Nhiều động lực cùng tạo đà tăng trưởng

Bức tranh kinh tế 9 tháng đầu năm cho thấy, nhiều khu vực đang tạo được mức đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của tỉnh. Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội ước đạt 15.520,82 tỷ đồng, tăng 27,41% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, khu vực ngoài nhà nước chiếm 61,86% tổng vốn đầu tư và tăng 33,12%. Mức tăng này cho thấy nguồn lực từ khu vực doanh nghiệp và người dân tiếp tục được huy động, bổ sung cho đầu tư phát triển.

Đồng chí Trần Tiến Dũng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh kiểm tra dự án mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật và các công trình phục vụ hoạt động cửa khẩu A Pa Chải. 

Sản xuất công nghiệp tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng đáng chú ý. Chỉ số sản xuất công nghiệp 9 tháng ước tăng 15,7% so với cùng kỳ. Các nhà máy thủy điện vận hành ổn định, sản lượng điện ước đạt 840,69 triệu kWh. Trong 9 tháng, tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc chấp thuận nhà đầu tư đối với 7 dự án nguồn điện, tổng công suất 816,8MW, tổng vốn đầu tư trên 22.790 tỷ đồng. Đây không chỉ là nguồn lực đầu tư cho hiện tại mà còn mở ra khả năng gia tăng năng lực sản xuất, tạo nguồn thu và đóng góp cho tăng trưởng trong những năm tiếp theo.

Cùng với công nghiệp, khu vực thương mại - dịch vụ tiếp tục duy trì sức cầu tương đối tốt. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 25.837,58 tỷ đồng, tăng 16,87% so với cùng kỳ. Du lịch tiếp tục phục hồi và phát triển với khoảng 1,272 triệu lượt khách, tăng 18,31%; doanh thu ước đạt 2.307 tỷ đồng, tăng 18,19%. Hoạt động vận tải tăng 12,08%, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 21,84%.

Những con số trên cho thấy, tăng trưởng không chỉ tập trung ở một khu vực mà đang được tạo ra từ nhiều nhóm ngành, trong đó sản xuất, đầu tư, thương mại, dịch vụ và du lịch cùng tham gia đóng góp. Đây là cơ sở quan trọng để tỉnh tiếp tục tổ chức lại các động lực tăng trưởng trong quý cuối năm.

Ở khu vực doanh nghiệp, hoạt động đăng ký và đầu tư mới tiếp tục có những chuyển biến. Trong 9 tháng, toàn tỉnh có 266 doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký 1.916,434 tỷ đồng; 60 doanh nghiệp hoạt động trở lại. Tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc phê duyệt thông tin dự án đối với 16 dự án, tổng vốn 28.045,983 tỷ đồng, trong đó có 3 dự án FDI với vốn đăng ký 14.005 tỷ đồng.

Cùng với việc thu hút dự án mới, yêu cầu đặt ra là tiếp tục nâng cao khả năng hấp thụ và chuyển hóa nguồn vốn thành năng lực sản xuất, kinh doanh và giá trị tăng thêm cho nền kinh tế. Đây là vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng tăng trưởng, nhất là trong bối cảnh tỉnh đang tập trung thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Đồng chí Trần Tiến Dũng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh cùng các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công Dự án đầu tư xây dựng Tòa nhà Viettel Điện Biên. 

Quý IV tập trung vào những nguồn tăng trưởng có khả năng tạo giá trị

Kết quả tăng trưởng quý III đang tạo thêm cơ sở cho việc điều hành kinh tế những tháng cuối năm 2026. Theo báo cáo của UBND tỉnh, GRDP quý III đạt khoảng 8.260,55 tỷ đồng, cao hơn mục tiêu 64,46 tỷ đồng; tốc độ tăng trưởng đạt 11,67%, bằng mức tăng trong Kịch bản tăng trưởng. Tuy nhiên, kết quả 9 tháng cũng cho thấy áp lực của quý IV là không nhỏ. Để đạt mục tiêu tăng trưởng 11,02% cả năm, GRDP năm 2026 cần đạt khoảng 33.841,29 tỷ đồng. Trong khi đó, GRDP 9 tháng ước đạt 23.720,98 tỷ đồng, đồng nghĩa với việc quý IV cần tạo ra khoảng 10.120,31 tỷ đồng, tương ứng mức tăng khoảng 13,97% so với cùng kỳ.

Đây là yêu cầu cao, đòi hỏi công tác điều hành phải chuyển mạnh từ theo dõi các chỉ tiêu tổng hợp sang quản trị cụ thể từng nguồn đóng góp vào tăng trưởng. Không chỉ quan tâm tỷ lệ tăng trưởng chung, UBND tỉnh yêu cầu các ngành, địa phương xác định rõ giá trị tăng thêm được tạo ra từ khu vực nào, sản phẩm nào, dự án nào và trong thời gian bao lâu; đồng thời nhận diện phần còn thiếu so với kịch bản để chủ động có giải pháp bù đắp.

Yêu cầu này cũng được cấp ủy cụ thể hóa bằng phương thức lãnh đạo sát hơn với từng động lực tăng trưởng. Tại Hội nghị lần thứ 18 Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh diễn ra ngày 2/10, đồng chí Trần Tiến Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, nhấn mạnh: Việc thực hiện các chỉ tiêu tăng trưởng quý IV phải đi vào thực chất từng ngành, từng động lực; giữ vững phần đã đạt, khai thác tối đa phần có thể vượt và tập trung bù bằng được phần còn thiếu so với kịch bản.

Đáng chú ý, thay vì chỉ nhìn vào con số GRDP chung, cấp ủy yêu cầu rà soát đầy đủ 20 ngành kinh tế có phát sinh giá trị tăng thêm, xác định rõ ngành nào đạt, ngành nào chưa đạt, phần thiếu ở đâu và khả năng bù đắp như thế nào. Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu tăng trưởng đang được chuyển từ mục tiêu tổng quát thành những nhiệm vụ cụ thể, có địa chỉ, có tiến độ và gắn với trách nhiệm của người đứng đầu.

Theo phương án điều hành quý IV/2026, khu vực xây dựng được đặt mục tiêu đạt 1.333,66 tỷ đồng, tăng 17,76%; khu vực dịch vụ cần đạt 5.737,60 tỷ đồng. Đây là những khu vực còn khả năng tạo thêm giá trị trong những tháng cuối năm nếu các dự án, công trình và hoạt động sản xuất, kinh doanh được đẩy nhanh tiến độ.

Đối với đầu tư công, trọng tâm không chỉ là giải ngân vốn mà còn phải bảo đảm tiến độ thực hiện, khối lượng hoàn thành và khả năng chuyển vốn đầu tư thành giá trị sản xuất, xây dựng và năng lực hạ tầng. Đến ngày 27/9, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 đạt 3.209,858 tỷ đồng, bằng 65,01% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; ước đến ngày 30/9 đạt 3.400,684 tỷ đồng, bằng 68,87% kế hoạch vốn thực tế giao.

Tỉnh tiếp tục rà soát tiến độ từng dự án, từng chủ đầu tư và từng nguồn vốn; xác định rõ khối lượng hoàn thành, số vốn cần giải ngân và nguyên nhân của từng trường hợp chậm tiến độ. Những vướng mắc liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, xây dựng và các thủ tục chuyên ngành cần được xử lý theo hướng rõ đầu mối, rõ thời hạn, hạn chế tình trạng vốn đã bố trí nhưng chưa thể chuyển hóa thành khối lượng thực hiện.

Ở khu vực dịch vụ, dư địa tăng trưởng được đặt vào việc kích thích sức mua, mở rộng thị trường và nâng cao khả năng khai thác chuỗi giá trị. Du lịch cần tiếp tục gắn với lưu trú, ăn uống, vận tải và tiêu thụ sản phẩm địa phương; thương mại tăng cường kết nối thị trường, nhất là thương mại biên giới; vận tải hàng hóa, hành khách và các dịch vụ phục vụ sản xuất cần được khai thác hiệu quả hơn trong những tháng cuối năm.

Giảm chi phí, tháo gỡ điểm nghẽn để giải phóng nguồn lực

Một trong những điều kiện để các động lực tăng trưởng phát huy hiệu quả là môi trường đầu tư, kinh doanh phải tiếp tục được cải thiện. Khi thời gian còn lại của năm không nhiều, việc rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, giảm chi phí tuân thủ và tháo gỡ các điểm nghẽn về mặt bằng, đầu tư, xây dựng có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng đưa nguồn lực vào nền kinh tế.

Đây cũng là lý do cải cách thủ tục hành chính được Điện Biên xác định là một trong những giải pháp nền tảng phục vụ mục tiêu tăng trưởng. Kế hoạch số 8605/KH-UBND ngày 29/9/2026 của UBND tỉnh về thực hiện nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh theo Nghị quyết số 258/NQ-CP ngày 31/8/2026 của Chính phủ đã đặt ra những định hướng cụ thể cho yêu cầu này.

Điểm đáng chú ý là cải cách được tiếp cận không chỉ ở khâu đơn giản hóa hồ sơ, mà hướng tới thay đổi phương thức quản lý và phục vụ. Theo đó, chuyển từ “kiểm soát thủ tục” sang “kiểm soát chi phí tuân thủ”; từ “kiểm soát hồ sơ” sang “kiểm soát dựa trên dữ liệu”; từ “quản lý, tiền kiểm” sang “phục vụ, hậu kiểm” trên cơ sở quản trị rủi ro và mức độ tuân thủ.

Trong bối cảnh Điện Biên đang cần huy động thêm các nguồn lực cho tăng trưởng, cải cách thủ tục hành chính vì thế không chỉ là nhiệm vụ cải cách nền hành chính mà còn gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và khả năng hấp thụ vốn đầu tư.

Tinh thần này cũng phù hợp với yêu cầu mà cấp ủy đặt ra trong điều hành tăng trưởng: Mọi giải pháp phải hướng tới kết quả cuối cùng, lấy sản phẩm, sản lượng, doanh thu, khối lượng thực hiện và giá trị tăng thêm làm thước đo. Những khó khăn liên ngành, vượt thẩm quyền phải được xử lý ở cấp có thẩm quyền, không để kéo dài qua nhiều kỳ báo cáo. Đây là cách để sự lãnh đạo, chỉ đạo không dừng ở việc giao nhiệm vụ mà được gắn liền với kiểm tra, đôn đốc và kết quả thực hiện.

Từ đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, giải phóng mặt bằng, xây dựng đến thúc đẩy thương mại, du lịch, dịch vụ và cải cách thủ tục hành chính, mục tiêu xuyên suốt là đưa nguồn lực vào nền kinh tế nhanh hơn, tạo giá trị tăng thêm nhiều hơn và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Quý IV vì thế không chỉ là khoảng thời gian hoàn thành các chỉ tiêu còn lại của năm mà còn là phép thử đối với năng lực tổ chức thực hiện và điều hành tăng trưởng. Với nền tảng đã tạo dựng trong 9 tháng, sự lãnh đạo tập trung của cấp ủy, sự điều hành quyết liệt của chính quyền, cùng trách nhiệm của từng ngành, từng địa phương và người đứng đầu sẽ quyết định khả năng chuyển những dư địa đang có thành kết quả tăng trưởng thực chất. Từ yêu cầu đó, Điện Biên đang bước vào quý cuối năm với cách làm ngày càng cụ thể hơn: Rõ mục tiêu, rõ động lực, rõ phần việc, rõ trách nhiệm và quyết tâm theo đến cùng từng nhiệm vụ.

Bài: Minh Thùy

Ảnh: Phạm Trung