Thời gian đăng: 19/03/2026 01:47:36 PM - Lượt đọc: 276
Những ngày đầu tháng 3, đoàn công tác của Bộ Khoa học và Công nghệ tiến hành khảo sát thực tế tại các xã Mường Ảng và Sính Phình để triển khai mô hình phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV). Trọng tâm là khảo sát địa hình, tính khả thi để xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và từng bước đưa công nghệ vào các khâu sản xuất nông nghiệp tại địa phương.
Xã Mường Ảng hiện có hơn 1.800ha cà phê, việc chăm sóc và thu hoạch chủ yếu dựa vào sức lao động thủ công. Các bản như: Hua Nặm, Pú Khớ, Pá Liếng, Mánh Đanh có địa hình thung lũng xen kẽ đồi núi khiến việc tiếp cận từng khu vực sản xuất gặp nhiều trở ngại. Chia sẻ về việc ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất, anh Lò Văn Lả, bản Mánh Đanh cho biết: “Nếu được triển khai, việc sử dụng UAV trong phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân hay vận chuyển nông sản sẽ giúp người dân giảm chi phí, hạn chế lượng thuốc bảo vệ thực vật phải sử dụng, công nghệ này cũng sẽ góp phần bảo đảm an toàn cho người dân trong quá trình sản xuất”.
Tại xã Sính Phình với vùng chè gần 244ha, mô hình UAV được định hướng ứng dụng hiệu quả trong khâu vận chuyển nguyên liệu. Chị Nguyễn Mỹ Linh, Giám đốc Công ty TNHH Hương Linh Điện Biên cho biết: “Với đặc điểm cây chè ở Sính Phình thường nằm rải rác trên sườn đồi cao, việc vận chuyển chè búp tươi từ nơi thu hái về khu chế biến tốn nhiều thời gian, công sức và chi phí. Tôi hy vọng UAV có thể giải quyết bài toán này bằng cách rút ngắn quãng đường vận chuyển, giảm phụ thuộc vào lao động thủ công, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất”.
Thực tế, UAV không còn là công nghệ xa lạ trong nông nghiệp hiện đại. Việc đưa UAV vào ứng dụng tại các địa phương miền núi như Điện Biên sẽ phát huy rõ lợi thế khi có thể tiếp cận những khu vực khó đi lại, thực hiện các nhiệm vụ chính xác và nhanh chóng. Đây chính là giải pháp ứng dụng khoa học công nghệ, giúp người sản xuất chè, cà phê, mắc ca có thể khắc phục những khó khăn của điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, địa hình chia cắt và dân cư phân tán.
Ông Vũ Anh Dũng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết: “Một trong những điểm đáng chú ý là việc triển khai mô hình theo cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Đây là cách tiếp cận linh hoạt, cho phép các địa phương và doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ mới trong phạm vi nhất định, từ đó đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng, giúp giảm thiểu rủi ro và tạo điều kiện để Sở hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn”.
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cùng lãnh đạo tỉnh Điện Biên khảo sát, làm việc tại bản Mánh Đanh xã Mường Ảng tiến tới ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) hỗ trợ người dân sản xuất cà phê.
Qua khảo sát, đoàn công tác của Bộ Khoa học và Công nghệ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng lộ trình cụ thể trong triển khai. Việc ứng dụng UAV cần được thực hiện một cách bài bản, từ lựa chọn khu vực thí điểm, xác định loại cây trồng phù hợp đến đào tạo nguồn nhân lực vận hành. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, doanh nghiệp và các đơn vị chuyên môn để bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả lâu dài.
Ở góc độ kinh tế, UAV mang lại nhiều lợi ích rõ rệt như: Giảm chi phí lao động; tối ưu hóa việc sử dụng vật tư nông nghiệp như thuốc bảo vệ thực vật hay phân bón, nhờ khả năng phun chính xác theo lập trình; nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, từ đó gia tăng giá trị nông sản. Ứng dụng UAV còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp. Thông qua nền tảng quản lý dữ liệu, UAV có thể thu thập thông tin về tình trạng cây trồng, độ ẩm đất, sâu bệnh… giúp người nông dân đưa ra quyết định chính xác hơn trong sản xuất.
Để UAV thực sự phát huy hiệu quả, vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Trước hết là chi phí đầu tư ban đầu cao so với khả năng của nhiều hộ nông dân trong tỉnh. Bên cạnh đó, việc vận hành UAV đòi hỏi kỹ năng và kiến thức nhất định, trong khi nguồn nhân lực tại chỗ hạn chế. Ngoài ra, các quy định về quản lý bay, an toàn và bảo mật cũng cần được hoàn thiện để tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho việc triển khai đưa UAV vào thực tế, hỗ trợ sản xuất.
Nếu được triển khai đồng bộ và hiệu quả, UAV có thể trở thành “cánh tay nối dài” của người nông dân vùng cao, giúp họ vượt qua những khó khăn của địa hình, từ đó góp phần nâng cao năng suất và cải thiện thu nhập. Quan trọng hơn, đây còn là bước tiến của tỉnh Điện Biên trong hành trình đưa khoa học công nghệ đến gần hơn với đời sống và hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, hiện đại.