trị lịch sử của di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ. Đồng thời kết nối các tour, tuyến tham quan nhằm đáp ứng nhu cầu trải nghiệm ngày càng phong phú của du khách. Nhiều ứng dụng công nghệ số như thực tế ảo (VR), mã QR, ứng dụng du lịch thông minh đã giúp du khách khám phá, tìm hiểu và có nhiều trải nghiệm hơn.

Công tác tuyên truyền, quảng bá tiếp tục được tăng cường trên các phương tiện truyền thông, mạng internet, mạng xã hội; phối hợp với các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình để lan tỏa hình ảnh vùng đất lịch sử. Đẩy mạnh xã hội hóa, tăng cường hợp tác công - tư, kêu gọi doanh nghiệp, nhà đầu tư tham gia phát triển dịch vụ du lịch, cơ sở lưu trú, không gian trải nghiệm văn hóa gắn với di tích.

Từ những dấu tích hào hùng của quá khứ, di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ đang từng bước được “đánh thức”, trở thành nguồn lực quý giá cho phát triển du lịch. Khi công tác bảo tồn gắn liền với khai thác hợp lý, mỗi di tích không chỉ kể lại câu chuyện lịch sử mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân. Điện Biên đang biến “mỏ vàng” di sản thành động lực bền vững để vùng đất lịch sử tiếp tục tỏa sáng, thu hút du khách và vươn mình trên bản đồ du lịch.