Kỳ I: Khi "Dân là gốc" trở thành động lực xây dựng Đảng và hệ thống chính trị

Những năm qua, việc cụ thể hóa cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ" cùng phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng" đã tạo chuyển biến rõ nét trong đời sống chính trị - xã hội của tỉnh. Điều đáng ghi nhận là Điện Biên không chỉ dừng ở việc ban hành chủ trương mà từng bước đưa dân chủ trở thành phương thức quản trị, lấy người dân làm trung tâm trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách.

Đưa chủ trương đến gần Nhân dân

Bám sát các chủ trương của Trung ương về xây dựng Đảng và thực hiện dân chủ ở cơ sở, giai đoạn 2021 - 2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Điện Biên đã lãnh đạo, chỉ đạo các cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội ban hành nhiều văn bản cụ thể hóa phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Tiêu biểu là Chỉ thị số 12-CT/TU ngày 23/02/2026 về tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện dân chủ ở cơ sở và Quy định số 30-QĐ/TU ngày 07/5/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp với Nhân dân.

Để các chủ trương đi vào cuộc sống, công tác tuyên truyền được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Trong giai đoạn 2021 - 2026, toàn tỉnh đã tổ chức hơn 8.210 hội nghị, lớp tập huấn và các đợt tuyên truyền lưu động; 100% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được quán triệt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.

Cùng với các hình thức tuyên truyền truyền thống, môi trường số được khai thác hiệu quả. Hơn 39.000 bài viết, video được đăng tải trên cổng thông tin điện tử, fanpage và các nền tảng số, thu hút trên 8,5 triệu lượt tiếp cận. Đối với vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện tiếp cận internet còn hạn chế, tỉnh vẫn duy trì 6.597 buổi chiếu phim lưu động và 839 buổi tuyên truyền cơ sở. Sự kết hợp giữa truyền thông trực tiếp và truyền thông số đã góp phần đưa chủ trương của Đảng đến với từng thôn, bản, phù hợp với từng nhóm đối tượng, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số.

Không chỉ tuyên truyền, Điện Biên còn từng bước mở rộng các kênh để người dân trực tiếp tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Bên cạnh các hội nghị tiếp xúc cử tri, nhiều diễn đàn đối thoại, hội nghị lấy ý kiến và các kênh góp ý trực tuyến được triển khai, tạo điều kiện để người dân phản ánh tâm tư, nguyện vọng và tham gia đóng góp ý kiến đối với những vấn đề quan trọng của địa phương.

Vai trò giám sát của Nhân dân cũng ngày càng được phát huy thông qua MTTQ, Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng. Người dân trực tiếp theo dõi việc thực thi công vụ, giám sát quá trình triển khai các công trình, dự án; kịp thời phản ánh những biểu hiện quan liêu, tiêu cực và đề xuất nhiều giải pháp thiết thực. Đặc biệt, việc ban hành Quy định số 30-QĐ/TU về đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với Nhân dân đã tạo cơ chế đối thoại trực tiếp, công khai và trách nhiệm hơn, góp phần nâng cao chất lượng quản trị và tăng cường sự gắn bó giữa chính quyền với Nhân dân.

Qua các cuộc đối thoại, nhiều vấn đề liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng, môi trường, sản xuất nông nghiệp, an sinh xã hội được trao đổi thẳng thắn; nhiều kiến nghị được giải quyết ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh khiếu kiện kéo dài, phức tạp.

Người dân trở thành chủ thể của những quyết sách lớn

Điểm nổi bật trong quá trình phát huy dân chủ ở Điện Biên là người dân ngày càng tham gia sâu hơn vào việc xây dựng và hoàn thiện các chủ trương, chính sách lớn của tỉnh. Trong quá trình xây dựng dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Điện Biên lần thứ XV, nhiệm kỳ 2025 - 2030, đã có 2.517 tập thể, cá nhân tham gia góp ý với 5.612 ý kiến. Không chỉ đối với văn kiện đại hội, người dân còn tích cực đóng góp ý kiến vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất, các đề án chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã. Nhiều ý kiến đã được tiếp thu, hoàn thiện trước khi ban hành, góp phần nâng cao chất lượng chính sách và tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Cùng với việc mở rộng sự tham gia của người dân, công tác kiểm tra, giám sát cũng được tăng cường nhằm bảo đảm các quy định về dân chủ được thực hiện nghiêm túc. Giai đoạn 2021 - 2026, toàn tỉnh tổ chức 219 cuộc kiểm tra, giám sát về thực hiện dân chủ ở cơ sở, cải cách hành chính, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và trách nhiệm của người đứng đầu. Riêng UBND tỉnh tiến hành 175 cuộc kiểm tra công vụ, trong đó có 68 cuộc tại các cơ quan chuyên môn. Qua kiểm tra, nhiều tồn tại, hạn chế được phát hiện và chấn chỉnh kịp thời; đồng thời nhiều mô hình, cách làm hiệu quả được nhân rộng.

Song song với đó, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của bộ máy chính quyền.

Phát huy quyền làm chủ của Nhân dân vì thế không chỉ dừng ở việc mở rộng dân chủ trong xây dựng Đảng hay hoàn thiện cơ chế đối thoại giữa chính quyền với người dân. Giá trị cốt lõi là xây dựng một nền hành chính phục vụ, minh bạch và hiện đại, nơi người dân thực sự trở thành trung tâm của quá trình quản trị. Khi kiến nghị được tiếp nhận và giải quyết kịp thời; khi thủ tục hành chính được thực hiện trên môi trường số; khi người dân có thể giám sát hoạt động của chính quyền thông qua các nền tảng số, quyền làm chủ được hiện thực hóa bằng những thay đổi cụ thể trong đời sống hằng ngày. Đây cũng chính là nền tảng để xây dựng hệ thống chính trị ngày càng trong sạch, vững mạnh và tạo động lực phát triển bền vững cho Điện Biên.

Kỳ II: Để quyền làm chủ được đo bằng sự hài lòng của người dân

Gia Kiên