Bình minh vừa lên trên lòng hồ sông Đà, màn sương sớm vẫn phủ nhẹ mặt nước. Con thuyền lướt nhẹ, đưa du khách đến với những không gian bình yên ven hồ. Giữa không gian tĩnh lặng, tiếng máy thuyền hòa cùng tiếng chim rừng tạo nên nhịp điệu rất riêng của núi rừng Tây Bắc. Chính sự nguyên sơ ấy khiến nhiều du khách sẵn sàng vượt quãng đường dài để đến với Tủa Thàng, một điểm đến đang dần trở thành lựa chọn của những người yêu thiên nhiên khi khám phá Điện Biên.

Lần đầu đến với lòng hồ sông Đà và vịnh Pa Phông (xã Tủa Thàng), chị Hà Thanh Thư (Hà Nội) không giấu được sự thích thú trước cảnh sắc nơi đây. Chị chia sẻ: “Tôi thực sự bất ngờ, khi thấy Điện Biên lại có một không gian hùng vĩ và nên thơ đến vậy. Những dãy núi nối tiếp nhau soi bóng xuống mặt nước xanh biếc, khiến tôi liên tưởng đến một “vịnh Hạ Long giữa núi rừng”. Tôi đã quyết định ở lại một đêm để tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của thiên nhiên. Buổi tối ngồi bên bếp lửa, sáng sớm thức dậy giữa màn sương trên lòng hồ là những trải nghiệm tôi sẽ còn nhớ rất lâu”.

Rời Tủa Thàng, hành trình khám phá tiếp tục mở ra với nhiều điểm đến giàu sức hấp dẫn. Cánh đồng Chiếu Tính (xã Sính Phình) như một thung lũng lúa rộng lớn giữa núi rừng, nổi bật với ngọn đồi có hình dáng con rùa. Xa hơn là bãi đá cổ Tả Phìn, nơi hàng triệu mỏm đá tai mèo xếp lớp, tạo nên khung cảnh kỳ thú, thu hút những người yêu thích du lịch trải nghiệm và khám phá thiên nhiên. Đến rừng chè shan tuyết cổ thụ ở xã Sín Chải, nơi những cây chè hàng trăm năm tuổi đã được công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Mỗi điểm dừng chân đều mang đến một trải nghiệm hấp dẫn, góp phần làm phong phú hành trình trải nghiệm tại tỉnh Điện Biên.

Cùng với đó, Điện Biên còn sở hữu vẻ đẹp thiên nhiên hấp dẫn như: Hồ Pá Khoang, hệ thống hang động kỳ vĩ, suối khoáng nóng U Va, đèo Pha Đin hay Khu Dự trữ thiên nhiên Mường Nhé... Những lợi thế ấy là cơ sở để tỉnh định hướng phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm. Theo Nghị quyết số 12-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035, tỉnh Điện Biên tập trung thu hút đầu tư phát triển du lịch tại khu vực lòng hồ Pá Khoang; đồng thời hình thành các loại hình nghỉ dưỡng gắn với cảnh quan sinh thái. Bên cạnh đó, Khu Dự trữ thiên nhiên Mường Nhé đã được định hướng để phát triển thành không gian nghiên cứu, giáo dục môi trường kết hợp du lịch trải nghiệm, góp phần phát huy giá trị hệ sinh thái rừng nguyên sinh và nâng cao ý thức bảo tồn thiên nhiên.

Bản sắc văn hóa tạo sức hút riêng

Nếu thiên nhiên tạo nên sức hút ban đầu thì bản sắc văn hóa chính là yếu tố níu chân du khách. Với 19 dân tộc cùng sinh sống, Điện Biên sở hữu kho tàng di sản phong phú về kiến trúc, trang phục, lễ hội, nghệ thuật dân gian, nghề truyền thống và văn hóa ẩm thực.

Những năm gần đây, tỉnh tập trung phát triển các bản văn hóa - du lịch cộng đồng, xem đây là sản phẩm đặc trưng của du lịch Điện Biên. Nhiều bản đồng bào dân tộc Thái, Mông, Hà Nhì như: Phiêng Lơi, Lồng, Huổi Nhả, Quan Chiên, Nà Sự, A Pa Chải... được chỉnh trang cảnh quan, phát triển mô hình homestay, xây dựng đội văn nghệ và tổ chức các hoạt động trải nghiệm. Đến với các bản du lịch cộng đồng, du khách được nghỉ trong những ngôi nhà truyền thống, cùng người dân nấu ăn, dệt thổ cẩm, đan lát và tham gia các hoạt động canh tác thường ngày. Chính những trải nghiệm chân thực ấy đã tạo nên sức hấp dẫn riêng cho du lịch cộng đồng ở Điện Biên.

Trong hành trình khám phá Điện Biên, ông Lương Văn Tư (tỉnh Thái Nguyên), đã chọn dừng chân tại bản văn hóa - du lịch cộng đồng Phiêng Lơi (phường Điện Biên Phủ). Được thưởng thức những món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, hòa mình vào vòng xòe đoàn kết và tìm hiểu nếp sống của người dân địa phương, mang đến cho ông thêm nhiều trải nghiệm thú vị. “Điều khiến tôi ấn tượng nhất là cách người dân gìn giữ và giới thiệu văn hóa của mình. Mỗi ngôi nhà sàn, mỗi bộ trang phục, mỗi làn điệu dân ca hay phong tục đều mang một câu chuyện riêng. Đặc biệt, sự chân thành, hiếu khách của bà con khiến tôi có cảm giác như một người thân trở về bản, chứ không đơn thuần là một vị khách đến tham quan” - Ông Lương Văn Tư chia sẻ.

Cùng với đó, nhiều lễ hội truyền thống được bảo tồn, phục dựng và từng bước trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng. Lễ hội Hoa Ban, Lễ hội Đua thuyền đuôi én, Lễ hội Thành Bản Phủ, Lễ hội Hoa Anh Đào... đã trở thành những sự kiện văn hóa thường niên hút khách. Tết truyền thống của đồng bào Thái, Mông, Lào, Hà Nhì... cũng mở ra cơ hội để du khách hòa mình vào không khí lễ hội, tìm hiểu đời sống tinh thần, phong tục, tập quán của cộng đồng các dân tộc Điện Biên.

Ông Trần Hải Hà, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định: Du lịch Điện Biên có tiềm năng, lợi thế về tài nguyên thiên nhiên và bản sắc văn hóa đặc sắc. Tỉnh xác định phát triển du lịch theo hướng bền vững, lấy thiên nhiên, văn hóa và lịch sử làm nền tảng. Cùng với đầu tư hạ tầng, tỉnh tập trung phát triển các điểm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, để du khách khi đến Điện Biên đều có những trải nghiệm khác biệt và đáng nhớ.

Thiên nhiên nguyên sơ, văn hóa giàu bản sắc cùng dấu ấn lịch sử đang tạo nên lợi thế riêng của Điện Biên trên bản đồ du lịch Việt Nam. Phát triển du lịch văn hóa, khám phá cảnh quan thiên nhiên cũng được xác định là 1 trong 3 trụ cột trong Nghị quyết số 12 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển du lịch tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035. Khi các tiềm năng được gìn giữ, khai thác theo hướng bền vững, Điện Biên sẽ trở thành điểm đến để du khách hòa mình vào thiên nhiên, cảm nhận chiều sâu văn hóa và lưu giữ những trải nghiệm khó quên.