Cụ thể hóa chủ trương, mở rộng kết nối kinh tế

Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, gắn với phát huy nội lực và tranh thủ ngoại lực để phát triển đất nước. Đối với Điện Biên, tỉnh miền núi, biên giới có vị trí kết nối khu vực Tây Bắc với các tỉnh Bắc Lào và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), đây là định hướng quan trọng để mở rộng không gian kinh tế, khai thác lợi thế địa phương và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Quán triệt chủ trương của Trung ương, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch số 209-KH/TU, ngày 15/4/2025 triển khai thực hiện Nghị quyết số 59-NQ/TW. UBND tỉnh tiếp tục cụ thể hóa bằng Chương trình hành động số 278/CTr-UBND, ngày 23/7/2025. Các văn bản này tạo cơ sở đưa nhiệm vụ hội nhập vào chương trình công tác của các cấp, ngành, địa phương; gắn hoạt động đối ngoại với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát huy tiềm năng, lợi thế của tỉnh.

Cùng với cụ thể hóa định hướng, tỉnh chú trọng kiện toàn đầu mối tham mưu, tăng cường phối hợp và theo dõi kết quả thực hiện. UBND tỉnh giao Sở Ngoại vụ chủ trì, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc triển khai Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị. Qua đó, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị từng bước được xác định rõ hơn; nhận thức về hội nhập quốc tế có chuyển biến theo hướng gắn kết chặt chẽ hoạt động đối ngoại với yêu cầu phát triển của địa phương.

Kết quả bước đầu thể hiện qua hoạt động thương mại. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ và trao đổi qua biên giới của tỉnh đạt 141,8 triệu USD, tăng 1,31% so với năm trước. Trong 10 tháng năm 2026, tổng giá trị ước đạt 136,61 triệu USD, tăng 21% so với cùng kỳ, bằng 85,38% kế hoạch năm; trong đó, xuất khẩu đạt 85,31 triệu USD, nhập khẩu đạt 51,30 triệu USD.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là nông, lâm sản và vật liệu xây dựng; hàng nhập khẩu gồm máy móc, thiết bị phục vụ xây dựng cùng một số sản phẩm nông, lâm nghiệp. Để hoạt động xuất nhập khẩu phát triển ổn định, tạo giá trị gia tăng cao hơn, tỉnh cần tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường, truy xuất nguồn gốc và khai thác hiệu quả các cơ hội từ những hiệp định thương mại tự do.

Theo định hướng đó, tỉnh triển khai Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp địa phương vươn ra thị trường quốc tế (Local GoGlobal) giai đoạn 2026-2030 theo Quyết định số 2208/QĐ-UBND, ngày 01/10/2026. Chương trình hướng tới nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng thương hiệu, thúc đẩy xúc tiến thương mại, chuyển đổi số và mở rộng thị trường cho doanh nghiệp.

Hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại tiếp tục được đẩy mạnh thông qua Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Điện Biên năm 2026, các chương trình kết nối với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), Luông-pha-bang (Lào), cùng việc tham gia hội chợ thương mại quốc tế và hội nghị xúc tiến thương mại, xuất nhập khẩu khu vực phía Bắc. Qua đó, tỉnh tăng cường tiếp xúc với doanh nghiệp, nhà đầu tư và địa phương nước ngoài; tìm kiếm cơ hội hợp tác trong thương mại, nông nghiệp, đầu tư và phát triển kinh tế cửa khẩu.

Đáng chú ý, tháng 2/2026, lô hàng cà phê đầu tiên với khối lượng 22 tấn được xuất khẩu qua cặp cửa khẩu A Pa Chải - Long Phú, với sự phối hợp của phía thành phố Phổ Nhĩ, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Kết quả này cho thấy tiềm năng mở rộng kênh giao thương khi các cơ quan quản lý, địa phương biên giới và đối tác phối hợp chặt chẽ. Cùng với đó, định hướng nâng cấp cửa khẩu Huổi Puốc - Na Son từ cửa khẩu chính lên cửa khẩu quốc tế mở ra triển vọng tăng cường kết nối, thúc đẩy giao thương và phát triển kinh tế khu vực biên giới.

Đồng chí Trần Tiến Dũng, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh tiếp xã giao Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet, góp phần tăng cường quan hệ hữu nghị, mở rộng cơ hội hợp tác giữa tỉnh Điện Biên với các đối tác quốc tế. Ảnh: An Chi.

Cùng với các hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại, tỉnh chú trọng kết nối với những tổ chức có mạng lưới doanh nghiệp và kinh nghiệm xúc tiến quốc tế. Cuối tháng 10/2026, đồng chí Trần Tiến Dũng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh đã làm việc với Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO), do ông Ozasa Haruhiko, Trưởng đại diện JETRO tại Hà Nội, làm trưởng đoàn. Tại buổi làm việc, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy giới thiệu tiềm năng, lợi thế, định hướng phát triển của Điện Biên; đồng thời đề nghị JETRO hỗ trợ quảng bá môi trường đầu tư, giới thiệu, kết nối doanh nghiệp Nhật Bản đến nghiên cứu, khảo sát cơ hội hợp tác tại tỉnh. Hoạt động này góp phần mở rộng kênh tiếp cận cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản, đa dạng hóa đối tác và tìm kiếm nguồn lực đầu tư cho những lĩnh vực có tiềm năng của tỉnh.

Đồng chí Trần Tiến Dũng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh và đoàn công tác chụp ảnh lưu niệm với Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO). Ảnh Đức Trung.

Những nỗ lực mở rộng hợp tác, thu hút đầu tư và phát huy lợi thế địa phương được phản ánh qua kết quả tăng trưởng kinh tế. 9 tháng đầu năm 2026, GRDP của Điện Biên ước tăng 9,81% so với cùng kỳ năm trước. Riêng quý III, tốc độ tăng trưởng đạt 11,67%, xếp thứ 8 trong 34 tỉnh, thành phố. Đây là cơ sở để tỉnh tiếp tục mở rộng hợp tác, huy động nguồn lực phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Tăng cường kết nối đối ngoại, hướng tới hợp tác thực chất

Cùng với xúc tiến thương mại và đầu tư, hoạt động tiếp xúc, làm việc với các cơ quan đại diện ngoại giao và đối tác quốc tế là kênh quan trọng để Điện Biên mở rộng quan hệ, tìm kiếm nguồn lực và xác định những lĩnh vực hợp tác phù hợp. Trên cơ sở định hướng của cấp ủy, chính quyền, các hoạt động đối ngoại từng bước gắn với nhu cầu phát triển, thế mạnh của địa phương và khả năng hỗ trợ của đối tác.

Trong khuôn khổ Lễ hội Hoa Ban năm 2026, tỉnh đón tiếp, làm việc với các đoàn đại biểu đến từ các tỉnh Phông-sa-ly, U-đôm-xay (Lào); huyện Giang Thành, thành phố Phổ Nhĩ, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc); Đại sứ Thái Lan tại Việt Nam; các đoàn công tác của Đại sứ quán Nhật Bản, Pháp tại Việt Nam và doanh nghiệp nước ngoài. Nội dung trao đổi tập trung vào khả năng hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, nông nghiệp, khoa học và công nghệ, giáo dục, y tế, năng lượng xanh, năng lượng tái tạo, thích ứng với biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai.

Thông qua các hoạt động này, tỉnh có điều kiện giới thiệu hình ảnh, tiềm năng và định hướng phát triển; đồng thời trao đổi trực tiếp về nhu cầu hợp tác, khả năng kết nối doanh nghiệp và triển khai các chương trình hỗ trợ. Việc chuẩn bị nội dung có trọng tâm, xác định rõ lợi thế của từng bên và duy trì trao đổi sau tiếp xúc sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, từng bước chuyển cơ hội thành chương trình hợp tác cụ thể.

Từ năm 2025 đến nay, Điện Biên đã ký kết 35 thỏa thuận quốc tế (gồm 11 thỏa thuận cấp tỉnh và 24 thỏa thuận cấp sở, ngành, xã biên giới). Các thỏa thuận bao quát nhiều lĩnh vực như: Xúc tiến thương mại, đầu tư, văn hóa, du lịch, giáo dục, y tế, khoa học - kỹ thuật, quản lý biên giới và giao lưu Nhân dân. Đây là cơ sở để các bên tăng cường trao đổi, hỗ trợ lẫn nhau, đồng thời mở rộng mạng lưới đối tác phục vụ phát triển.

Đáng chú ý, thỏa thuận hợp tác với thành phố Vysoké Tatry (Slovakia) giai đoạn 2026-2031 đề cập đến các lĩnh vực kinh tế, thương mại, khoa học - công nghệ, văn hóa, du lịch, giáo dục, nghiên cứu và giao thông. Nội dung hợp tác còn mở ra khả năng trao đổi chuyên gia trẻ, sinh viên và hỗ trợ hoạt động của Trung tâm Đổi mới sáng tạo, Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số tỉnh. Qua đó, hợp tác quốc tế không chỉ hướng tới thu hút nguồn lực kinh tế mà còn tạo cơ hội nâng cao chất lượng nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tiếp cận công nghệ mới.

Những kết quả bước đầu cho thấy, hội nhập quốc tế của Điện Biên đang từng bước được cụ thể hóa bằng cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo, chương trình hành động và các hoạt động kết nối có trọng tâm. Tuy nhiên, hiệu quả hội nhập không chỉ được đo bằng số lượng đoàn đến thăm, số thỏa thuận được ký kết hay quy mô giao thương, mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa các mối quan hệ thành dự án, chương trình hợp tác và lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp.

Với lợi thế về vị trí địa lý, tiềm năng sản phẩm và mạng lưới quan hệ đối ngoại ngày càng mở rộng, Điện Biên có thêm điều kiện tham gia sâu hơn vào các không gian hợp tác khu vực và quốc tế. Chủ động đổi mới tư duy, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, phát huy vai trò kết nối của lãnh đạo tỉnh và gắn hoạt động hội nhập với nhu cầu thực tiễn sẽ là những yếu tố quan trọng để tỉnh khơi thông nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng và mở rộng cơ hội phát triển nhanh, thông minh, bền vững trong thời gian tới.

Bài: Minh Thùy