Nhìn rõ khoảng cách giữa kịch bản và thực tế

Theo Kế hoạch số 599/KH-UBND ngày 22/01/2026 của UBND tỉnh về kịch bản tăng trưởng GRDP năm 2026, Điện Biên phấn đấu đạt mức tăng trưởng GRDP 11,02%. Kết quả tăng trưởng 8,67% trong 6 tháng đầu năm phản ánh sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, đồng thời cũng cho thấy một số chỉ tiêu quan trọng chưa đạt tiến độ theo kịch bản điều hành.

Theo Báo cáo của UBND tỉnh phục vụ Đoàn giám sát của Thường trực HĐND tỉnh, GRDP 6 tháng đầu năm của Điện Biên đứng thứ 5/9 tỉnh khu vực trung du và miền núi phía Bắc, xếp thứ 17/34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục khẳng định vai trò "bệ đỡ" của nền kinh tế khi tăng 4,16%, đạt mục tiêu đề ra; toàn tỉnh có 5 ngành kinh tế cấp I và 36 ngành cấp II đạt hoặc vượt kế hoạch tăng trưởng. Những kết quả này cho thấy nền kinh tế vẫn duy trì được khả năng thích ứng và sức chống chịu trước những biến động của tình hình thực tiễn.

Tuy nhiên, nếu phân tích sâu cơ cấu tăng trưởng sẽ thấy nhiều lĩnh vực giữ vai trò động lực vẫn chưa đạt kỳ vọng. Xây dựng, vận tải và kho bãi, dịch vụ lưu trú và ăn uống, kinh doanh bất động sản, giáo dục và đào tạo, hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ đều tăng thấp hơn mục tiêu của kịch bản. Đây là những ngành có quy mô lớn, sức lan tỏa rộng và đóng góp quan trọng vào giá trị gia tăng của nền kinh tế. Khi các lĩnh vực này chưa đạt tốc độ tăng trưởng như kỳ vọng, mục tiêu tăng trưởng chung khó tạo được bứt phá.

Lãnh đạo xã Pú Nhung tích cực kiểm tra cơ sở, kịp thời chỉ đạo tháo gỡ khó khăn,

thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Ảnh CTV.

Các số liệu cho thấy rõ điều đó. Vận tải và kho bãi tăng 11,46%, thấp hơn 4,61 điểm phần trăm so với mục tiêu; dịch vụ lưu trú và ăn uống tăng 8,67%, thấp hơn 8,78 điểm phần trăm; kinh doanh bất động sản tăng 5,29%; hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ tăng 7,97%; giáo dục và đào tạo tăng 6,24%, đều chưa đạt kịch bản đề ra. Trong khi đó, một số lĩnh vực như thông tin và truyền thông, y tế, hoạt động của Đảng, chính quyền và hệ thống chính trị vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định, góp phần bù đắp một phần cho các ngành còn tăng trưởng chậm.

Khoảng cách 1,79 điểm phần trăm giữa kết quả đạt được và mục tiêu kịch bản không chỉ là chênh lệch về con số mà còn phản ánh những nút thắt cần sớm được tháo gỡ trong tổ chức thực hiện. Thu hẹp khoảng cách này đòi hỏi sự điều hành quyết liệt hơn của các cấp, các ngành; sự chủ động của từng địa phương, chủ đầu tư và doanh nghiệp trong tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án, khai thác hiệu quả các dư địa tăng trưởng còn nhiều tiềm năng trong những tháng cuối năm.

Đầu tư công, chuyển đổi số và dự án trọng điểm vào guồng

Nếu 6 tháng đầu năm là giai đoạn nhận diện những điểm nghẽn thì 6 tháng cuối nămsẽ quyết định khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP 11,02% của cả năm 2026. Theo kịch bản điều hành của UBND tỉnh, để đạt mục tiêu này, Điện Biên phải đóng góp khoảng 18.389 tỷ đồng vào GRDP trong 6 tháng cuối năm. Đây là mục tiêu rất cao, đòi hỏi các động lực tăng trưởng phải được kích hoạt đồng thời, từ đầu tư công, thu hút đầu tư ngoài ngân sách đến phát huy hiệu quả khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Khác với cách điều hành theo từng lĩnh vực riêng lẻ trước đây, kịch bản tăng trưởng năm 2026 xác định rõ các ngành, lĩnh vực có tác động trực tiếp đến GRDP để tập trung chỉ đạo. Trong đó, xây dựng được xác định là động lực ưu tiên hàng đầu bởi có mối liên kết chặt chẽ với đầu tư công, phát triển hạ tầng, giải phóng mặt bằng, sản xuất vật liệu xây dựng, thương mại và dịch vụ. Cùng với đó là khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục giữ vai trò "bệ đỡ"; công nghiệp chế biến, chế tạo; các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao và nhóm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Đáng chú ý là lần đầu tiên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đưa vào nhóm ngành trực tiếp đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng GRDP của tỉnh. Theo kịch bản, nhóm lĩnh vực này phấn đấu tạo giá trị tăng thêm hơn 1.014 tỷ đồng trong 6 tháng cuối năm thông qua việc đẩy nhanh triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, nền tảng số, thúc đẩy kinh tế số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản trị, sản xuất, kinh doanh và nâng cao năng suất lao động. Đây cũng là bước chuyển từ tư duy tăng trưởng chủ yếu dựa vào mở rộng đầu tư sang phát triển dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.

Đầu tư công tiếp tục được xác định là động lực quan trọng nhất trong điều hành tăng trưởng những tháng cuối năm. Tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư, sở, ngành và địa phương tập trung đẩy nhanh tiến độ giải ngân; rà soát tiến độ từng dự án theo tuần, theo tháng; chủ động điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án có khả năng giải ngân tốt. Đồng thời, các vướng mắc về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng và năng lực nhà thầu phải được xử lý kịp thời để mỗi đồng vốn đầu tư công được giải ngân đúng tiến độ sẽ tạo thêm khối lượng xây lắp, việc làm, thu nhập và giá trị tăng thêm cho nền kinh tế.

Cùng với đầu tư công, các dự án đầu tư ngoài ngân sách được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa tăng trưởng. Trong số 23 dự án được đưa vào kịch bản tăng trưởng của tỉnh, đã có 10 dự án triển khai đúng tiến độ như: Khu đô thị mới Bắc Hồng Cúm (Khu A), Tổ hợp giáo dục FPT Điện Biên, Nhà máy điện gió Envision Nậm Pồ, Nhà máy điện mặt trời trên mặt hồ Pá Khoang tích hợp pin lưu trữ và Nhà máy chế biến Mắc ca TH... Đây là những dự án có quy mô lớn, không chỉ bổ sung nguồn lực đầu tư mà còn tạo nền tảng phát triển các ngành công nghiệp, giáo dục, năng lượng tái tạo và dịch vụ trong giai đoạn tới.

Tuy nhiên, vẫn còn 13 dự án chậm tiến độ, chủ yếu do vướng mắc về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư. Thực tế này cho thấy, ngoài nguồn lực tài chính, yếu tố quyết định tiến độ tăng trưởng vẫn là hiệu quả tổ chức thực hiện. Vì vậy, cùng với việc duy trì cơ chế "luồng xanh" trong giải quyết thủ tục hành chính, tỉnh yêu cầu các sở, ngành và địa phương theo sát từng dự án, tháo gỡ dứt điểm từng khó khăn phát sinh, không để các dự án đã có chủ trương đầu tư tiếp tục chậm triển khai vì những thủ tục kéo dài.

Đối với các dự án khai thác nguồn lực đất đai, tỉnh xác định phải đẩy nhanh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, xác định giá đất, giao đất và tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất để tạo nguồn lực cho đầu tư phát triển. Một số dự án như: Khu đô thị mới Him Lam phía Đông đường 7/5 (Khu A), Khu dân cư đô thị, thương mại dịch vụ tổ dân phố 17, 18 và Khu dân cư, dịch vụ thương mại tại xã Thanh Nưa đã hoàn thành nhiều thủ tục quan trọng, tạo cơ sở tăng thu ngân sách và thúc đẩy phát triển đô thị trong thời gian tới.

6 tháng cuối năm sẽ là giai đoạn quyết định khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 của Điện Biên. Kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc không chỉ vào quy mô nguồn lực đầu tư mà quan trọng hơn là tốc độ triển khai, khả năng tháo gỡ những điểm nghẽn và hiệu quả phối hợp của từng cấp, từng ngành. Khi các dự án trọng điểm được đưa vào guồng, đầu tư công được giải ngân đúng tiến độ, nguồn lực đất đai được khai thông và chuyển đổi số thực sự tạo ra giá trị gia tăng, mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ có thêm cơ sở để trở thành hiện thực.

Gia Kiên