Thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 13-NQ/TU của Tỉnh ủy, về phát triển KTTN, UBND tỉnh Điện Biên đã cụ thể hóa bằng các kế hoạch, chương trình hành động quyết liệt. Điểm sáng trong công tác điều hành chính là việc triển khai cơ chế “Luồng xanh” trong giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) đối với các dự án trọng điểm ngoài ngân sách.

Với yêu cầu rút ngắn tối thiểu 60% thời gian giải quyết và áp dụng cho 23 TTHC thuộc các lĩnh vực then chốt như tài chính, xây dựng, công thương, nông nghiệp, cơ chế này đã bước đầu tạo ra sự thông thoáng về mặt thủ tục cho các nhà đầu tư. Từ ngày 30/1 đến 15/4/2026, toàn tỉnh tiếp nhận 20 hồ sơ theo cơ chế “Luồng xanh”. Đặc biệt, lĩnh vực tài chính đã tiếp nhận xử lý 19 lượt hồ sơ cho 13 dự án đầu tư lớn.

Theo thống kê từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh có 108 doanh nghiệp thành lập mới, tổng vốn đăng ký hơn 817 tỷ đồng; 34 doanh nghiệp hoạt động trở lại. Lũy kế đến nay, toàn tỉnh hiện có 1.672 doanh nghiệp với tổng vốn đăng ký hơn 39.621 tỷ đồng. Cùng với đó, tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư, phê duyệt thông tin cho 6 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký hơn 12.649 tỷ đồng. Nhiều dự án lớn trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, đô thị, giáo dục được triển khai như: Nhà máy điện mặt trời Điện Biên 1, Nhà máy điện gió Envision Nậm Pồ, Tổ hợp Giáo dục Điện Biên, Khu đô thị, thương mại, du lịch, dịch vụ sân golf Huổi Phạ và phụ cận...

Hiện nay, nhiều cơ sở sản xuất nhỏ tại địa phương đang từng bước khẳng định vị thế bằng hướng đi chế biến sâu, nâng cao giá trị nông sản. Tại xã Mường Ảng, cơ sở chế biến cà phê Hà Chung của chị Bùi Thị Việt Hà là một trong những mô hình tiêu biểu. Từ sản phẩm cà phê địa phương, cơ sở đã đầu tư nhà xưởng, máy móc chế biến sâu các sản phẩm cà phê Arabica Mường Ảng, xây dựng thương hiệu và phát triển nhiều sản phẩm OCOP. Hiện cơ sở có 3 sản phẩm chính gồm: Cà phê bột nguyên chất pha phin đạt OCOP 4 sao, cà phê phin giấy OCOP 3 sao và cà phê muối OCOP 3 sao. Việc các sản phẩm được công nhận OCOP đã giúp cơ sở mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và tạo thêm việc làm cho lao động địa phương.

Chị Hà cho biết: “Quá trình phát triển cơ sở vẫn gặp nhiều khó khăn. Khi sản phẩm OCOP hết thời hạn công nhận, cơ sở phải thực hiện lại nhiều thủ tục như cấp mới từ đầu. Điều này khiến cơ sở mất thêm thời gian và chi phí cho hồ sơ, TTHC. Ngoài ra, để nâng chất lượng sản phẩm lên OCOP 5 sao, cơ sở phải đầu tư mở rộng nhà xưởng, máy móc, công nghệ. Khó nhất vẫn là nguồn vốn. Chúng tôi mong tỉnh và các cơ quan chức năng có thêm các gói tín dụng ưu đãi để các cơ sở chế biến nông sản địa phương tiếp cận được nguồn vốn, mạnh dạn đầu tư phát triển sản xuất”.

Không riêng các hộ sản xuất nhỏ, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng cho rằng, nhu cầu lớn nhất hiện nay là được tiếp cận thuận lợi hơn với nguồn vốn và chính sách hỗ trợ dài hạn. Ông Nguyễn Phú Đỏ, Giám đốc Công ty Cổ phần Thương mại Xuất nhập khẩu Điện Biên cho biết: “Thời gian qua tỉnh đã đẩy mạnh cải cách hành chính, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí trong giải quyết thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, để phát triển lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ và chế biến sâu nông sản, doanh nghiệp vẫn cần thêm các chính sách hỗ trợ về vốn, ưu đãi tín dụng và thu hút đầu tư nhằm có điều kiện đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản Điện Biên”.

Thực tế cho thấy, dù đã có nhiều chuyển biến, khu vực KTTN ở Điện Biên vẫn đối mặt với không ít khó khăn như: Số lượng doanh nghiệp trên địa bàn còn ít, quy mô nhỏ, khả năng cạnh tranh chưa cao; thiếu doanh nghiệp sản xuất lớn có sức dẫn dắt thị trường. Khả năng tiếp cận vốn, khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số và thị trường tiêu thụ của nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh còn hạn chế. Bên cạnh đó, hạ tầng kinh tế - xã hội ở các vùng nông thôn trên địa bàn tỉnh chưa đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất hàng hóa. Một số TTHC vẫn còn phụ thuộc vào nhiều khâu phối hợp, xin ý kiến liên ngành nên thời gian giải quyết thực tế chưa đạt như kỳ vọng.

Để KTTN thực sự trở thành động lực phát triển, trong thời gian tới Điện Biên tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; đồng thời tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, đào tạo quản trị, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. Tỉnh cũng đặt mục tiêu xây dựng cơ chế hỗ trợ phù hợp cho doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh ở khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đẩy mạnh đầu tư hạ tầng giao thông, để tạo điều kiện phát triển sản xuất, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, thương mại, dụ lịch.