Quản lý chặt chẽ, sử dụng hiệu quả nguồn lực công

Nguồn lực nhà nước giữ vai trò quan trọng trong định hướng, dẫn dắt và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội. Đối với tỉnh miền núi, biên giới còn nhiều khó khăn như Điện Biên, việc quản lý, phân bổ và sử dụng hiệu quả từng nguồn lực càng có ý nghĩa thiết thực. Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình cụ thể hóa chủ trương phát triển kinh tế nhà nước theo tinh thần Nghị quyết số 79-NQ/TW.

Ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, tỉnh đã chủ động tổ chức quán triệt, cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ thành chương trình, kế hoạch hành động phù hợp với điều kiện thực tiễn. Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch hành động số 33-KH/TU ngày 28/02/2026; UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 4050/KH-UBND ngày 21/5/2026. Các nhiệm vụ được phân công rõ cơ quan chủ trì, phối hợp, trách nhiệm thực hiện, sản phẩm đầu ra và thời gian hoàn thành. Qua đó, tạo sự thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện từ tỉnh đến cơ sở.

Đồng chí Trần Tiến Dũng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh kiểm tra tiến độ thực hiện Dự án Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Thanh Yên, chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, đôn đốc đẩy nhanh tiến độ thi công, bảo đảm chất lượng công trình. Ảnh: Phạm Trung.

Trong quản lý, sử dụng nguồn lực công, điều hành ngân sách được tỉnh thực hiện chủ động, bảo đảm các nhiệm vụ chi và ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển. Ước 10 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách địa phương đạt 20.230,37 tỷ đồng, tăng 11,17% so với cùng kỳ năm trước, bằng 135,97% dự toán HĐND tỉnh giao và 142,62% dự toán Trung ương giao. Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 1.928,71 tỷ đồng, bằng 83,49% dự toán HĐND tỉnh giao và 126,47% dự toán Trung ương giao.

Tổng chi ngân sách địa phương đạt 16.640,04 tỷ đồng, tăng 24,03% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, chi đầu tư phát triển đạt 5.519,84 tỷ đồng. Kết quả này phản ánh nỗ lực của tỉnh trong cân đối, phân bổ và điều hành ngân sách. Nguồn lực được ưu tiên cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh và đầu tư kết cấu hạ tầng.

Cùng với điều hành ngân sách, cải cách quản lý thuế và hiện đại hóa dịch vụ tài chính tiếp tục được chú trọng. Đến nay, 100% thủ tục hành chính thuế được giải quyết đúng hạn, trước hạn; 99,1% doanh nghiệp thực hiện khai thuế điện tử; trên 95% số thu ngân sách nhà nước được nộp bằng phương thức điện tử. Cơ quan Thuế đã tổ chức 22 hội nghị tập huấn, tuyên truyền, đối thoại chính sách thuế với trên 2.000 lượt người nộp thuế tham gia. Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý thuế góp phần tăng tính công khai, minh bạch, đồng thời giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, người dân.

Bên cạnh nguồn lực ngân sách, tỉnh tập trung thực hiện là sắp xếp, khai thác tài sản công, nhất là cơ sở nhà, đất sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đến nay, tỉnh đã hoàn thành xử lý 2.612 cơ sở nhà, đất. Trong đó, 209 cơ sở được bố trí làm trụ sở làm việc; 1.902 cơ sở phục vụ giáo dục, đào tạo; 423 cơ sở làm thiết chế văn hóa, thể thao; 58 cơ sở phục vụ hoạt động sự nghiệp. Các cơ sở còn lại được bố trí cho những mục đích phù hợp.

Cùng với đó, 60 xe ô tô của cấp huyện trước đây đã được điều chuyển cho 45 xã, phường. Máy móc, thiết bị làm việc được trang bị, điều chuyển đến 18/18 sở, ngành và 45/45 xã, phường, cơ bản đáp ứng yêu cầu công tác. Đối với 71 cơ sở nhà, đất dôi dư được quyết định thu hồi, chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý, tỉnh đã hoàn thành xử lý 38 cơ sở; 33 cơ sở còn lại được giao tổ chức phát triển quỹ đất quản lý, xử lý và khai thác. Việc rà soát, sắp xếp, điều chuyển tài sản công góp phần hạn chế lãng phí, phát huy công năng sử dụng và đáp ứng yêu cầu hoạt động của các cơ quan, đơn vị sau sắp xếp tổ chức bộ máy.

Từ việc quản lý, phân bổ các nguồn lực hiện có, tỉnh tiếp tục ưu tiên đầu tư kết cấu hạ tầng, nhất là các công trình có tính kết nối, khả năng thúc đẩy giao thương và thu hút đầu tư, tạo động lực phát triển lâu dài.  tiếp tục được xác định là giải pháp tạo động lực phát triển lâu dài. Đáng chú ý, Dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang đã khởi công trong tháng 5/2026. Công trình được kỳ vọng cải thiện khả năng kết nối giao thông, tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, phát triển thương mại, du lịch và mở rộng không gian kinh tế của tỉnh.

Cùng với việc triển khai các công trình trọng điểm, tỉnh đặc biệt chú trọng nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, gắn trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, chủ đầu tư với tiến độ và kết quả giải ngân. Tại Hội nghị nghe Đảng ủy UBND tỉnh báo cáo tình hình thực hiện, giải ngân vốn đầu tư công đến hết ngày 27/10/2026 và nhiệm vụ, giải pháp trong những tháng tiếp theo, tổ chức ngày 29/10, đồng chí Trần Tiến Dũng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư cam kết bằng văn bản giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026. Trên cơ sở rà soát chính xác số vốn còn lại, từng đơn vị phải xác định rõ giải pháp, lộ trình thực hiện; tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, bảo đảm tiến độ giải ngân.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh trách nhiệm của các chủ đầu tư trong rà soát khả năng thực hiện của từng dự án; kịp thời báo cáo UBND tỉnh xem xét điều chuyển vốn từ dự án không có khả năng giải ngân sang dự án có tiến độ tốt, có nhu cầu và khả năng hấp thụ vốn. Đồng thời, tăng cường đôn đốc nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu, thanh toán khối lượng hoàn thành, bảo đảm vốn đầu tư công được sử dụng đúng mục đích, phát huy hiệu quả. Đối với các dự án trường phổ thông liên cấp, yêu cầu đặt ra là phải bám sát tiến độ, quyết liệt chỉ đạo nhà thầu tổ chức thi công, bảo đảm chất lượng công trình. Trong đó, 9 trường liên cấp khởi công năm 2025 phải hoàn thành 100% trước ngày 30/11/2026. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa thiết thực, góp phần sớm đưa công trình vào sử dụng, đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt của học sinh tại các địa bàn còn nhiều khó khăn.

Đổi mới quản trị, mở rộng động lực phát triển

Bên cạnh quản lý, phân bổ nguồn lực, Điện Biên chú trọng đổi mới phương thức vận hành các thành tố của kinh tế nhà nước. Trọng tâm là nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, tổ chức tín dụng và đơn vị sự nghiệp công lập; tăng tính tự chủ, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số. Qua đó, từng bước nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ và giảm áp lực chi ngân sách.

Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, tỉnh tập trung sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công và tăng mức độ tự chủ phù hợp với đặc thù từng lĩnh vực. Các đầu mối trung gian được tổ chức lại; chức năng, nhiệm vụ được điều chỉnh theo hướng rõ ràng, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trong lĩnh vực giáo dục, toàn tỉnh giảm từ 466 xuống còn 194 đầu mối cơ sở giáo dục công lập, giảm 272 đầu mối, tương ứng 58,4%. Có 45/45 xã, phường đã ban hành quyết định sắp xếp 160 trường thuộc thẩm quyền; hệ thống 33 trường trung học phổ thông được giữ ổn định. Các trung tâm học tập cộng đồng được hợp nhất từ 129 xuống còn 45 trung tâm. Việc sắp xếp hướng tới phân bổ hợp lý đội ngũ, cơ sở vật chất, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ người học.

Cùng với tinh gọn tổ chức bộ máy, cơ chế tự chủ tài chính tiếp tục được triển khai. Đến nay, 100% đơn vị sự nghiệp công lập thuộc khối tỉnh và cấp xã đã thực hiện cơ chế tự chủ tài chính theo quy định. Các đơn vị chủ động xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, quản lý tài sản công và ban hành tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ làm căn cứ chi trả thu nhập cho người lao động.

Đổi mới quản trị nguồn lực còn được thể hiện qua việc tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, sản xuất, kinh doanh. Trong lĩnh vực nông nghiệp, tỉnh đã phê duyệt chủ trương và dự kiến kinh phí thực hiện các dự án ứng dụng hệ thống tưới tiết kiệm thông minh tích hợp cảm biến IoT, AI trong trồng cà phê, mắc ca, dứa, chanh leo. Tỉnh cũng dự kiến xây dựng phần mềm trợ lý ảo AI hỗ trợ sản xuất nông nghiệp. Dự án xây dựng bản đồ số sản phẩm OCOP, nghề truyền thống, làng nghề gắn với phát triển du lịch đang được triển khai các bước chuẩn bị đầu tư.

Đáng chú ý, Điện Biên đã bước đầu triển khai thử nghiệm có kiểm soát các sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số phát triển kinh tế tầm thấp bằng thiết bị bay không người lái (UAV). Đến nay, đơn vị được cấp phép đã thực hiện 118 chuyến bay vận chuyển hàng hóa, với tải trọng bình quân khoảng 35,4-50kg/chuyến tại các khu vực được cấp phép. Kết quả bước đầu cho thấy tiềm năng ứng dụng công nghệ mới trong vận chuyển hàng hóa, nhất là tại những địa bàn có địa hình chia cắt, giao thông khó khăn. Đây cũng là hướng tiếp cận mới trong khai thác lợi thế địa hình, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hình thành không gian phát triển kinh tế mới.

Với cách làm chủ động, đồng bộ, gắn trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị với kết quả thực hiện, Điện Biên đang từng bước chuyển các nguồn lực công thành động lực phát triển. Quản lý chặt chẽ đi đôi với khai thác hiệu quả, đổi mới quản trị gắn với ứng dụng công nghệ sẽ tạo nền tảng nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực kinh tế nhà nước. Qua đó, cải thiện chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nhanh, thông minh, bền vững.

Bài: Minh Thùy