Nguồn lực đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030 sẽ tập trung cho các công trình trọng điểm, từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng và không gian đô thị của tỉnh Điện Biên. Những năm qua, nguồn vốn đầu tư công đã góp phần thay đổi diện mạo của Điện Biên. Hệ thống giao thông từng bước được hoàn thiện, nhiều công trình thủy lợi, trường học, cơ sở y tế, hạ tầng đô thị và các dự án thuộc chương trình mục tiêu quốc gia được đầu tư, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển KT - XH, cải thiện đời sống người dân, nhất là khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Bước sang giai đoạn phát triển mới, Điện Biên đứng trước yêu cầu đầu tư rất lớn để triển khai Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đáp ứng yêu cầu phát triển sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển KT - XH.

Theo tính toán của tỉnh, tổng nhu cầu vốn đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 65 nghìn tỷ đồng, trong đó nhu cầu vốn ngân sách Trung ương chiếm phần lớn, còn lại là vốn ngân sách địa phương. Đây là nguồn lực rất lớn, song cũng đặt ra yêu cầu phải phân bổ hợp lý, bảo đảm mỗi đồng vốn đầu tư công đều phát huy hiệu quả, tạo động lực thúc đẩy phát triển KT - XH.

Điểm mới trong xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn này là việc thực hiện chủ trương phân cấp mạnh hơn cho địa phương theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Địa phương chủ động xây dựng phương án phân bổ vốn ngân sách địa phương trên cơ sở Luật Đầu tư công, các nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ, phù hợp khả năng cân đối nguồn lực và chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn.

Ông Nguyễn Phi Sông, Giám đốc Sở Tài chính cho biết: Nhu cầu đầu tư của tỉnh trong giai đoạn này rất lớn, trải rộng trên nhiều lĩnh vực, trong khi khả năng cân đối nguồn lực vẫn còn hạn chế. Vì vậy, việc xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn phải được thực hiện trên cơ sở tính toán kỹ lưỡng, bám sát quy hoạch, định hướng phát triển của tỉnh và khả năng cân đối ngân sách. Mỗi dự án được lựa chọn phải thật sự cấp thiết, có khả năng tạo sức lan tỏa, giải quyết những điểm nghẽn về hạ tầng, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công và tạo dư địa thu hút các nguồn lực xã hội tham gia đầu tư phát triển.

Bám sát chỉ đạo của Trung ương về xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu giảm tối thiểu 30% số lượng dự án so với giai đoạn trước, tập trung nguồn lực cho các công trình trọng điểm, Điện Biên đã chủ động rà soát, sắp xếp lại danh mục đầu tư. Theo báo cáo của Sở Tài chính, tổng nguồn vốn ngân sách địa phương dự kiến bố trí trong giai đoạn này khoảng 8.520 tỷ đồng. Trên cơ sở khả năng cân đối nguồn lực, giai đoạn 2021 - 2025 toàn tỉnh có 464 nhiệm vụ, dự án sử dụng vốn ngân sách địa phương; sang giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến bố trí vốn cho 98 dự án, giảm gần 79%. Điều này cho thấy quyết tâm đổi mới tư duy đầu tư của tỉnh, thể hiện quyết tâm tập trung nguồn lực cho các công trình thật sự cấp thiết.

Định hướng này cũng được minh chứng bằng kết quả triển khai kế hoạch đầu tư công năm 2026. Theo báo cáo số 5765/BC-UBND ngày 5/7/2026 của UBND tỉnh, tính đến hết 30/6/2026 giá trị giải ngân đạt hơn 2.377 tỷ đồng, tương đương 50% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh hiện đứng đầu cả nước theo báo cáo số 9091/BTC-PTHT ngày 30/6/2026 của Bộ Tài chính. Kết quả này khẳng định việc tập trung nguồn lực, lựa chọn đúng dự án và quyết liệt trong tổ chức thực hiện đang phát huy hiệu quả, tạo tiền đề thuận lợi để tỉnh triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.

Theo phương án xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn, tỉnh ưu tiên nguồn lực cho các dự án động lực về giao thông, phát triển đô thị,

chuyển đổi số, quản lý đất đai, du lịch và hạ tầng thiết yếu. Trong đó, nhiều công trình có ý nghĩa chiến lược được đưa vào danh mục dự kiến bố trí vốn như: Giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư đoạn tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang (giai đoạn 1), xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu vực Trung tâm chính trị - hành chính tỉnh, Dự án Không gian văn hóa 7/5, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và điều chỉnh Quy hoạch tỉnh. Việc ưu tiên các dự án này thể hiện định hướng tập trung nguồn lực cho những công trình có khả năng dẫn dắt phát triển, tạo sức lan tỏa và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh.

Tại phiên họp chuyên đề UBND tỉnh tháng 7 diễn ra ngày 6/7 vừa qua, Báo cáo kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách địa phương giai đoạn 2026 - 2030 của tỉnh đã nhận được nhiều ý kiến thảo luận. Các đại biểu thống nhất cho rằng, việc lựa chọn đúng dự án, phân bổ nguồn lực hợp lý và tổ chức thực hiện quyết liệt là những yếu tố quyết định chất lượng, hiệu quả đầu tư công. Nguồn lực chỉ thực sự phát huy giá trị khi được tập trung cho những công trình cấp thiết, được chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ khâu đầu tư. Vì vậy, cùng với việc lựa chọn đúng dự án, các chủ đầu tư cần nâng cao trách nhiệm trong tổ chức thực hiện, chủ động tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ và giải ngân, bảo đảm công trình hoàn thành đúng kế hoạch, sớm đưa vào khai thác, phát huy hiệu quả và tạo động lực thúc đẩy phát triển KT - XH của tỉnh.