Đây là dự án giao thông trọng điểm có ý nghĩa chiến lược đối với tỉnh Điện Biên và khu vực Tây Bắc, được kỳ vọng tạo đột phá về kết nối hạ tầng, tháo gỡ “điểm nghẽn” giao thông tồn tại nhiều năm qua, mở ra không gian phát triển mới cho Điện Biên và các tỉnh vùng Tây Bắc.

Theo Nghị quyết 292 của HĐND tỉnh Điện Biên, Dự án đầu tư đoạn tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang (giai đoạn 1) có tổng chiều dài khoảng 48,3km. Điểm đầu tuyến tại Km0+00, khu vực ranh giới giữa tỉnh Sơn La và tỉnh Điện Biên, kết nối với tuyến cao tốc CT.03 qua địa phận Sơn La; điểm cuối tại nút giao IC.5, Km48+300, kết nối với phường Mường Thanh, tỉnh Điện Biên.

Tuyến đường được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cao tốc với vận tốc 80km/h, quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, nền đường rộng 22m. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 23.252 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức đầu tư công.

Dự án được chia thành 2 dự án thành phần. Trong đó, Dự án thành phần 1 về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng có tổng mức đầu tư 1.424 tỷ đồng từ ngân sách địa phương; Dự án thành phần 2 đầu tư xây dựng tuyến chính có tổng mức đầu tư 21.828 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương.

Để phục vụ dự án, tỉnh Điện Biên dự kiến thực hiện thu hồi, giải phóng mặt bằng khoảng 766 ha đất. Trong đó diện tích phục vụ tuyến chính là hơn 576 ha và khoảng 190 ha dành cho các bãi đổ thải. Dự án cũng thực hiện chuyển đổi mục đích sử dụng khoảng 145ha rừng các loại, gồm gần 26ha rừng phòng hộ; hơn 20ha rừng đặc dụng, khoảng 66ha rừng sản xuất và 33ha rừng ngoài quy hoạch lâm nghiệp.

Cùng với đó, tỉnh sẽ bố trí tái định cư cho 276 hộ dân tại 6 điểm tái định cư đã được quy hoạch gồm: Xuân Lao, Nậm Lịch, Pá Liếng, Mánh Danh, Khẩu Cắm và trung tâm xã Mường Phăng. Ngoài ra sẽ thực hiện di dời 69 vị trí cột điện trung thế, cao thế cùng 81 công trình tâm linh của người dân vùng dự án.

Đối với Dự án thành phần 2, tuyến cao tốc sẽ đầu tư xây dựng hoàn chỉnh 2 hầm xuyên núi với tổng chiều dài khoảng 5,5km. Toàn tuyến có hệ thống cầu dài khoảng 14,52km, trong đó nhiều trụ cầu vượt thung lũng cao trên 50m; đầu tư đồng bộ 5 nút giao liên thông khác mức, hệ thống giao thông thông minh ITS và 6 trạm thu phí… phấn đấu hoàn thành trong giai đoạn 2026 - 2030.

Ông Lò Văn Cương, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Điện Biên cho biết, việc đầu tư tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển của tỉnh, góp phần mở rộng không gian phát triển, từng bước hình thành đô thị Điện Biên Phủ - Mường Thanh trở thành trung tâm kinh tế, dịch vụ và đô thị động lực theo định hướng quy hoạch. Dự án cũng là bước cụ thể hóa mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, phấn đấu đến năm 2030 đưa Điện Biên phát triển theo hướng xanh, thông minh, bền vững; trở thành một trong những trung tâm du lịch của vùng và là tỉnh phát triển khá trong khu vực Tây Bắc.

UBND tỉnh Điện Biên đang nỗ lực chỉ đạo chủ đầu tư cũng như cấp ủy chính quyền các địa phương tuyên truyền tới nhân dân các dân tộc vùng dự án ủng hộ công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Đồng thời lựa chọn vùng tái định cư tốt nhất để phục vụ nhân dân, chăm lo đời sống nhân dân ở vùng dự án đi qua, ông Lò Văn Cương nhấn mạnh.