Dấu ấn lịch sử bắt đầu từ Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII. Trung ương Đảng đã thống nhất phương án sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, không tổ chức cấp huyện, sáp nhập cấp xã và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; sắp xếp các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ vào tổ chức Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân; xây dựng hệ thống tổ chức đảng ở địa phương; chủ trương sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013.

Để hoàn thiện và nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bỏ cấp huyện; sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh từ 63 đơn vị sắp xếp thành 34 tỉnh, thành phố (28 tỉnh, 6 thành phố trực thuộc Trung ương); sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã bảo đảm giảm 60 - 70% số lượng... Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong cả nước chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2025.

Thực hiện Nghị quyết 60, tỉnh Điện Biên không thuộc địa phương sáp nhập cấp tỉnh, bỏ cấp huyện, tiến hành sáp nhập cấp xã từ 129 xã, phường, thị trấn tổ chức lại thành 45 xã, phường (3 phường, 42 xã). Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị được cấp ủy, chính quyền tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo với quyết tâm chính trị rất lớn. Vì vậy, dù triển khai trong thời gian ngắn song việc tổ chức sắp xếp, tinh gọn bộ máy các cơ quan Đảng, chính quyền cấp tỉnh, tổ chức chính quyền 2 cấp bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Sau sắp xếp, toàn tỉnh giảm 26,3% cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh; giảm 29,1% cơ cấu bên trong và 17,5% đơn vị sự nghiệp trực thuộc cơ quan chuyên môn; giảm 84 xã (đạt 65,1%); hoàn thành bố trí, sắp xếp cán bộ, trụ sở, cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện làm việc cho cấp xã mới. Đảng bộ tỉnh hiện có 49 đảng bộ trực thuộc với 49.444 đảng viên. Các tổ chức đảng địa bàn cấp xã được sắp xếp, hoạt động theo địa giới mới sau sáp nhập.

Triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đội ngũ cán bộ cấp xã bước đầu còn lúng túng, bỡ ngỡ khi thực hiện nhiệm vụ bởi địa bàn rộng hơn, thẩm quyền, trách nhiệm cao hơn trong khi năng lực có phần hạn chế, chưa có mô hình trước đó để học hỏi. Song với trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, công chức, những khó khăn, lúng túng dần được tháo gỡ với mục tiêu phục vụ nhân dân tốt nhất, đặc biệt trong giải quyết thủ tục hành chính. Cùng với củng cố tổ chức bộ máy, chính quyền, đảng bộ cấp xã tiến hành đại hội, xác định mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp thực hiện đảm bảo hiệu lực, hiệu quả hoạt động. Đại hội đảng bộ cấp xã nhiệm kỳ 2025 - 2030 trong toàn tỉnh hoàn thành đúng tiến độ; xác định rõ hạn chế, yếu kém và nguyên nhân để có giải pháp, đề xuất thực hiện tốt nhiệm vụ; củng cố niềm tin của nhân dân với cấp ủy, chính quyền.

Thực tế, mô hình mới, phương thức vận hành tổ chức hệ thống chính trị mới không dễ hiện thực hóa trong cuộc sống. Song việc tổ chức đưa mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động là quyết tâm chính trị rất lớn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội và Chính phủ. Ở cấp địa phương, cấp ủy, chính quyền càng cần quyết tâm cao, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tháo gỡ bất cập, vướng mắc để tổ chức bộ máy vận hành thông suốt, hiệu quả. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cấp xã được tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ; đồng thời, tăng cường một số cán bộ cấp tỉnh về các xã hỗ trợ theo hướng “cầm tay chỉ việc” đối với lĩnh vực thiếu cán bộ và yếu chuyên môn.

Nhiệm kỳ 2025 - 2030 đặt ra cho cấp ủy, chính quyền tỉnh Điện Biên yêu cầu, nhiệm vụ mới đòi hỏi tinh thần trách nhiệm cao hơn, quyết tâm hơn trong thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung lãnh đạo nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đảm bảo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, công việc. Đây cũng là thời điểm, giai đoạn sàng lọc đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức các cấp theo hướng nâng cao năng lực, bản lĩnh, dám nghĩ, dám làm, đổi mới sáng tạo thực hiện tốt nhiệm vụ.

Với tinh thần chiến thắng Điện Biên Phủ, tin tưởng rằng cấp ủy, chính quyền toàn tỉnh sẽ lãnh đạo, chỉ đạo khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế biến thành động lực xây dựng và phát triển Điện Biên vững mạnh, xứng đáng với niềm tin của nhân dân.