Ở bản A Pa Chải, xã Sín Thầu, nơi 100% là đồng bào dân tộc Hà Nhì sinh sống, sự khởi sắc thể hiện rõ qua từng hộ gia đình. A Pa Chải được biết đến là bản cực Tây Tổ quốc, nơi “một tiếng gà gáy ba nước cùng nghe” và A Pa Chải hôm nay đã mang diện mạo mới. Người dân đã có cuộc sống ổn định hơn, nhà ở kiên cố, tư duy sản xuất cũng thay đổi theo hướng chủ động, hiệu quả. Sự đổi thay ấy gắn liền với vai trò của những người đi đầu trong phát triển kinh tế gia đình, tiêu biểu là ông Sừng Sừng Khai. Từ năm 2006, khi điều kiện sinh hoạt còn nhiều khó khăn, ông đã chặn dòng suối Mo Phí lắp máy phát điện nhỏ để đưa ánh sáng về bản. Từ bước đi đầu tiên ấy, sinh hoạt của người dân dần cải thiện, mở ra tư duy mới trong lao động sản xuất. Không dừng lại ở đó, ông tiếp tục đào ao nuôi cá, nuôi bò, rồi khai hoang ruộng nước, từng bước xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp.

Hiện nay, gia đình ông Sừng Sừng Khai có hàng trăm con trâu, bò, 3 ao nuôi cá và hơn 3ha ruộng nước. Mô hình kinh tế không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn trở thành hình mẫu để người dân trong bản học tập. Từ những kinh nghiệm thực tế, nhiều hộ đã mạnh dạn đầu tư chăn nuôi, trồng trọt, coi phát triển kinh tế gia đình là hướng đi lâu dài. Đến nay, hầu hết các hộ ở A Pa Chải đều có trâu, bò; nhà ở được xây dựng kiên cố, đời sống ngày càng khấm khá.

  Ở bản Chế Á, xã Quài Tở, cây cà phê đã trở thành trụ cột kinh tế, mang lại cuộc sống no đủ cho người dân. Bản hiện có 76 hộ, với tổng diện tích cà phê gần 300ha. Cà phê không chỉ là cây trồng mang lại thu nhập cao mà còn tạo ra sự thay đổi căn bản trong cách nghĩ, cách làm của người dân. Việc gắn bó lâu dài với cây cà phê giúp bà con tích lũy kinh nghiệm sản xuất, từng bước áp dụng tiến bộ kỹ thuật, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Nhờ đó, thu nhập được cải thiện rõ rệt, đời sống ngày càng ổn định, bản chỉ còn 10 hộ cận nghèo.

Sự đổi thay ở vùng cao Điện Biên còn được thúc đẩy mạnh mẽ từ đầu tư hạ tầng. Nhiều năm qua, các chương trình mục tiêu quốc gia đã ưu tiên nguồn lực cho giao thông, thủy lợi, tạo điều kiện để người dân tiếp cận thuận lợi hơn với dịch vụ và thị trường. Tại bản Hột, xã Sáng Nhè, hệ thống đường giao thông được bê tông hóa, giúp việc đi lại, buôn bán của người dân thuận tiện hơn, nông sản làm ra dễ tiêu thụ. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ đã tạo động lực cho sản xuất phát triển. Cùng với đó là các chương trình hỗ trợ giống cây trồng, vật tư nông nghiệp, tập huấn kỹ thuật giúp người dân đa dạng hóa sinh kế, mở rộng diện tích canh tác, từng bước áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Từ chỗ phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm, bà con đã chủ động hơn trong việc lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện thực tế.

Những con đường mới không chỉ nối liền các bản với nhau mà còn kết nối người dân vùng cao với tri thức sản xuất mới. Khoảng cách giữa vùng cao và vùng thấp dần được thu hẹp, tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin, thị trường và cơ hội phát triển. Những bản làng từng heo hút nay đã có điều kiện hòa nhập vào nhịp phát triển chung, nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa của từng dân tộc.

Sau 5 năm triển khai, Chương trình mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 đã mang lại những kết quả rõ nét trên địa bàn tỉnh. Tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm còn 17,6%, trong đó tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn khoảng 27%. Thu nhập bình quân của người dân được nâng lên qua từng năm, góp phần quan trọng vào mục tiêu giảm nghèo bền vững. Những kết quả này cho thấy hiệu quả của việc đầu tư đúng trọng tâm, đúng đối tượng. Sự đổi thay không chỉ thể hiện ở thu nhập hay hạ tầng mà còn ở tư duy sản xuất, ở sự tự tin của người dân trên con đường phát triển. Các chương trình hỗ trợ đã góp phần nâng cao trình độ sản xuất, trang bị kỹ năng làm kinh tế, đồng thời duy trì bản sắc văn hóa dân tộc.

 Từ A Pa Chải, từ Sín Thầu đến Quài Tở, từ Sáng Nhè đến nhiều bản khác, bức tranh mùa xuân hiện lên với gam màu của no đủ, ổn định và hy vọng. Đó là minh chứng rõ nét cho sự đổi thay của vùng cao Điện Biên khi mùa xuân về.