Ngay sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quan tâm xây dựng một mặt trận thanh niên rộng rãi, thống nhất, tập hợp đông đảo các tầng lớp thanh niên yêu nước. Đặc biệt, từ ngày 8/10 đến 15/10/1956, sự kiện Trung ương Liên đoàn Thanh niên Việt Nam và Ban vận động Mặt trận Thanh niên toàn quốc triệu tập đại hội để thống nhất các tổ chức thanh niên Việt Nam, lấy tên là Hội LHTN Việt Nam đã tạo bước chuyển quan trọng đối với quá trình xây dựng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên cả nước. Tại đại hội này, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn thanh niên phải đoàn kết chặt chẽ, phấn đấu anh dũng, vượt mọi khó khăn, thi đua góp sức xây dựng đất nước.

Trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, lời căn dặn của Người đã được các thế hệ thanh niên cụ thể hóa bằng hành động cách mạng. Hàng triệu lượt thanh niên tham gia các phong trào “Ba sẵn sàng”, “Năm xung phong”, tình nguyện gia nhập lực lượng vũ trang, thanh niên xung phong, có mặt ở những nơi khó khăn, gian khổ, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Sau ngày đất nước thống nhất, Hội LHTN Việt Nam được thống nhất trong cả nước, tiếp tục tập hợp, đoàn kết thanh niên tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Bước vào thời kỳ đổi mới, hoạt động của Hội ngày càng gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, chăm lo đời sống, lập thân, lập nghiệp và phát huy vai trò của thanh niên trong cộng đồng.

Qua 70 năm, truyền thống của Hội và các thế hệ thanh niên Việt Nam được bồi đắp trên nhiều phương diện, nổi bật là lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm với Tổ quốc, tinh thần đoàn kết, xung kích, tình nguyện; ý chí vượt khó, tinh thần hiếu học, ham hiểu biết, say mê sáng tạo và khát vọng vươn tới những thành tựu mới. Đó là những giá trị được hình thành từ thực tiễn cách mạng và được thử thách qua chiến tranh, lao động, học tập, công tác, trở thành nguồn sức mạnh tinh thần quan trọng của tuổi trẻ Việt Nam.

Sứ mệnh thanh niên Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Lịch sử cách mạng Việt Nam cho thấy, mỗi khi đất nước đứng trước những nhiệm vụ lớn, Đảng luôn đặt niềm tin vào thanh niên, coi đây là lực lượng quan trọng của cách mạng, là chủ nhân tương lai của đất nước. Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách chăm lo, giáo dục, đào tạo và phát huy sức mạnh của thanh niên, tạo điều kiện để tuổi trẻ học tập, rèn luyện, cống hiến và trưởng thành. Sự quan tâm đó vừa thể hiện trách nhiệm đối với thế hệ kế tục, vừa thể hiện niềm tin và sự kỳ vọng vào vai trò của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong giai đoạn hiện nay, sự kỳ vọng ấy càng lớn hơn khi đất nước đứng trước những thời cơ và yêu cầu phát triển mới: Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành những động lực quan trọng của tăng trưởng; chuyển đổi số làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị, sản xuất và đời sống xã hội; quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đặt ra đòi hỏi ngày càng cao đối với chất lượng nguồn nhân lực. Trong tất cả những lĩnh vực đó, thanh niên là lực lượng có nhiều lợi thế về sức khỏe, khả năng tiếp cận tri thức mới, công nghệ mới và khả năng thích ứng với những biến đổi của thời đại. Vì vậy, phát huy đầy đủ tiềm năng, lợi thế của thanh niên không chỉ là yêu cầu đối với công tác thanh niên mà còn là một trong những điều kiện quan trọng để tạo dựng nguồn lực cho phát triển đất nước.

Đại hội đại biểu toàn quốc Hội LHTN Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2024-2029 xác định khẩu hiệu hành động “Thanh niên Việt Nam yêu nước-khát vọng-đoàn kết-tiên phong-sáng tạo-tự tin bước vào kỷ nguyên mới”. Định hướng đó thể hiện rõ yêu cầu xây dựng thế hệ thanh niên có lý tưởng cách mạng, giàu lòng yêu nước, tự hào dân tộc, có ý chí tự cường, khát vọng cống hiến và trách nhiệm đối với đất nước, xã hội. Đồng thời, tạo môi trường để thanh niên phát triển lành mạnh, toàn diện, phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, sáng tạo trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Để thực hiện hiệu quả khẩu hiệu hành động trên, tổ chức Hội LHTN Việt Nam cần được xây dựng, tổ chức thực sự vững mạnh, là môi trường đoàn kết, tập hợp và đồng hành với thanh niên. Hội cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, nắm bắt tốt hơn nhu cầu, tâm tư, nguyện vọng và những vấn đề đặt ra đối với các tầng lớp thanh niên. Đồng thời tạo môi trường để thanh niên được học tập, rèn luyện, lao động sáng tạo, khởi nghiệp, tình nguyện và trưởng thành.

Đối với đội ngũ thanh niên Việt Nam hiện nay, phải không ngừng bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, bản lĩnh chính trị và ý thức trách nhiệm công dân. Đồng thời, xây dựng nền tảng tư tưởng vững vàng, có khả năng tiếp nhận cái mới nhưng không đánh mất phương hướng; chủ động hội nhập nhưng vẫn giữ gìn bản sắc và những giá trị tốt đẹp của dân tộc. Đặc biệt, cần chuyển hóa lòng yêu nước trong điều kiện mới thành ý thức học tập, lao động, chấp hành pháp luật, trách nhiệm với cộng đồng và tinh thần sẵn sàng đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Mỗi thanh niên cần xác lập cho mình khát vọng cống hiến, vươn lên cùng khát vọng phát triển của đất nước; chủ động lựa chọn mục tiêu phấn đấu, không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và năng lực thích ứng.

Một yêu cầu quan trọng khác là thanh niên phải phát huy tinh thần “Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên” bằng những nội dung phù hợp với yêu cầu của thời đại: Trở thành lực lượng tiên phong trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thanh niên không chỉ sử dụng công nghệ như một công cụ phục vụ học tập, lao động và cuộc sống, mà cần từng bước làm chủ công nghệ, tham gia nghiên cứu, sáng tạo, ứng dụng những thành tựu mới vào thực tiễn. Cần phát huy khả năng tiếp cận nhanh với phương thức làm việc mới, mạnh dạn đề xuất sáng kiến, cải tiến quy trình, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả công việc; tiếp tục phát huy tinh thần tình nguyện và trách nhiệm xã hội, trọng tâm là thực hiện nghĩa vụ quân sự, tham gia giải quyết những vấn đề cụ thể của cộng đồng và đóng góp thiết thực cho xã hội. Thanh niên cũng cần được chuẩn bị đầy đủ hơn về tri thức, ngoại ngữ, kỹ năng, tác phong và năng lực giao tiếp quốc tế, đồng thời phải có bản lĩnh chính trị, ý thức tự lực, tự cường và niềm tự hào dân tộc; vừa có năng lực cạnh tranh quốc tế, vừa có ý thức gìn giữ và lan tỏa những giá trị Việt Nam, góp phần trực tiếp nâng cao vị thế đất nước... Đó là cách thiết thực để tuổi trẻ tiếp nối xứng đáng các thế hệ đi trước, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững, xây dựng Việt Nam giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước vào kỷ nguyên mới.