Kỳ 1: Những chuyển động từ cải cách hành chính

          Trong bối cảnh cả nước tiếp tục đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng nền hành chính hiện đại, quý I/2026 tỉnh Điện Biên bước vào năm đầu thực hiện nhiều nhiệm vụ mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng điều hành, hiệu lực quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Điều đáng ghi nhận không chỉ nằm ở những con số hoàn thành kế hoạch hay tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn mà quan trọng hơn là sự thay đổi trong tư duy quản lý, phương thức điều hành và tinh thần phục vụ của đội ngũ cán bộ, công chức. Cải cách hành chính đang dần chuyển từ mục tiêu "đơn giản hóa thủ tục" sang xây dựng nền hành chính phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

          Chủ động từ chỉ đạo, quyết tâm từ hành động

          UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 7671/KH-UBND ngày 31/12/2025 về cải ccsh hành chính Nhà nước năm 2026 trên địa bàn tỉnh; đồng thời chỉ đạo các sở, ngành, địa phương cụ thể hóa từng nhiệm vụ theo từng lĩnh vực. Các cơ quan chuyên môn cũng kịp thời ban hành hướng dẫn triển khai, đánh giá chỉ số cải cách hành chính, tạo nền tảng thống nhất trong toàn tỉnh. Trong tổng số 49 nhiệm vụ cải cách hành chính theo kế hoạch năm, đến hết quý I/2026 đã hoàn thành 21 nhiệm vụ (đạt gần 43%).

          Điều dễ nhận thấy là thay vì chỉ tập trung xử lý từng phần việc riêng lẻ, công tác cải cách hành chính của tỉnh đang được triển khai theo hướng đồng bộ giữa cải cách thể chế, cải cách thủ tục, chuyển đổi số, xây dựng đội ngũ cán bộ và đổi mới phương thức quản trị. Đó cũng là lý do nhiều nhiệm vụ cải cách không còn mang tính hành chính thuần túy mà trực tiếp tác động đến môi trường đầu tư, năng lực cạnh tranh và chất lượng phục vụ Nhân dân.

          Một trong những kết quả nổi bật của quý I là công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế. Từ giữa tháng 12/2025 đến giữa tháng 3/2026, toàn tỉnh đã ban hành 53 văn bản quy phạm pháp luật; trong đó cấp tỉnh ban hành 48 văn bản. Trước khi ban hành, 100% dự thảo văn bản đều được thẩm định đúng quy định, góp phần nâng cao chất lượng văn bản và hạn chế chồng chéo, bất cập trong quá trình thực hiện. Song song với việc ban hành văn bản mới, tỉnh cũng tăng cường rà soát hệ thống pháp luật hiện hành. Qua kiểm tra, cơ quan chuyên môn đã phát hiện những văn bản không còn phù hợp hoặc còn sai sót về nội dung, kỹ thuật trình bày để kịp thời kiến nghị xử lý, sửa đổi hoặc bãi bỏ.

          Không chỉ dừng ở hoàn thiện hệ thống pháp luật, công tác phổ biến giáo dục pháp luật cũng được triển khai mạnh mẽ với nhiều hình thức mới như vận hành Trang Zalo Official Account "Phổ biến pháp luật Điện Biên", tổ chức cuộc thi trực tuyến tìm hiểu pháp luật về bầu cử thu hút trên 62.800 lượt người tham gia dự thi, xuất bản hơn 40.000 tờ gấp tuyên truyền..., góp phần đưa chính sách đến gần hơn với người dân.

          Thủ tục hành chính tiếp tục được "làm mới"

          Nếu như trước đây, cải cách hành chính thường được nhìn nhận qua việc cắt giảm giấy tờ thì hiện nay mục tiêu đã thay đổi: Giảm thời gian, giảm chi phí và tăng trải nghiệm của người dân.

          Ngay trong quý I/2026, UBND tỉnh đã công bố 955 thủ tục hành chính; trong đó có 141 thủ tục mới, 654 thủ tục được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế và 160 thủ tục bị bãi bỏ. Đặc biệt, lần đầu tiên tỉnh công bố danh mục 23 thủ tục hành chính thực hiện theo cơ chế "Luồng xanh" nhằm ưu tiên giải quyết nhanh đối với những lĩnh vực cần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, 323 thủ tục hành chính nội bộ cũng được chuẩn hóa, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống hành chính. Đến nay, toàn tỉnh có 2.069 thủ tục hành chính còn hiệu lực, tất cả đều được cập nhật trên Cổng thông tin điện tử và niêm yết tại Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp, tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức, cá nhân dễ dàng tiếp cận thông tin. Cũng trong khoảng thời gian từ ngày 15/12/2025 đến ngày 13/3/2026, các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh đã tiếp nhận 9.048 hồ sơ thủ tục hành chính; trong đó trên 92% hồ sơ được nộp trực tuyến. Đáng chú ý, toàn bộ hơn 8.000 hồ sơ đã giải quyết đều đúng hoặc trước hạn.

          Ở cấp xã, các Trung tâm Phục vụ hành chính công tiếp nhận 36.525 hồ sơ (gần 35.500 hồ sơ được nộp trực tuyến), trong số 35.748 hồ sơ đã giải quyết, tỷ lệ đúng và trước hạn đạt tới 99,9%; chỉ còn số rất ít hồ sơ quá hạn. Việc áp dụng quy trình điện tử, số hóa hồ sơ, xây dựng quy trình nội bộ thống nhất và kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia đã góp phần giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, hạn chế việc đi lại nhiều lần của người dân. Đặc biệt, tất cả phản ánh, kiến nghị của người dân về thủ tục hành chính phát sinh trong quý đều được tiếp nhận và xử lý đúng quy định, không có phản ánh quá hạn.

          Tuyên truyền để cải cách đi vào cuộc sống

          Một điểm mới trong cải cách hành chính quý I/2026 là công tác truyền thông được triển khai theo hướng đa dạng và gần gũi hơn. Báo và Phát thanh, Truyền hình Điện Biên chủ động bố trí vị trí, thời lượng phù hợp để sản xuất, đăng tải, phát sóng các tin, bài trên báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình và các nền tảng số như: Website, fanpage, kênh YouTube; đồng thời biên tập, biên dịch nội dung sang tiếng Thái, tiếng Mông nhằm mở rộng phạm vi tuyên truyền đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

          Trong quý I/2026, các cơ quan báo chí của tỉnh và các cơ quan báo chí Trung ương thường trú trên địa bàn đã đẩy mạnh tuyên truyền về các nhiệm vụ, kết quả nổi bật trong cải cách hành chính, trọng tâm là việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh; chuyển đổi số trong cơ quan nhà nước; hoạt động đối thoại, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; xây dựng chính quyền gần dân, phục vụ Nhân dân; đồng thời phản ánh các mô hình hay, cách làm hiệu quả, gương điển hình tiên tiến cũng như những tồn tại, hạn chế và giải pháp khắc phục trong thực hiện cải cách hành chính.

          Bên cạnh tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, các sở, ban, ngành, UBND cấp xã, phường tiếp tục đa dạng hóa hình thức truyền thông thông qua Cổng/Trang thông tin điện tử, hệ thống thông tin cơ sở, loa truyền thanh, tuyên truyền trực tiếp tại Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả, lồng ghép trong hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, tập huấn chuyên môn, kiểm tra chuyên ngành và các hoạt động văn hóa, tuyên truyền lưu động tại cơ sở, góp phần đưa các chủ trương, chính sách về cải cách hành chính đến gần hơn với người dân và doanh nghiệp.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tuần Giáo. Ảnh CTV.

          Sự thay đổi trong cách điều hành của chính quyền các cấp: Từ quản lý sang phục vụ; từ xử lý công việc theo quy trình sang giải quyết trên nền tảng số; từ tư duy quản lý nội bộ sang hướng tới sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp. Những chuyển động ấy đang tạo tiền đề quan trọng để Điện Biên tiếp tục xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, chuyên nghiệp và hiện đại. Đó cũng là nền tảng để tỉnh bước vào giai đoạn cải cách sâu rộng hơn, khi chuyển đổi số không còn là một lĩnh vực riêng lẻ mà trở thành động lực thúc đẩy toàn bộ hoạt động của bộ máy chính quyền.

Kỳ 2: Nền tảng từ chính quyền số