Hiệu quả bước đầu mô hình chính quyền địa phương 2 cấp
Thời gian đăng: 12/05/2026 01:50:04 PM - Lượt đọc: 29
Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (từ ngày 1/7/2025), bộ máy hành chính trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến rõ nét. Thủ tục hành chính (TTHC) được giải quyết ngay tại cơ sở, quy trình rút ngắn, người dân giảm thời gian, chi phí đi lại. Tuy nhiên, áp lực công việc tại cấp cơ sở tăng lên, đòi hỏi tiếp tục hoàn thiện cơ chế và tăng cường nguồn lực để mô hình vận hành hiệu quả.
Những ngày đầu tháng 5, tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Chiềng Sinh, ngay từ đầu giờ sáng đã có đông người dân đến làm thủ tục về hộ tịch, đất đai. Công việc diễn ra nhịp nhàng, khoa học và trật tự. Tại bộ phận “Một cửa”, cán bộ hướng dẫn, kiểm tra, tiếp nhận hồ sơ của người dân trên hệ thống máy tính; mỗi hồ sơ chỉ mất vài phút để hoàn tất bước tiếp nhận.
Anh Lò Văn Tỉnh, người dân bản Nà Sáy 1, xã Chiềng Sinh chia sẻ: “Giờ làm TTHC thuận tiện hơn nhiều. Tôi nộp hồ sơ trực tuyến qua tài khoản VNeID, không phải mang nhiều giấy tờ như trước; ở nhà vẫn theo dõi được tiến độ xử lý hồ sơ trên điện thoại. Cán bộ hướng dẫn nhiệt tình, tôi rất hài lòng”.
Đây là một trong những chuyển biến rõ nét sau gần một năm triển khai mô hình mới. Việc vận hành Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã tạo bước chuyển rõ rệt trong giải quyết TTHC. Quy trình được chuẩn hóa, công khai, minh bạch; thời gian giải quyết nhiều thủ tục được rút ngắn. Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong tiếp nhận, xử lý hồ sơ từng bước được đẩy mạnh, góp phần giảm chi phí, thời gian đi lại cho người dân.
Chị Lò Thị Mai, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Chiềng Sinh cho biết: “Khối lượng công việc tăng lên rõ rệt do nhiều nhiệm vụ được chuyển từ cấp trên về. Tuy nhiên, quy trình xử lý hồ sơ được rút ngắn, phần lớn thủ tục được giải quyết ngay tại xã, không phải qua trung gian nên tiết kiệm thời gian cho người dân. Chúng tôi cũng chủ động hơn trong xử lý công việc”.
Việc chuẩn hóa quy trình, công khai thủ tục, cùng với ứng dụng công nghệ thông tin đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành. Ông Đỗ Văn Sơn, Chủ tịch UBND xã Chiềng Sinh nhận định: “Sau gần một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phương thức điều hành của chính quyền xã đã chuyển theo hướng chủ động, sát cơ sở hơn. Phân cấp, phân quyền rõ ràng giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc; nhiều thủ tục được giải quyết ngay tại xã, giảm thời gian, chi phí cho người dân”.
Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình vận hành tại cơ sở cũng bộc lộ không ít khó khăn. Khối lượng công việc ngày càng tăng trong khi đội ngũ cán bộ, công chức chưa đồng đều về chuyên môn; nhiều vị trí phải kiêm nhiệm hoặc làm trái chuyên ngành. Đáng chú ý, xã chưa có cán bộ chuyên môn về công nghệ thông tin, ảnh hưởng đến việc chuyển đổi số. Hạ tầng, trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số còn thiếu, chưa đồng bộ.
Cán bộ Trung tâm Phục vu hành chính công tỉnh Điện Biên hướng dẫn người dân nộp hồ sơ trực tuyến trên ki - ốt (Kiosk) AI.
Trên phạm vi toàn tỉnh, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ghi nhận những kết quả rõ nét. Sau sắp xếp, số lượng cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh còn 14 cơ quan, giảm 5 cơ quan (đạt 26,3%). Tổ chức bộ máy bên trong tiếp tục được rà soát, tinh gọn, bảo đảm phù hợp thực tiễn. Toàn tỉnh hiện còn 75 phòng, 9 chi cục và tương đương, 92 đơn vị sự nghiệp công lập; giảm 42 phòng so với trước.
Trong lĩnh vực giải quyết TTHC, từ 1/7/2025 đến giữa tháng 3/2026, tỷ lệ giải quyết đúng hạn, trước hạn đạt cao: Cấp tỉnh 99,9%, cấp xã 99,7%. Hồ sơ trực tuyến tăng mạnh, riêng cấp xã có 88.776 hồ sơ nộp qua môi trường mạng. Việc thực hiện TTHC không phụ thuộc địa giới với 2.096 thủ tục đủ điều kiện (trên 98%) tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp nộp hồ sơ ở bất cứ đâu.
Sau gần một năm triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đạt nhiều kết quả tích cực. Bộ máy từng bước được kiện toàn, hoạt động cơ bản ổn định; việc phân cấp, phân quyền thực hiện theo quy định, góp phần nâng cao tính chủ động của cơ sở. Một số thủ tục rút ngắn thời gian giải quyết, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp. Công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực tài chính, đất đai, quy hoạch duy trì ổn định, không để gián đoạn.
Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn như: Hệ thống văn bản hướng dẫn chưa kịp thời, thiếu đồng bộ (trong lĩnh vực y tế có 11 TTHC đề nghị Bộ Y tế phân quyền; lĩnh vực nông nghiệp và môi trường 2 thủ tục); phân cấp chưa gắn với nguồn lực; hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế; điều kiện làm việc của cán bộ cấp xã còn thiếu; năng lực đội ngũ cán bộ chưa đồng đều.
Để mô hình phát huy hiệu quả bền vững, thời gian tới tỉnh Điện Biên tập trung rà soát, bố trí lại đội ngũ cán bộ công chức cấp xã theo hướng tinh gọn, hiệu quả; tăng cường đào tạo chuyên môn, kỹ năng số; đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin cho cấp xã. Đồng thời, kiến nghị các bộ, ngành Trung ương sớm ban hành đồng bộ các văn bản hướng dẫn, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, tài chính.
Một năm là khoảng thời gian không dài, nhưng những kết quả bước đầu cho thấy chính quyền địa phương 2 cấp đang đi đúng hướng, ngày càng gần dân, sát dân, phục vụ người dân nhanh và thực chất.