Chương trình MTQG phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 được thực hiện trên cơ sở hợp nhất 4 chương trình gồm: Chương trình MTQG Xây dựng nông thôn mới, Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững, Chương trình MTQG Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, và Chương trình MTQG Phát triển văn hóa. Tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 46/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình MTQG phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 là hợp nhất để quản lý thống nhất nhưng không làm lại chính sách từ đầu; giảm đầu mối, giảm khâu trung gian nhưng tăng trách nhiệm quản lý mục tiêu. Trung ương tập trung kiến tạo khuôn khổ, tiêu chuẩn, tiêu chí, định mức, kiểm tra và đánh giá, địa phương chủ động quyết định và chịu trách nhiệm; nguồn lực được huy động đa dạng, phân bổ tập trung và quản lý theo kết quả; thủ tục ở cơ sở được đơn giản hóa để người dân trực tiếp tham gia.

Một số nội dung trọng tâm của Chương trình như: Thực hiện phân cấp cho địa phương theo cơ chế Trung ương giao tổng thể, địa phương quyết định cụ thể, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm; huy động nguồn lực đa dạng, phân bổ tập trung và ưu tiên cho các địa bàn đặc biệt khó khăn, trong đó tổng nguồn lực thực hiện giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến đạt trên  800.000 tỷ đồng; áp dụng cơ chế đặc thù cho cấp cơ sở.

Các tỉnh, thành phố đã báo cáo nhanh công tác triển khai thực hiện Chương trình MTQG phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi trên địa bàn; đề xuất, kiến nghị những giải pháp thực hiện trong thời gian tới.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh Phú nhấn mạnh: Tỉnh Điện Biên sẽ thực hiện ngay việc kiện toàn, thành lập Ban Chỉ đạo mới theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, dự kiến hoàn thành trước ngày 25/10; tập trung rà soát, xây dựng, ban hành các văn bản thuộc thẩm quyền của địa phương để kịp thời tổ chức triển khai thực hiện Chương trình trên địa bàn tỉnh; hoàn thành công tác phân bổ nguồn vốn được Thủ tướng Chính phủ giao để thực hiện các Chương trình MTQG trước khi hợp nhất.

Tỉnh Điện Biên đề nghị Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách, hướng dẫn thực hiện các chương trình MTQG sau khi hợp nhất; thông báo kịp thời dự kiến kế hoạch vốn trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; nghiên cứu tăng tính chủ động cho địa phương trong điều chỉnh cơ cấu chi trong phạm vi được giao; sớm hướng dẫn cụ thể cơ chế chuyển tiếp kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 đối với chương trình mới sau hợp nhất...

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện hiệu quả Nghị quyết 46; không làm gián đoạn nhiệm vụ chính sách trong quá trình chuyển tiếp; cần phải xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của mình để lãnh đạo, chỉ đạo, điều phối, quản lý và trực tiếp tổ chức thực hiện. Mỗi nhiệm vụ phải có một cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm chính; đẩy mạnh việc phân cấp, phân quyền đi đôi với nguồn lực, điều kiện thực thi và công tác kiểm tra, giám sát; tăng tính chủ động khả năng của địa phương theo nguyên tắc địa phương quyết định, địa phương tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm cuối cùng. Tập trung nguồn lực Nhà nước để đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và ưu tiên những nhiệm vụ thiết yếu, tác động trực tiếp đến đời sống của người dân như: Nước sinh hoạt, đất ở, đất sản xuất, bảo đảm về cuộc sống cho người dân địa bàn khó khăn và các đối tượng yếu thế. Không đầu tư dàn trải và trùng lặp và tuyệt đối không được để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực. Lấy kết quả thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu hiệu quả sử dụng nguồn lực và mức độ phù hợp thực tế của người dân để làm thước đo đánh giá hiệu quả chương trình.