Điện Biên giữ vị trí chiến lược quan trọng, là cửa ngõ kết nối vùng Tây Bắc với các nước trong Tiểu vùng sông Mekong mở rộng, đặc biệt là Lào và Trung Quốc. Lợi thế này mở ra cơ hội giao thương, đồng thời tạo dư địa để mở rộng không gian phát triển kinh tế.

Cùng với vị trí địa lý, tỉnh Điện Biên sở hữu nhiều tiềm năng đặc thù với dư địa phát triển còn rất lớn. Du lịch lịch sử gắn với Quần thể di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ, kết hợp với du lịch sinh thái, văn hóa bản địa đang ngày càng thu hút du khách. Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đón 5,5 triệu lượt khách, tổng doanh thu từ hoạt động du lịch ước đạt trên 9.400 tỷ đồng; năm 2025 đón 1,45 triệu lượt khách (vượt 11,54% mục tiêu nghị quyết), tổng doanh thu từ hoạt động du lịch đạt 2.400 tỷ đồng.

Nhiều sản phẩm nông nghiệp chủ lực như cà phê, mắc ca, lúa gạo chất lượng cao... đang dần khẳng định thương hiệu, mở ra hướng phát triển mới cho kinh tế nông thôn. Trên địa bàn tỉnh đã hình thành các vùng sản xuất tập trung, tạo nền tảng vùng nguyên liệu, thu hút đầu tư vào nông nghiệp. Đến hết năm 2025, toàn tỉnh có trên 9.770ha lúa chất lượng cao, hơn 8.377ha cà phê, 12.360ha mắc ca, trên 5.000ha cao su cùng nhiều diện tích cây ăn quả, rau màu.

Điện Biên có tiềm năng lớn phát triển năng lượng tái tạo, với khoảng 2.500 - 3.000MW điện gió, điện sinh khối (khoảng 100MW), thủy điện (3.200MW) và điện rác (khoảng 3MW). Các nguồn năng lượng này có tính bổ trợ, mở ra cơ hội thu hút đầu tư, hướng tới cơ cấu điện sạch, đa dạng và bền vững trong dài hạn.

Khai thác hiệu quả các tiềm năng, kinh tế - xã hội của tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực. Giai đoạn 2021 - 2025, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 8,76%/năm; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong quý I/2026 với mức tăng 9,04%, xếp thứ 4/9 tỉnh miền núi và 13/34 tỉnh, thành phố trong cả nước.

Hướng đến cực tăng trưởng mới của khu vực

Giai đoạn 2026 - 2030, Điện Biên xác định phát triển theo hướng xanh - thông minh - bền vững, phấn đấu trở thành tỉnh có mức tăng trưởng khá trong khu vực. Để hiện thực hóa mục tiêu, tỉnh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó trọng tâm là cải thiện môi trường đầu tư, thu hút doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Phi Sông, Giám đốc Sở Tài chính cho biết: “Tỉnh định hướng thu hút đầu tư vào các lĩnh vực trọng điểm như nông - lâm nghiệp công nghệ cao, du lịch, hạ tầng, thương mại - dịch vụ và công nghiệp chế biến, năng lượng. Trong đó, nông nghiệp là nền tảng, xây dựng là động lực và du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn”.

Công tác xúc tiến, thu hút đầu tư được đẩy mạnh, tỉnh đã thu hút nhiều tập đoàn, doanh nghiệp trong và ngoài nước đến khảo sát, đề xuất dự án trong các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, du lịch, năng lượng tái tạo và hạ tầng đô thị. Quý I/2026, tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội ước đạt 3.499,06 tỷ đồng, tăng 6,3% so với cùng kỳ, đạt 14% kế hoạch năm. Trong đó, khu vực nhà nước chiếm 32,28%, khu vực ngoài nhà nước tiếp tục giữ vai trò chủ đạo với 67,72%, tăng 20,54% so với cùng kỳ.

Du lịch - dịch vụ được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, trở thành một trong những cực tăng trưởng chính của tỉnh. Dự ước trong 4 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã đón trên 705.000 lượt khách du lịch, tăng 119,82% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng thu từ khách du lịch đạt 1.277 tỷ đồng, tăng 120,02% so với cùng kỳ năm 2025.

Thời gian qua, tỉnh đã thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư vào du lịch, từ cơ sở lưu trú, khu sinh thái đến các mô hình du lịch cộng đồng, góp phần làm phong phú sản phẩm và gia tăng sức hút điểm đến. Nhiều dự án trọng điểm về du lịch được triển khai như: Dự án Tổ hợp cáp treo kết hợp du lịch văn hóa lịch sử Điện Biên Phủ và Khu đô thị mới, du lịch nghỉ dưỡng và dịch vụ thể thao phía Tây Bắc, với tổng mức đầu tư lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng. Cùng với đó, hàng loạt dự án về du lịch, dịch vụ đang được tỉnh quy hoạch, mời gọi nhà đầu tư trong thời gian tới. Các dự án này kỳ vọng tạo cú hích mạnh mẽ, góp phần thay đổi diện mạo đô thị trung tâm, hình thành các sản phẩm du lịch cao cấp, nâng tầm vị thế và sức cạnh tranh của du lịch Điện Biên trên bản đồ trong nước và quốc tế.

Thực tiễn cho thấy, Điện Biên đang hội tụ đầy đủ điều kiện để vươn lên trở thành cực tăng trưởng mới của vùng Tây Bắc, với tiềm năng, lợi thế và dư địa phát triển rộng mở trên nhiều lĩnh vực. Tỉnh đã xác định rõ các động lực tăng trưởng chủ đạo, đồng thời tập trung thu hút, kêu gọi đầu tư có trọng tâm, trọng điểm.

“Nút thắt” về hạ tầng giao thông - điểm nghẽn lớn nhất lâu nay đang từng bước được tháo gỡ. Cảng Hàng không Điện Biên đã được nâng cấp, mở rộng, đủ khả năng đón các dòng máy bay cỡ lớn, tăng cường kết nối với các trung tâm kinh tế lớn và hướng tới quốc tế. Song song với đó, tỉnh đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu quốc tế Tây Trang. 

Vừa qua, trả lời kiến nghị cử tri tại xã Tuần Giáo, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, khi các dự án hạ tầng trọng điểm hoàn thành, Điện Biên sẽ có lợi thế lớn trong thu hút các nhà đầu tư chiến lược, qua đó tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững.

Với nền tảng đang dần hoàn thiện và các động lực tăng trưởng mới được khơi thông, Điện Biên đang đứng trước cơ hội bứt phá mạnh mẽ. Kỳ vọng về một cực tăng trưởng mới của Tây Bắc dần trở thành hiện thực, khi địa phương tiếp tục phát huy lợi thế, nỗ lực vượt qua thách thức và từng bước khẳng định vai trò trong không gian phát triển của vùng.