Tạo nền móng cho chính quyền số

Là tỉnh miền núi biên giới có diện tích hơn 9.541km², đường biên giới dài 455,573km, với 675.378 nhân khẩu, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 82% dân số, việc triển khai các nền tảng số ở Điện Biên gặp nhiều thách thức hơn so với nhiều địa phương khác. Đến nay, toàn tỉnh vẫn còn 81 bản chưa có điện lưới quốc gia, 30 bản chưa có phủ sóng internet di động băng rộng, 261 bản chưa có internet băng rộng cố định, trong khi tỷ lệ hộ nghèo còn 17,78%, hộ cận nghèo 13,05%. Điều kiện địa hình chia cắt, dân cư phân tán và trình độ tiếp cận công nghệ không đồng đều khiến việc phổ cập định danh điện tử gặp không ít khó khăn.

Trước thực tế đó, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm huy động sự tham gia đồng bộ của các sở, ngành và địa phương. Song song với đó, công tác truyền thông được triển khai rộng khắp. Các cơ quan, đơn vị trong tỉnh đã đăng tải 857 lượt tin, bài trên báo chí và cổng thông tin điện tử; chia sẻ 474 lượt thông tin trên mạng xã hội. Riêng lực lượng Công an tỉnh đã thực hiện hàng trăm tin, bài, video tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, Fanpage và ứng dụng VNeID, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.

Một trong những kết quả nổi bật là việc xây dựng cơ sở dữ liệu dân cư theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống". Đến nay, Điện Biên đã hoàn thành làm sạch và cập nhật 675.378 dữ liệu công dân, bảo đảm phục vụ kết nối với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành và nền tảng định danh điện tử quốc gia. Địa phương cũng đã thu nhận 470.088 hồ sơ định danh điện tử, đạt 98,5%; kích hoạt 467.002 tài khoản, đạt 97,8%. Đối với tổ chức, đã thu nhận 1.995 hồ sơ định danh điện tử, trong đó 100% doanh nghiệp hoàn thành đăng ký, đưa Điện Biên trở thành địa phương đứng đầu cả nước năm 2025 về triển khai định danh điện tử cho doanh nghiệp.

Việc tích hợp các loại giấy tờ lên ứng dụng VNeID cũng được đẩy mạnh. Đến nay, toàn tỉnh đã tích hợp 308.629 thẻ bảo hiểm y tế, đạt 67,6%; 82.719 tài khoản an sinh xã hội, đạt 18,1%. Trong lĩnh vực y tế, toàn tỉnh đã tạo lập 446.399 hồ sơ sổ sức khỏe điện tử theo Quyết định của Bộ Y tế; thực hiện liên thông hàng chục nghìn dữ liệu khám sức khỏe lái xe, giấy chứng sinh và giấy báo tử, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khi thực hiện các thủ tục hành chính. Lĩnh vực bảo hiểm xã hội ghi nhận 98,84% người hưởng chính sách thực hiện thanh toán qua tài khoản cá nhân, góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Ngành Giáo dục và Đào tạo hoàn thành 100% việc xác thực thông tin giáo viên và học sinh với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trong lĩnh vực thuế, đã có 193 doanh nghiệp, hộ kinh doanh triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, với 962.185 hóa đơn được phát hành (tính đến tháng 2/2026). Ngành Tư pháp hoàn thành làm sạch 47.357 dữ liệu hộ tịch; ngành Tài chính tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu doanh nghiệp, hợp tác xã; ngành điện lực hoàn thành chuẩn hóa thông tin khách hàng theo số định danh cá nhân. Đặc biệt, trong lĩnh vực giao thông, Điện Biên đã vận hành 19/19 hệ thống camera xử phạt, phát hiện 2.244 trường hợp vi phạm, xử phạt hành chính 119 trường hợp với tổng số tiền trên 1 tỷ đồng. Đồng thời, việc kiểm tra giấy phép lái xe, đăng ký xe, xử lý vi phạm thông qua VNeID từng bước được triển khai, giảm đáng kể việc sử dụng giấy tờ truyền thống.

Cải cách thủ tục hành chính theo hướng "không giấy tờ"

Một bước tiến quan trọng là việc triển khai sử dụng duy nhất tài khoản VNeID để đăng nhập Cổng dịch vụ công trực tuyến từ ngày 01/7/2024. Đồng thời, UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo rà soát thành phần hồ sơ của các thủ tục hành chính nhằm cắt giảm tối đa giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có trong cơ sở dữ liệu. Đáng chú ý, ngày 01/7/2025, UBND tỉnh đã ban hành 53 quyết định công bố danh mục 1.238 thủ tục hành chính, bảo đảm công bố đầy đủ theo các nghị định về phân quyền, phân cấp của Chính phủ. Tổng số thủ tục hành chính đang có hiệu lực trên địa bàn tỉnh là 2.060 thủ tục. Qua rà soát, các cơ quan chuyên môn đã kiến nghị cắt giảm thành phần hồ sơ đối với 122 thủ tục hành chính do thông tin đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đây là tiền đề quan trọng để tiến tới thực hiện nguyên tắc "người dân chỉ cung cấp thông tin một lần".

Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình thực hiện còn một số khó khăn như: Một bộ phận người dân vẫn duy trì thói quen sử dụng giấy tờ truyền thống, chưa nhận thấy đầy đủ lợi ích của định danh điện tử. Hạ tầng công nghệ tại nhiều xã vùng sâu, vùng xa còn thiếu đồng bộ; đường truyền chưa ổn định; nhiều bản chưa có điện hoặc internet khiến việc triển khai dịch vụ công trực tuyến gặp nhiều trở ngại. Ngoài ra, việc kết nối giữa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành vẫn chưa đồng bộ.

Từ thực tiễn triển khai, UBND tỉnh kiến nghị Bộ Công an tham mưu Chính phủ sửa đổi Nghị định số 69/2024/NĐ-CP ngày 25/6/2024 theo hướng đơn giản hóa quy trình thu nhận và kích hoạt tài khoản định danh điện tử; ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ xác thực; hoàn thiện các tính năng trên VNeID và cho phép tích hợp thêm nhiều loại giấy tờ (học bạ, bằng cấp, chứng chỉ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn...). Địa phương cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật để các cơ quan nhà nước thống nhất chấp nhận giấy tờ điện tử thay thế giấy tờ vật lý; tăng cường đào tạo cán bộ, mở rộng kết nối cơ sở dữ liệu và đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao tỷ lệ sử dụng thực chất của người dân.

Minh Thùy