Chủ động từ sớm, không để bị động khi thiên tai xảy ra

Xã Mường Phăng hiện có 20 bản với 3.565 hộ, hơn 16.000 nhân khẩu. Địa hình đồi núi chia cắt, nhiều khu dân cư nằm ven suối, dưới chân taluy và khu vực hạ du các hồ chứa khiến địa phương thường xuyên đối mặt nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng trong mùa mưa.

Đồng chí Hoàng Văn Quyền, Bí thư Đảng ủy xã Mường Phăng cho biết: Kết quả kiểm tra thực địa đã xác định các khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, ngập úng, chia cắt giao thông; đồng thời khoanh vùng các bản có khả năng chịu ảnh hưởng khu vực hạ du hồ Pá Khoang, hồ Lọng Luông và các tuyến giao thông thường xảy ra sạt lở. Trên cơ sở đánh giá mức độ nguy cơ, Đảng ủy xã ban hành Phương án số 01-PA/ĐU, ngày 18/7/2026 về sơ tán Nhân dân khi có tình huống khẩn cấp. Phương án được xây dựng đến từng bản, từng cụm dân cư và từng hộ có nguy cơ, bảo đảm có thể kích hoạt ngay khi xuất hiện tình huống thiên tai.

Điểm cốt lõi của phương án là quy định rõ các trạng thái kích hoạt sơ tán. Khi có dự báo mưa lớn hoặc xuất hiện các dấu hiệu mất an toàn như đất nứt, nước lên nhanh, đá lăn, cây nghiêng..., lực lượng tại chỗ có thể tổ chức sơ tán người dân ngay, không chờ đến khi thiên tai xảy ra. Cách tiếp cận này thể hiện rõ yêu cầu chuyển từ bị động ứng cứu sang chủ động phòng ngừa, lấy bảo vệ tính mạng người dân làm ưu tiên hàng đầu.

Các lực lượng chức năng xã Mường Phăng khẩn trương dọn dẹp, cắt tỉa cây gãy đổ, xử lý các vị trí tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn ngay sau bão số 1 nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân. Ảnh CTV.

Theo đó, từng bản đều xây dựng lộ trình sơ tán riêng, xác định cụ thể điểm tập kết, nơi trú tránh an toàn, tuyến di chuyển và người chịu trách nhiệm chỉ huy. Đối với các khu vực chịu ảnh hưởng của hồ Pá Khoang và hồ Lọng Luông, các địa điểm như trường học, nhà văn hóa, trụ sở xã hoặc các vị trí cao đã được khảo sát trước đều được đưa vào phương án sử dụng khi cần thiết.

Đặc biệt, phương án quán triệt nguyên tắc "ưu tiên bảo vệ con người trước". Theo đó, trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người khuyết tật, người bệnh và các hộ không có phương tiện được ưu tiên sơ tán trước. Việc di chuyển tài sản chỉ thực hiện sau khi đã bảo đảm an toàn tuyệt đối về người.

Huy động sức mạnh "4 tại chỗ" để bảo vệ Nhân dân

Phương án chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm sự chuẩn bị đầy đủ về lực lượng, phương tiện và hậu cần. Vì vậy, Mường Phăng đã chủ động kiện toàn lực lượng ứng phó theo phương châm "4 tại chỗ".

Phương án xác định rõ trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị. Cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể, chi bộ, trưởng bản đều có nhiệm vụ cụ thể trong từng khâu từ cảnh báo, truyền tin, hướng dẫn sơ tán đến bảo đảm hậu cần, giữ gìn an ninh trật tự và hỗ trợ người dân tại nơi trú tránh.

Các tổ truyền tin, tổ dẫn đường, tổ hỗ trợ người yếu thế, tổ vận chuyển, tổ cứu hộ, tổ hậu cần được thành lập tại từng bản, sẵn sàng triển khai khi có tình huống khẩn cấp. Song song với đó, lực lượng quân sự, công an, dân quân cùng hệ thống phương tiện cứu hộ như xuồng máy, áo phao, nhà bạt, thiết bị cứu nạn và các phương tiện cơ giới trong Nhân dân đều được rà soát, chuẩn bị để huy động kịp thời.

Một yêu cầu xuyên suốt của phương án là thường xuyên cập nhật các điểm có nguy cơ, kiểm tra thực địa sau mỗi đợt mưa lớn, rà soát tuyến sơ tán và địa điểm trú tránh khi điều kiện địa hình thay đổi. Việc chuẩn bị từ sớm, từ cơ sở giúp địa phương luôn chủ động trước các tình huống thiên tai, giảm thiểu nguy cơ thiệt hại về người.

Trong bối cảnh thiên tai diễn biến ngày càng cực đoan, mỗi phương án được rà soát, mỗi tuyến sơ tán được kiểm tra, mỗi lực lượng được chuẩn bị sẵn sàng đều góp phần tạo nên "lá chắn" bảo vệ Nhân dân. Đó cũng là mục tiêu xuyên suốt của xã Mường Phăng: Đặt an toàn tính mạng của người dân lên trên hết, trước hết; chủ động ứng phó với mọi tình huống, không để sự bị động làm gia tăng hậu quả thiên tai.

Gia Kiên