Lật lại trang sử cũ, ký ức về Pú Nhung khói lửa vẫn vẹn nguyên qua lời kể của nhiều cán bộ lão thành. Sau Cách mạng Tháng Tám, khi thực dân Pháp quay trở lại chiếm đóng Lai Châu, dưới sự lãnh đạo của Chi bộ Đảng Tuần Lai, người dân nơi đây đã đứng lên cầm vũ khí. Đội du kích Pú Nhung, do đội trưởng Sùng Phái Sinh chỉ huy, đã cùng các dân tộc anh em tổ chức nhiều trận đánh táo bạo, tiêu diệt địch tại đồn bản Chăn, đồn Phiêng Pi, làm rung chuyển bộ máy cai trị của thực dân Pháp ở vùng núi cao hiểm trở này. Trong dòng chảy bi tráng ấy, hình ảnh người thiếu niên dân tộc Mông Vừ A Dính trở thành biểu tượng bất tử của lòng quả cảm và tinh thần yêu nước.

Ngày nay, Nhà tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ xã Pú Nhung và Khu tưởng niệm liệt sĩ Pú Nhung đã trở thành điểm đến để tìm hiểu về cuộc đời và sự hy sinh của anh hùng Vừ A Dính cũng như các anh hùng liệt sĩ khác của vùng đất này. Đây không chỉ là nơi tri ân, mà còn là “địa chỉ đỏ” cho thế hệ trẻ tìm về lịch sử. Ghi nhận những đóng góp to lớn ấy, tháng 7/1998, Chủ tịch nước đã phong tặng danh hiệu cao quý “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” cho Đảng bộ, quân và dân xã Pú Nhung. Vào mỗi dịp lễ, ngày kỷ niệm, các trường học trên địa bàn tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, tham quan tìm hiểu về lịch sử; giáo dục truyền thống yêu nước và cách mạng cho học sinh.

Em Vừ Thị Ly, Trường THCS Vừ A Dính chia sẻ: “Qua những tài liệu và được tham quan Nhà tưởng niệm, chúng em hiểu hơn về một thời kỳ đấu tranh anh dũng; tinh thần gan dạ, kiên cường, bất khuất, không đầu hàng trước kẻ thù. Được sinh ra trong thời bình, những bài học đó thôi thúc chúng em nỗ lực học tập, rèn luyện đạo đức và phấn đấu xây dựng quê hương, Tổ quốc ngày một giàu mạnh”.

Trên cơ sở hợp nhất 3 xã: Pú Nhung, Ta Ma và Rạng Đông, xã Pú Nhung hiện nay có 21 bản, hơn 2.400 hộ với trên 12.300 nhân khẩu, thuộc 9 dân tộc anh em cùng sinh sống. Trong đó, đồng bào dân tộc Mông chiếm hơn 66%, dân tộc Kháng chiếm 25%.

Mùa xuân ở Pú Nhung hôm nay không chỉ là ký ức anh hùng, đó là mùa xuân của những đổi thay. Bằng quyết tâm và tư duy đổi mới, Đảng ủy, chính quyền xã đã từng bước tháo gỡ những “nút thắt” lâu nay. Một trong những hướng đi đột phá là phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với liên kết doanh nghiệp. Điển hình như mô hình hợp tác giữa xã với Công ty Cổ phần Thực phẩm Xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO) đã mở ra cánh cửa mới cho nông sản vùng cao. Doanh nghiệp hỗ trợ giống, chuyển giao kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm; người dân Pú Nhung yên tâm sản xuất, mạnh dạn chuyển đổi cây trồng.

Ông Cà Văn Lả, bản Chua Lú phấn khởi cho biết: “Trước kia chỉ trồng ngô, sắn, hiệu quả thấp. Từ ngày chuyển sang trồng dứa, mắc ca, được cán bộ khuyến nông xã hướng dẫn kỹ thuật, cây phát triển tốt. Nhà tôi vừa trồng hơn 1ha dứa và mắc ca, mở ra hướng đi bền vững cho gia đình”.

Đến nay, toàn xã đã chuyển đổi trên 1.000ha cây trồng ngắn ngày kém hiệu quả sang cây dài ngày. Những vùng sản xuất tập trung dần hình thành với hơn 1.111ha mắc ca, trên 705ha cà phê, 244ha cây ăn quả. Từ những thửa ruộng manh mún, nông nghiệp Pú Nhung đang từng bước chuyển mình theo hướng hàng hóa, gắn với thị trường và chuỗi giá trị. Cùng với phát triển kinh tế, hạ tầng và chuyển đổi số được chú trọng đầu tư. Hệ thống viễn thông phủ sóng đến 95% khu dân cư; gần 95% dân số sử dụng điện lưới quốc gia.

Đời sống vật chất nâng lên kéo theo sự chuyển biến tích cực trong nhận thức xã hội. Các mô hình “dân vận khéo”, “nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi” lan tỏa hiệu quả. Tình trạng tảo hôn, phá rừng làm nương giảm rõ rệt; an ninh trật tự được giữ vững. Nhiều năm liền, Pú Nhung không có người nghiện ma túy, không phát sinh tệ nạn xã hội, không có trường hợp sinh con thứ 3. Thu nhập bình quân đạt 34,7 triệu đồng/người/năm; xã đã hoàn thành 14/19 tiêu chí nông thôn mới, có 3 bản đạt chuẩn.

Mục tiêu đến năm 2030, thu nhập bình quân đạt 50 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống dưới 5%, xã cơ bản đạt chuẩn nông thôn mới. Ông Nguyễn Văn Bách, Chủ tịch UBND xã Pú Nhung chia sẻ: “Phát huy truyền thống cách mạng là nền tảng tinh thần để Pú Nhung vươn lên. Phát triển kinh tế phải đi đôi với giữ gìn bản sắc văn hóa, bảo đảm an sinh xã hội và quốc phòng - an ninh. Mục tiêu lớn nhất là để người dân thực sự được hưởng thành quả của đổi mới”.

Về Pú Nhung hôm nay, những con đường kiên cố nối liền trung tâm xã tới các bản. Trường học, trạm y tế, nhà văn hóa được đầu tư khang trang. Trên những nẻo đường ấy, mùa xuân hiện hữu trong ánh mắt rạng rỡ, trong nụ cười của người dân vùng cao.