Kỳ I: Kiến tạo nền tảng cho công tác cán bộ

Trong mọi giai đoạn phát triển, cơ chế, chính sách, nguồn lực đầu tư hay khoa học, công nghệ đều giữ vai trò quan trọng. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là con người, đặc biệt là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý. Từ nhận thức đó, Điện Biên xác định triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW không chỉ là thực hiện chủ trương của Trung ương mà còn là yêu cầu từ thực tiễn, nhằm tạo dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín để dẫn dắt quá trình phát triển trong giai đoạn mới.

Cụ thể hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW bằng các giải pháp phù hợp thực tiễn

Là tỉnh miền núi, biên giới với hơn 455km đường biên giới tiếp giáp Lào và Trung Quốc, địa hình chia cắt, dân cư phân tán, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ lớn, Điện Biên đồng thời phải thực hiện nhiều nhiệm vụ về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và xây dựng hệ thống chính trị. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn tỉnh còn 45 đơn vị hành chính cấp xã với 1.446 thôn, bản, tổ dân phố; Đảng bộ tỉnh có 49 đảng bộ trực thuộc và hơn 51 nghìn đảng viên. Quy mô quản lý mới cùng yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy càng đặt ra đòi hỏi cấp thiết phải xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Trên cơ sở đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy xác định công tác cán bộ phải được đặt trong tổng thể nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng, sắp xếp tổ chức bộ máy, cải cách hành chính và chuyển đổi số. Hệ thống quy chế, quy định, hướng dẫn về quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, điều động, bổ nhiệm, đánh giá, kiểm tra, giám sát cán bộ được rà soát, sửa đổi và ban hành đồng bộ theo hướng thống nhất với các quy định của Trung ương, đồng thời phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Nhiều chương trình, đề án về xây dựng đội ngũ cán bộ tiếp tục được triển khai, từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo cơ sở để công tác cán bộ ngày càng đi vào nền nếp, công khai, minh bạch và chuyên nghiệp.

Trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy theo các chủ trương của Trung ương, công tác cán bộ cũng được cơ cấu lại theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Việc sắp xếp không chỉ nhằm giảm đầu mối, tinh giản biên chế mà còn chuyển mạnh từ tư duy coi trọng số lượng sang ưu tiên chất lượng, lựa chọn những cán bộ có phẩm chất, năng lực, tư duy đổi mới và khả năng thích ứng với yêu cầu quản trị hiện đại. Đây là bước chuyển quan trọng khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đòi hỏi đội ngũ cán bộ, nhất là ở cấp xã, phải đảm đương khối lượng công việc lớn hơn, phạm vi quản lý rộng hơn và yêu cầu về năng lực tổng hợp cao hơn trước.

Chuẩn hóa đội ngũ, tạo nguồn cán bộ cho giai đoạn phát triển mới

Toàn tỉnh hiện có 279 cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý và 2.710 cán bộ thuộc diện ban thường vụ đảng ủy cấp xã quản lý. Đây là lực lượng nòng cốt trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị ở địa phương. Cùng với việc chuẩn hóa đội ngũ, cơ cấu cán bộ từng bước được trẻ hóa, tạo nguồn nhân lực kế cận cho những giai đoạn phát triển tiếp theo.

Tính đến ngày 31/3/2026, toàn tỉnh có 170/783 cán bộ lãnh đạo, quản lý dưới 42 tuổi, chiếm khoảng 26%, vượt mục tiêu Nghị quyết số 26-NQ/TW đề ra đến năm 2030. Điều đáng chú ý không chỉ là hoàn thành trước chỉ tiêu, mà còn cho thấy sự chủ động của tỉnh trong công tác tạo nguồn, chuẩn bị lớp cán bộ kế cận có trình độ chuyên môn, khả năng tiếp cận nhanh với khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và phương thức quản trị hiện đại. Đây chính là lực lượng được kỳ vọng sẽ tạo động lực đổi mới trong quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ ở các cấp.

Cùng với trẻ hóa đội ngũ, công tác cán bộ nữ tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực. Đến nay, 100% ban thường vụ cấp ủy cấp xã đều có cán bộ nữ tham gia; tỷ lệ nữ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh nhiệm kỳ 2026 - 2031 đạt 36%, vượt mục tiêu Trung ương đề ra; tỷ lệ nữ đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã đạt 33,66%. Những kết quả này phản ánh sự chuyển biến rõ nét trong công tác tạo nguồn, quy hoạch và sử dụng cán bộ nữ, đồng thời mở rộng không gian để phụ nữ phát huy vai trò trong lãnh đạo, quản lý ở các cấp.

Đối với địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số như Điện Biên, việc xây dựng đội ngũ cán bộ là người dân tộc thiểu số luôn được quan tâm. Hiện tỷ lệ quy hoạch Ủy viên Ban Chấp hành cấp xã là người dân tộc thiểu số đạt 55,6%, cơ bản phù hợp với cơ cấu dân cư của địa phương. Đây không chỉ là yêu cầu về cơ cấu cán bộ mà còn góp phần nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo ở cơ sở, tăng cường sự gắn bó giữa cấp ủy, chính quyền với nhân dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Song hành với việc quan tâm đến cơ cấu, tỉnh đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng chuyên môn và trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ. Đến nay, 100% giám đốc sở và tương đương có trình độ đại học trở lên, trong đó 78,05% có trình độ thạc sĩ và 7,32% có trình độ tiến sĩ. Đối với đội ngũ quy hoạch các chức danh chủ chốt cấp xã nhiệm kỳ 2025 - 2030, trên 90% có trình độ đại học trở lên; 100% nhân sự quy hoạch bí thư, phó bí thư, chủ tịch UBND cấp xã đạt trình độ cao cấp lý luận chính trị.

Những kết quả trên cho thấy công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của tỉnh đang chuyển từ mục tiêu đáp ứng tiêu chuẩn chức danh sang nâng cao năng lực thực thi. Trong điều kiện chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, cán bộ không chỉ cần đủ tiêu chuẩn về bằng cấp mà còn phải có tư duy quản trị, khả năng điều hành, phối hợp liên ngành, ứng dụng công nghệ và xử lý hiệu quả những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Chuẩn hóa về trình độ vì thế trở thành nền tảng để xây dựng đội ngũ cán bộ có tác phong chuyên nghiệp, tư duy đổi mới và năng lực thích ứng với yêu cầu phát triển.

Theo đánh giá của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, đa số cán bộ, công chức, viên chức đã chủ động rèn luyện phẩm chất đạo đức, nâng cao bản lĩnh chính trị, tích cực học tập, cập nhật kiến thức mới và chấp hành nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính. Vai trò nêu gương của người đứng đầu tiếp tục được đề cao; tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung từng bước được khuyến khích trong thực thi công vụ.

Song song với xây dựng đội ngũ, công tác kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ cũng được tăng cường. Việc rà soát tiêu chuẩn, điều kiện, quy trình bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử; tăng cường kiểm tra, giám sát; công khai, minh bạch trong từng khâu của công tác cán bộ đã góp phần hạn chế biểu hiện cục bộ, khép kín, từng bước phòng ngừa tiêu cực, tạo môi trường để cán bộ phấn đấu bằng năng lực, kết quả thực hiện nhiệm vụ và sự tín nhiệm trong thực tiễn.

Có thể khẳng định, sau hơn 8 năm triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW, Điện Biên đã từng bước tạo dựng nền tảng tương đối đồng bộ cho công tác cán bộ, từ hoàn thiện thể chế, chuẩn hóa đội ngũ đến tăng cường kiểm soát quyền lực. Tuy nhiên, xây dựng đội ngũ cán bộ không chỉ dừng lại ở việc bảo đảm cơ cấu hay tiêu chuẩn chức danh. Yêu cầu của giai đoạn phát triển mới đòi hỏi mỗi cán bộ phải được đánh giá bằng hiệu quả công việc, được rèn luyện qua thực tiễn và phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Đây cũng là những nội dung sẽ được làm rõ trong kỳ tiếp theo, khi Điện Biên tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức đánh giá, sử dụng và phát huy đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong tình hình mới.

Kỳ II: Xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Gia Kiên