Đại thắng mùa Xuân 1975 là bản hùng ca bất diệt trong lịch sử dân tộc, khẳng định ý chí quật cường cùng khát vọng hòa bình, thống nhất của nhân dân Việt Nam. Điện Biên, vùng đất từng đi vào sử sách với chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, thắng lợi ấy càng mang ý nghĩa sâu sắc, trở thành nguồn động viên to lớn, tiếp thêm niềm tin để đồng bào các dân tộc vững bước trên hành trình dựng xây quê hương.

Sau ngày non sông thu về một mối, Điện Biên đứng trước bộn bề gian khó: Hạ tầng thiếu thốn, sản xuất nhỏ lẻ, đời sống người dân khó khăn. Những cánh đồng, thôn bản từng in dấu bom đạn cần được hồi sinh, tái thiết từ đầu. Bằng ý chí bền bỉ được tôi luyện qua những năm tháng chiến tranh, người dân Điện Biên đã chung sức, đồng lòng, kiên trì vượt khó, từng bước ổn định cuộc sống, dựng xây quê hương từ nền móng giản dị nhất.

Nhớ lại những ngày đầu sau thống nhất, ông Lê Hữu Thảo, 95 tuổi, phường Điện Biên Phủ chia sẻ: “Quang cảnh khi ấy còn rất hoang sơ, cả khu vực trung tâm chỉ lác đác vài ba ngôi nhà ngói, hầu như chưa có cơ quan, công sở. Diện tích lúa nước ít ỏi vì bà con quen canh tác trên nương; phần lớn diện tích lòng chảo Mường Thanh là nơi chăn thả gia súc. Sản xuất nông nghiệp manh mún, năng suất thấp, giá trị kinh tế không cao, đời sống nhân dân khi đó rất khó khăn và thiếu thốn trăm bề”.

Với nền tảng từ công trình Đại thủy nông Nậm Rốm, những vùng đất hoang hóa dần được khai phá, mở rộng thành vùng sản xuất nông, lâm nghiệp, góp phần đảm bảo an ninh lương thực. Theo số liệu của ngành nông nghiệp tỉnh, những năm sau chiến dịch Chiến dịch Điện Biên Phủ, toàn tỉnh chỉ sản xuất được một vụ lúa, một vụ bỏ hoang; năng suất lúa bình quân hơn 10 tạ/ha. Khi công trình Đại thủy nông Nậm Rốm đi vào khai thác, năng suất lúa tăng lên trên 20 tạ/ha, ngô đạt trên 10 tạ/ha, từng bước cải thiện đời sống người dân.

Song song với nhiệm vụ “chống giặc đói”, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh tập trung “diệt giặc dốt”, từng bước khôi phục, xây dựng quê hương từ những hoang tàn sau chiến tranh. Tinh thần đại đoàn kết các dân tộc tiếp tục được củng cố, lan tỏa thông qua các hoạt động giao lưu văn hóa, tương trợ, giúp nhau phát triển kinh tế - xã hội, tạo nên nguồn lực nội sinh quan trọng để Điện Biên vững vàng trên hành trình phát triển.

...Đến hành trình đổi mới

Khó khăn là vậy, song phát huy truyền thống Điện Biên Phủ anh hùng, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc tỉnh Điện Biên đã tập trung xây dựng, củng cố hệ thống chính trị, chú trọng khai thác tiềm năng, thế mạnh của địa phương phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, xóa đói giảm nghèo. Sau nhiều năm xây dựng và phát triển, diện mạo trung tâm Điện Biên Phủ ngày một khang trang, hiện đại.

Sau hơn 5 thập kỷ nỗ lực xây dựng và phát triển, chiến trường Điện Biên Phủ khói lửa năm xưa đã được thay thế bằng cơ sở hạ tầng khang trang. Sân bay Mường Thanh của thực dân Pháp năm nào giờ đã được đầu tư nâng cấp thành Cảng Hàng không Điện Biên đón tiếp máy bay cỡ lớn. Hạ tầng giao thông đường bộ, đô thị, nông thôn được đầu tư đồng bộ. Kinh tế nông nghiệp phát triển mạnh với nhiều dự án nông nghiệp công nghệ cao, cánh đồng lớn, các sản phẩm OCOP, công nghiệp nông thôn dần khẳng định thương hiệu, có chỗ đứng vững chắc trên thị trường. Công nghiệp thương mại liên tục tăng trưởng qua các năm. Du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn với đa dạng sản phẩm du lịch lịch sử, văn hóa, nông thôn... Đời sống vật chất, tinh thần người dân ngày càng nâng cao; văn hóa, giáo dục phát triển toàn diện.

Giai đoạn 2021 - 2025, kinh tế Điện Biên duy trì đà tăng trưởng khá so với mặt bằng chung của khu vực, với tốc độ bình quân đạt 8,76%/năm; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực. Riêng năm 2025, tăng trưởng GRDP (theo giá so sánh) ước đạt 17.235 tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 54 triệu đồng; thu ngân sách trên địa bàn đạt 2.062,3 tỷ đồng. Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội giai đoạn 2021 - 2025 đạt trên 81.844 tỷ đồng, tăng 72,04% so với giai đoạn 2016 - 2020. Lĩnh vực du lịch ghi nhận bước phát triển ấn tượng với 5,5 triệu lượt khách trong cả giai đoạn, tổng doanh thu ước đạt trên 9.400 tỷ đồng. Công tác giảm nghèo đạt nhiều kết quả rõ nét, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều đến năm 2025 giảm còn 17,66%, bình quân mỗi năm giảm 3,97%, góp phần nâng cao đời sống nhân dân.

Hạ tầng giao thông Điện Biên được đầu tư ngày càng đồng bộ, hiện đại, là điểm nhấn nổi bật. Điển hình là việc nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Điện Biên. Từ một sân bay dã chiến, sau 70 năm, công trình vươn lên trở thành sân bay hiện đại, đủ điều kiện khai thác máy bay cỡ lớn, mở rộng không gian phát triển và tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương và khu vực Tây Bắc.

Tiếp nối truyền thống, Điện Biên tập trung cao độ phát huy “tinh thần Điện Biên Phủ” trong thời bình như một mệnh lệnh phát triển để bứt phá trong giai đoạn mới, đặc biệt là năm 2026 - năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. 

Trên cơ sở Nghị quyết của Chính phủ, Tỉnh ủy, HĐND tỉnh và yêu cầu thực tiễn, tỉnh Điện Biên xác định rõ kịch bản tăng trưởng GRDP năm 2026 của tỉnh phấn đấu đạt mức tăng 11,02%; trong đó, nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,03%; công nghiệp và xây dựng tăng 17,46%; dịch vụ tăng 10,81%.

Để hiện thực hóa mục tiêu, tỉnh tập trung tạo đột phá ở lĩnh vực trọng tâm: Đẩy nhanh tiến độ dự án công nghiệp, ưu tiên thu hút đầu tư vào năng lượng tái tạo; cơ cấu lại nông nghiệp theo hướng hàng hóa, xanh và bền vững, gắn với phát triển chế biến; phát triển dịch vụ, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tăng cường liên kết và thu hút đầu tư. Song song với đó, Điện Biên tiếp tục kiện toàn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, siết chặt kỷ luật hành chính, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo.

Sau hơn nửa thế kỷ đất nước thống nhất, Điện Biên không ngừng phát huy truyền thống cách mạng, bền bỉ vươn lên bằng ý chí tự lực, tự cường trên hành trình xây dựng và phát triển. Từ chiến trường năm xưa, Điện Biên hôm nay đang chủ động mở cửa, thu hút đầu tư, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, hướng tới mục tiêu trở thành tỉnh phát triển nhanh, bền vững, đậm đà bản sắc của vùng Tây Bắc.