Siết chặt từ biên giới đến cộng đồng

Không phải ngẫu nhiên Chính phủ lựa chọn chủ đề "Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy" cho Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026. Thông điệp đó cho thấy yêu cầu chuyển mạnh từ đấu tranh, xử lý sang kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa, quản lý và đấu tranh với tội phạm về ma túy; lấy địa bàn cơ sở làm nền tảng.

Đối với Điện Biên - địa phương có nhiều đường mòn, lối mở qua biên giới, đây là nhiệm vụ đặc biệt khó khăn. Các đường dây tội phạm về ma túy liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn hoạt động; chia nhỏ lượng ma túy vận chuyển, giao nhận qua nhiều khâu trung gian, lợi dụng công nghệ để liên lạc, che giấu hành vi phạm tội và sẵn sàng chống trả khi bị phát hiện. Điều đó đòi hỏi lực lượng chức năng không chỉ phát hiện, bắt giữ kịp thời mà còn phải chủ động phòng ngừa, đấu tranh, triệt phá từ sớm, từ xa.

Trong tháng cao điểm, lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng và các lực lượng chức năng đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp nghiệp vụ trên các tuyến, địa bàn trọng điểm. Kết quả, toàn tỉnh phát hiện, bắt giữ 101 vụ với 140 đối tượng phạm tội về ma túy; thu giữ 283,87 gam heroin; 19,35 gam thuốc phiện; 1.141 viên ma túy tổng hợp cùng nhiều tang vật liên quan. Những con số ấy không chỉ thể hiện tinh thần đấu tranh quyết liệt, không khoan nhượng với tội phạm về ma túy mà còn phản ánh áp lực rất lớn mà các lực lượng chức năng đang phải đối mặt hằng ngày.

Trên tuyến biên giới, hai Tổ công tác thường trực của Công an tỉnh tại Bắc Lào tiếp tục phối hợp chặt chẽ với lực lượng bạn tuần tra, kiểm soát 1.072 phương tiện, 2.141 lượt người; phát hiện 8 vụ, 9 đối tượng vi phạm về ma túy; thu giữ gần 18.900 viên ma túy tổng hợp, ketamine, nhựa thuốc phiện cùng nhiều tang vật. Việc phối hợp đấu tranh ngay từ bên kia biên giới góp phần triệt phá các đường dây vận chuyển ma túy, chủ động ngăn nguy cơ ma túy thẩm lậu vào địa bàn, hạn chế từ sớm nguy cơ hình thành các tuyến trung chuyển vào nội địa.

Nếu tuyến biên giới là "lá chắn" đầu tiên thì cộng đồng dân cư chính là "pháo đài" bền vững nhất trong phòng, chống ma túy. Bởi vậy, các hoạt động tuyên truyền trong Tháng hành động năm nay được tổ chức đa dạng, hướng đúng đối tượng và địa bàn có nguy cơ cao. Công an tỉnh trực tiếp đến các bản vùng sâu, vùng biên tổ chức các buổi tuyên truyền; Bộ đội Biên phòng phối hợp với cấp ủy, chính quyền cơ sở tuyên truyền tại các xã biên giới; các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh truyền thông trên nền tảng số, hệ thống truyền thanh cơ sở và mạng xã hội... Riêng cấp xã tổ chức 750 buổi tuyên truyền, thu hút khoảng 225.000 lượt người tham gia, thực hiện 1.250 buổi phát thanh trên hệ thống truyền thanh cơ sở và đăng tải hơn 900 tin, bài trên các nền tảng số, thu hút khoảng 900.000 lượt tương tác... góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân trong phòng ngừa, phát hiện và tố giác tội phạm ma túy.

Cán bộ phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Công an tỉnh) phối hợp với Công an xã Na Sang tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật và tác hại của ma túy cho người dân trên địa bàn. Ảnh CTV.

Nếu đấu tranh trấn áp nhằm ngăn chặn nguồn cung thì quản lý người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy và công tác cai nghiện ma túy là giải pháp quan trọng để giảm cầu, hạn chế nguy cơ phát sinh tội phạm ngay từ cơ sở. Song song với đấu tranh, trấn áp tội phạm, công tác quản lý người nghiện và người sử dụng trái phép chất ma túy cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Đến cuối tháng 6/2026, toàn tỉnh cập nhật 100% dữ liệu trên phần mềm quản lý đối tượng; số người nghiện còn 5.191 người, giảm 518 người (9,1%) so với cùng kỳ năm trước; số người sử dụng trái phép chất ma túy còn 565 người, giảm 917 người (78%). Những kết quả này phản ánh hiệu quả bước đầu của công tác rà soát, quản lý và cai nghiện, góp phần giảm nguy cơ phát sinh tội phạm và tệ nạn ma túy trên địa bàn.

Dẫu vậy, kết quả đạt được chưa đồng nghĩa với việc áp lực đã giảm. Cơ sở cai nghiện ma túy của tỉnh hiện quản lý 691 học viên, vượt 91 học viên so với công suất thiết kế; nhiều trường hợp người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai nghiện vẫn chưa được xét nghiệm do vắng mặt tại địa phương hoặc cố tình lẩn trốn. Điều đó cho thấy công tác quản lý ở cơ sở vẫn còn nhiều thách thức, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương.

Cuộc đấu tranh chưa có điểm dừng

Mặc dù đạt được những kết quả tích cực, song tình hình tội phạm về ma túy trên địa bàn vẫn diễn biến phức tạp. Theo dự báo của các cơ quan chức năng, thời gian tới ma túy từ khu vực "Tam giác vàng" qua Lào vẫn có nguy cơ tiếp tục thẩm lậu vào Điện Biên để trung chuyển đến các địa phương khác hoặc ra nước ngoài. Đây tiếp tục là thách thức lớn đối với công tác phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh.

Chính vì vậy, cùng với đấu tranh, triệt phá các đường dây, tỉnh tiếp tục coi quản lý người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai nghiện là nhiệm vụ trọng tâm nhằm giảm nguy cơ phát sinh tội phạm ngay từ cơ sở.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 24/12/2025 về tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng đối với công tác phòng, chống, kiểm soát ma túy và phấn đấu tỉnh không ma túy đến năm 2030. Tiếp đó,UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 4349/KH-UBND ngày 18/8/2025 về xây dựng "xã, phường không ma túy" giai đoạn 2025 - 2030vàKế hoạch số 7403/KH-UBND ngày 22/12/2025 triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh năm 2026. Các văn bản này tạo cơ sở để triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa, quản lý, đấu tranh, kiểm soát ma túy và xây dựng xã, phường không ma túy.

Trên cơ sở các nghị quyết, kế hoạch đã ban hành, tỉnh tăng cường kiểm soát tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần; quản lý chặt các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy, đồng thời duy trì hợp tác với các tỉnh Bắc Lào và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) nhằm chủ động ngăn chặn tội phạm ngay từ ngoài biên giới.

Đối với một tỉnh biên giới như Điện Biên, mỗi chuyên án được triệt phá chỉ là một thắng lợi trên từng mặt trận. Khi các đường dây tội phạm về ma túy xuyên quốc gia vẫn tìm cách đưa "cái chết trắng" vượt biên giới thì cuộc đấu tranh này vẫn phải được duy trì với tinh thần chủ động, quyết liệt và bền bỉ. Chỉ khi cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, mỗi gia đình trở thành một "pháo đài", mỗi thôn, bản là một địa bàn an toàn thì mục tiêu xây dựng Điện Biên trở thành tỉnh không ma túy vào năm 2030 mới có thể trở thành hiện thực.

Gia Kiên